VI Ka 213/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-04-25
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwokodeks karnyapelacjaprawo materialnerecydywanaprawienie szkodysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uwzględniając apelację prokuratora i stosując przepisy kodeksu karnego obowiązujące w dacie popełnienia czynu, eliminując jednocześnie przepis o recydywie i precyzując obowiązek naprawienia szkody.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu, który skazał Z. H. za oszustwo. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, zmieniając wyrok w zakresie podstawy prawnej, stosując przepisy obowiązujące w dacie czynu, a nie w dacie orzekania. Wyeliminowano również przepis o recydywie i sprecyzowano obowiązek naprawienia szkody.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu, który skazał oskarżonego Z. H. za popełnienie ciągu przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 64 § 1 kk oraz art. 31 § 2 kk. Sąd Rejonowy wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 4 lata próby, zobowiązując oskarżonego do naprawienia szkody. Apelacja prokuratora dotyczyła naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 4 § 1 kk, poprzez zastosowanie przepisów obowiązujących w chwili orzekania, a nie w dacie czynu. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną w znacznej części, zmieniając wyrok. Przyjął, że podstawę prawną orzeczeń stanowią przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.06.2015 r. Zmienił kwalifikację prawną czynu, eliminując art. 64 § 1 kk (recydywa), uznając, że podstawą zastosowania tego przepisu nie może być odbycie kary orzeczonej przez sąd innego państwa. Sprecyzował również obowiązek naprawienia szkody, określając jego wysokość na 1.500,00 zł i stanowiąc go środkiem karnym. W pozostałej części wyrok utrzymano w mocy. Zasądzono koszty obrony z urzędu i zwolniono oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie popełnienia czynu, jeśli są one względniejsze dla sprawcy, zgodnie z art. 4 § 1 kk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie art. 4 § 1 kk przez Sąd Rejonowy, który zastosował przepisy obowiązujące w chwili orzekania, a nie w dacie czynu. Przepis ten nakłada obowiązek orzekania na podstawie ustawy względniejszej dla sprawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżyciel publiczny

Strony

NazwaTypRola
Z. H.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Rejonowa w R.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
A. M.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
(...)spółkapokrzywdzony

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Nakłada na sąd obowiązek orzekania w oparciu o ustawę obowiązującą wcześniej, jeśli była dla sprawcy względniejsza.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 6 i 7

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie popełnienia czynu, jeśli są względniejsze dla sprawcy (art. 4 § 1 kk). Niemożność zastosowania art. 64 § 1 kk w oparciu o karę orzeczoną przez sąd zagraniczny. Konieczność precyzyjnego określenia wysokości obowiązku naprawienia szkody.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy uznał za konieczne dokonanie także innych zmian i zmiany te wprowadził w oparciu o art. 440 kpk. Sąd I instancji naruszył prawo procesowe a to przepis art. 343 § 6 i 7 kpk. Zgodnie z tymi przepisami Sąd albo wniosek uwzględnia w całości albo też sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Nie istnieje uwzględnienie wniosku częściowo. Za niedopuszczalne Sąd uznał orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody bez wskazania wysokości obowiązku.

Skład orzekający

Grażyna Tokarczyk

przewodniczący

Kazimierz Cieślikowski

sprawozdawca

Małgorzata Peteja-Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania względniejszej ustawy karnej (art. 4 § 1 kk) w kontekście zmiany przepisów między datą czynu a datą orzekania, a także kwestia stosowania recydywy w oparciu o wyroki zagraniczne."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów kodeksu karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawa karnego materialnego - stosowania względniejszej ustawy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo porusza kwestię recydywy i egzekucji obowiązku naprawienia szkody.

Ważna zasada prawa karnego: kiedy sąd musi stosować starsze, łagodniejsze przepisy?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI Ka 213/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Grażyna Tokarczyk Sędziowie SSO Kazimierz Cieślikowski (spr.) SSO Małgorzata Peteja-Żak Protokolant aplikant aplikacji ogólnej Maria Smolińska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. Anny Bochenek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy Z. H. ur. (...) w O. , syna J. i S. oskarżonego z art. 286§1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 64§1 kk i w zw. z art. 31§2 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 21 grudnia 2016 r. sygnatura akt II K 839/16 na mocy art. 437 kpk , art. 438 kpk , art. 440 kpk i art. 624 § 1 kpk 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : - przyjmuje, że podstawę prawną orzeczeń stanowią przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.06.2015 r., - w punkcie 1 ustala, że oskarżony dopuścił się ciągu przestępstw wypełniających znamiona art. 286 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk , - w punkcie 2 jako podstawę warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności przyjmuje art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk , - w punkcie 4 przyjmuje, że orzeczony obowiązek naprawienia szkody w części stanowi środek karny, a jego wysokość określa na kwotę 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych); 2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. M. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym; 4. zwalnia oskarżonego od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 213/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 839/16 Sąd Rejonowy w Zabrzu, procedując w oparciu o wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 1 kpk , uznał oskarżonego Z. H. za winnego dwóch występków kwalifikowanych z art. 286 § 1 kk w zw. z z art. 12 kk i w zw. z art. 64 § 1 kk oraz w zw. z art. 31 § 2 kk i uznając te dwa przestępstwa za ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 kk , wymierzył za te dwa przestępstwa jedną karę w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie tej kary Sąd warunkowo zawiesił na czteroletni okres próby , w oparciu o przepisy art. 69 § 1 kk oraz art. 70 § 1 kk . W oparciu o przepis art. 73 § 1 kk oddał Sąd oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. Orzekł też Sąd wobec oskarżonego środek kompensacyjny z art. 46 § 1 kk zobowiązując oskarżonego do naprawienia szkody na rzecz (...) spółka z o.o. poprzez zapłatę 1/4 jej wysokości. Orzekł Sąd o kosztach obrony z urzędu a samego oskarżonego zwolnił z kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł na korzyść oskarżonego prokurator, zaskarżając wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o karze i konsekwencjach prawnych czynu. Zarzucił rozstrzygnięciu obrazę prawa materialnego a to art. 4 § 1 kk polegającą na jego niezastosowaniu i wymierzeniu oskarżonemu kary w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili orzekania, podczas gdy względniejsze dla sprawcy były przepisy obowiązujące w chwili czynu. Wniósł o zmianę wyroku poprzez: przywołanie w podstawie wymiaru kary art. 4 § 1 kk i stwierdzenie, że podstawą jej wymierzenia są przepisy obowiązujące w chwili czynu, podanie jako podstawy warunkowego zawieszenia wykonania kary art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk i zastąpienia wyrażenia środek kompensacyjny, wyrażeniem środek karny w punkcie 4 wyroku. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja prokuratora jest w znacznej mierze zasadna i skutkiem jej rozpoznania Sąd Okręgowy dokonał pewnych zmian w zaskarżonym wyroku. Nie były to jednak jedyne zmiany, bowiem Sąd Okręgowy uznał za konieczne dokonanie także innych zmian i zmiany te wprowadził w oparciu o art. 440 kpk . Co się tyczy apelacji oskarżyciela publicznego, to istotnie Sad I instancji orzekając w oparciu o przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym w chili orzekania naruszył art. 4 § 1 kk , który wszak nakładał na Sąd obowiązek orzekania w oparciu o ustawę obowiązującą wcześniej, jeśli była dla sprawcy względniejsza. Tymczasem wyrok ewidentnie był oparty o przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym, czego dowodzi cały szereg elementów, choćby sformułowanie o środku kompensacyjnym, choć środek kompensacyjny pojawił się dopiero po 30 czerwca 2015 r. Wreszcie Sąd I instancji naruszył prawo procesowe a to przepis art. 343 § 6 i 7 kpk . Zgodnie z tymi przepisami Sąd albo wniosek uwzględnia w całości albo też sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Nie istnieje uwzględnienie wniosku częściowo. Tymczasem prokurator we wniosku wyraźnie wskazał, że domaga się wymierzenia oskarżonemu uzgodnionej z prokuratorem kary „na podstawie przepisów obowiązujących w chwili popełnienia czynu” (początek punktu 2 wniosku prokuratora z karty 113). Z tych względów Sąd Okręgowy apelację prokuratora uwzględnił, choć uznał , że podstawę rozstrzygnięć będą stanowiły przepisy kodeksu karnego obowiązujące w dniu 30 czerwca 2015 r. Nie podzielił też Sąd Okręgowy poglądu prokuratora, że potrzebne jest przywołanie art. 4 § 1 kk . Przepis ten bowiem musi być brany pod uwagę zawsze, gdy między chwilą czynu a chwila orzekania nastąpiły zmiany prawa materialnego w obszarze do którego rozstrzygnięcie się odnosi. Wydając jakiekolwiek rozstrzygnięcie na podstawie przepisów prawa materialnego organ procesowy każdorazowo musi badać czy zachodzą przesłanki do orzekania w oparciu o wcześniej obowiązujące przepisy prawa karnego materialnego. Przywołanie art. 4 § 1 kk w orzeczeniu nie mówi zatem nic więcej, niż to że Sąd wykonał swój obowiązek i rozważył czy zachodzi potrzeba stosowania przepisów obowiązujących wcześniej. Natomiast konieczne jest określenie konkretnych przepisów a więc wskazania nie tylko oznaczenia przepisu prawa materialnego ale także (w razie potrzeby) wskazania wersji przepisu. Sąd Okręgowy nie podzielił też stanowiska oskarżyciela publicznego i Sądu I instancji, że podstawą zastosowania przepisu o recydywie może być odbycie przez sprawcę kary orzeczonej przez sąd innego państwa. Dlatego wyeliminował z kwalifikacji prawnej art. 64 § 1 kk . Wreszcie za niedopuszczalne Sąd uznał orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody bez wskazania wysokości obowiązku. Należy pamiętać, że takiemu rozstrzygnięciu można nadać klauzulę i obowiązek może być egzekwowany zgodne z przepisami postępowania cywilnego o egzekucji. W sytuacji gdy zobowiązanie nie jest oznaczone, co do wysokości- egzekucja nie jest możliwa. Dlatego oznaczył wysokość zobowiązania w walucie obowiązującej w Polsce. Samego oskarżonego Sąd zwolnił od wydatków za postępowanie odwoławcze, na zasadzie słuszności.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI