VI Ka 211/16

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2016-07-15
SAOSKarneprzestępstwa skarboweŚredniaokręgowy
podatkiVATpodatek dochodowyniepłacenieuporczywośćkodeks karny skarbowyapelacjauniewinnienie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu uporczywego niepłacenia podatków, uznając brak wyczerpania znamienia "uporczywości" w jego zachowaniu.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację Urzędu Skarbowego od wyroku uniewinniającego J. G. od zarzutu uporczywego niepłacenia podatków VAT i dochodowych. Apelacja zarzucała obrazę prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy nie uwzględnił apelacji, podkreślając samodzielność jurysdykcyjną sądów i analizując znamię "uporczywości" w kontekście strony podmiotowej. Utrzymano w mocy wyrok uniewinniający, stwierdzając, że zachowanie oskarżonego, w tym przedstawienie dowodów wpłat i złożenie wniosku o raty, nie wyczerpuje znamienia uporczywości.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, VI Wydział Karny Odwoławczy, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu, który uniewinnił oskarżonego J. G. od zarzutów uporczywego niepłacenia podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych. Apelację od wyroku wniósł Urząd Skarbowy w B., zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnej ocenie dowodów dotyczących majątku i możliwości spłaty zaległości przez oskarżonego. Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego polemiki z postanowieniem Sądu Najwyższego, podkreślając zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądów. Analizując meritum sprawy, sąd skupił się na interpretacji znamienia "uporczywości" w kontekście art. 57 § 1 k.k.s., wskazując na konieczność umyślności w działaniu sprawcy i szczególnym nastawieniu psychicznym. Sąd Okręgowy nie dostrzegł takiego nastawienia w zachowaniu oskarżonego, zwłaszcza w świetle przedstawionych przez niego dowodów kolejnych wpłat podatków oraz złożonego wniosku o rozłożenie zaległości na raty. Okoliczności te, w połączeniu z wyjaśnieniami dotyczącymi posiadanych nieruchomości, nie przemawiały za wyczerpaniem znamienia "uporczywości". W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy wyrok uniewinniający, a koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest dowodów na nieustępliwość i całkowity brak woli wypełnienia zobowiązań, a oskarżony podejmuje działania zmierzające do uregulowania zaległości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że samo niepłacenie podatków przez pewien okres nie jest równoznaczne z "uporczywością" w rozumieniu art. 57 § 1 k.k.s. Kluczowa jest strona podmiotowa, wymagająca umyślności w zamiarze bezpośrednim i szczególnego nastawienia psychicznego, polegającego na nieustępliwości. W przypadku oskarżonego, przedstawienie dowodów wpłat i złożenie wniosku o raty świadczy o braku takiego nastawienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku

Strona wygrywająca

J. G.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Skarbowy w B.organ_państwowyapelujący

Przepisy (7)

Główne

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wyczerpania znamienia "uporczywości" w działaniu oskarżonego. Oskarżony podjął działania zmierzające do uregulowania zaległości podatkowych (wpłaty, wniosek o raty). Brak dowodów na szczególne nastawienie psychiczne oskarżonego (nieustępliwość, brak woli zapłaty).

Odrzucone argumenty

Zarzuty Urzędu Skarbowego dotyczące uporczywego niepłacenia podatków. Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i dowolnej oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

"Uporczywy" to stan rzeczy długo trwający, powtarzający się, niejednorazowy. Na gruncie prawa karnego nie sposób abstrahować jednak od strony podmiotowej tego wykroczenia którym jest umyślność w działaniu sprawcy i to wyłącznie w zamiarze bezpośrednim, wyrażająca się w szczególnym nastawieniu psychicznym polegającym na nieustępliwości, chęci postawienia na swoim. Sądy karne samodzielnie rozstrzygają zagadnienia faktyczne i prawne związane z konkretnym rozstrzygnięciem i co do zasady nie są związane rozstrzygnięciem innego sądu, w tym także poglądem prawnym Sądu Najwyższego wyrażonym w innej sprawie.

Skład orzekający

Andrzej Tekieli

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamienia \"uporczywości\" w kontekście przestępstw skarbowych, zwłaszcza w odniesieniu do strony podmiotowej czynu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.k.s. oraz k.p.k. w odniesieniu do samodzielności jurysdykcyjnej sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że samo niepłacenie podatków nie zawsze jest "uporczywe" w rozumieniu prawa karnego skarbowego, a kluczowa jest intencja sprawcy. Podkreśla również niezależność sądów od poglądów innych instancji.

Czy niepłacenie podatków zawsze oznacza "uporczywość"? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie intencji.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 211/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Tekieli Protokolant Katarzyna Witkowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016r. sprawy J. G. ur. (...) w P. s. J. i S. z domu Z. oskarżonego z art. 57 § 1 kks z powodu apelacji wniesionej przez Urząd Skarbowy w B. od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 15 lutego 2016 r. sygn. akt II W 514/15 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec obwinionego J. G. II. stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 211/16 UZASADNIENIE J. G. oskarżony został o to, że: I. za III i IV kwartał 2013 r. oraz II i III kwartał 2014 r. uporczywie nie wpłaca na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w B. , w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy należnego podatku od towarów i usług w kwocie 50.547,00 zł naruszając tym przepisu art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), tj. o czyn z art. 57 § 1 kks , II. uporczywie nie wpłaca na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w B. należnego podatku dochodowego obliczonego w zeznaniu podatkowym PIT 36L za 2013 r. o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z prowadzonej działalności gospodarczej pomimo upływu terminu płatności z dniem 30 kwietnia 2014 r. w łącznej kwocie 2.283, 00 zł naruszając tym przepisu art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2012.361 ze zm.), tj. o czyn z art. 57 § 1 kks , III. za miesiące od sierpnia do grudnia 2013 r. uporczywie nie wpłaca na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w B. należnych zaliczek na podatek dochodowy za 2013 r. w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni oraz należnego podatku dochodowego obliczonego w zeznaniu podatkowym PIT 36 za 2013 r. o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) pomimo upływu terminu płatności z dniem 30 kwietnia 2014 r. w kwocie łącznej 2.430, 00 zł naruszając tym przepisu art. 44 ust. 6 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2012. 361 ze zm.), tj. o czyn z art. 57 § 1 kks . Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie IIW 514/15 uniewinnił oskarżonego J. G. od popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w pkt 1 – 3 części wstępnej wyroku i na podstawie art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku złożył Urząd Skarbowy w B. zarzucając: - obrazę przepisów prawa materialnego w postaci nie przypisania oskarżonemu J. G. winy z art. 57 § 1 kks , art. 57 § 1 kks i art. 57 § 1 kks , dotyczącej uporczywego nie wpłacania przez niego w terminie podatku od towarów i usług (...) za III i IV kwartał 2013 r. oraz II i III kwartał 2014 r. w kwocie 50.547,00 zł i podatków dochodowych za 2013 r. w kwotach 2.283, 00 zł I 2.430, 00 zł, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. błędną i dowolną ocenę zebranego w sprawie całokształtu materiału dowodowego w postaci zeznań samego oskarżonego, co do posiadanego przez niego majątku, faktycznych jego możliwości spłat uszczuplonych należności publicznoprawnych oraz uzyskiwanych przez niego z trzech źródeł dochodów co mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego wyroku przez poczynienie błędnych ustaleń przyjętych za podstawę wyroku. Stawiając powyższe Urząd Skarbowy w B. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść należy się do stanowiska skarżącego dotyczącego polemiki Sądu I instancji z postanowieniem Sądu Najwyższego z 27.03.2016 r. I KZP 2/03 OSNKW 2003 Nr 5-6 poz.57 ( str. 3-4 uzasadnienia, k.143 - 143 odwrót akt, str.3 – 4 apelacji, k.149 150 akt ). Użyte przez skarżącego sformułowanie że „Sąd Najwyższy jest największym autorytetem prawnym , dlatego z jego zdaniem należy się jak najbardziej zgodzić a nie polemizować, jak to uczynił Sąd Rejonowy w Bolesławcu”, znamionuje brak zrozumienia zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądów ( art. 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. ). Sądy karne samodzielnie rozstrzygają zagadnienia faktyczne i prawne związane z konkretnym rozstrzygnięciem i co do zasady nie są związane rozstrzygnięciem innego sądu, w tym także poglądem prawnym Sądu Najwyższego wyrażonym w innej sprawie. Od zasady tej są oczywiście wyjątki ( np. uchwały Sądu Najwyższego mające moc zasad prawnych, uchwały Sądu Najwyższego zapadłe w wyniku rozpoznania zagadnienia prawnego przekazanego przez sąd odwoławczy, zapatrywania prawne sądu odwoławczego wiążące sąd któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania ) które nie dotyczą jednak polemicznego stanowiska zaprezentowanego przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie. Sądy powszechne niejednokrotnie powołują się w uzasadnieniach swoich orzeczeń na judykaty Sądu Najwyższego na ogół na potwierdzenie swojego stanowiska, ale też niekiedy nie zgadzając się z nimi. Uzmysłowić należy skarżącemu, że sam Sąd Najwyższy niejednokrotnie wydawał w różnych składach orzeczenia ze sobą sprzeczne i sądy powszechne podzielając pogląd wyrażony w jednym z takich orzeczeń w sposób oczywisty stawały w sprzeczności z drugim orzeczeniem. Przechodząc w realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, że aczkolwiek Sąd Okręgowy nie wszystkie argumenty Sądu I instancji w pełni podziela ( Sąd Rejonowy zdaje się idealizować przedsiębiorców jako grupę społeczną ponoszącą szczególne ryzyko swojej działalności, co wydaje się raczej argumentem ideologicznym niż prawnym dotyczącym znamion przestępstwa – str. 6 uzasadnienia k. 144 odwrót akt ), to jednak co do zasady rozstrzygnięcie tego Sądu jest prawidłowe. Decydujące znaczenie ma tutaj interpretacja znamienia wykroczenia z art. 57 § 1 k.k.s. w postaci „uporczywości” w niewpłacaniu w terminie podatku. „Uporczywy” to stan rzeczy długo trwający, powtarzający się, niejednorazowy. Na gruncie prawa karnego nie sposób abstrahować jednak od strony podmiotowej tego wykroczenia którym jest umyślność w działaniu sprawcy i to wyłącznie w zamiarze bezpośrednim, wyrażająca się w szczególnym nastawieniu psychicznym polegającym na nieustępliwości, chęci postawienia na swoim ( zob. ciągle aktualna uchwała SN z 9.06.1976 r sygn. akt VI KZP 13/75 ). Takiego nieustępliwego nastawienia, całkowitego braku woli wypełnienia zobowiązań wobec Skarbu Państwa Sąd Okręgowy nie dostrzega w zachowaniu oskarżonego J. G. . Poza okolicznościami powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazać należy, że na rozprawie odwoławczej oskarżony przedstawił kserokopie dowodów kolejnych wpłat tytułem zaległych podatków, w tym na kwotę 5.069,50 zł. ( k.163 ), ponadto wyjaśnił że złożył wniosek o rozłożenie zaległych płatności na raty, który w najbliższym czasie – zgodnie z deklaracją Pani Naczelnik Urzędu Skarbowego – miał być rozpatrzony. Okolicznościom tym nie zaprzeczył przedstawiciel Urzędu Skarbowego w B. obecny na rozprawie odwoławczej, przedstawiając jednak zestawienie kolejnych zaległości podatkowych oskarżonego za kolejne lata i odwołując się do argumentów zawartych w apelacji m.in. dotyczących posiadania przez niego licznych nieruchomości. Z wyjaśnień oskarżonego wynika jednak że jedną z tych nieruchomości jest dom mieszkalny na zakup którego zaciągnął pożyczkę w banku, drugą nieruchomość zabudowaną stanowią obecnie garaże które dzierżawi , pozostałe to nieruchomości niezabudowane, z których jedno pole sprzedał aby mieć pieniądze na spłatę zobowiązań , pozostałe zaś to kawałki po hektarze których nikt nie chce kupić. Okolicznościom tym przedstawiciel Urzędu Skarbowego nie zaprzeczył na rozprawie ( k. 166 – 166 odwrót ). Wymaganie wyzbycia się przez oskarżonego powyższych nieruchomości nie wydaje się w tej sytuacji zasadne. W ocenie Sądu Okręgowego te wszystkie okoliczności nie przemawiają za wyczerpaniem przez oskarżonego znamienia „uporczywości” w działaniu, w szczególności jego strony podmiotowej. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. G. . Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Sąd Okręgowy stwierdził że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI