VI Ka 2/14

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2014-02-07
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomŚredniaokręgowy
podrabianiepodpisfałszerstwodokumentpostępowanie karnespołeczna szkodliwośćumorzenieapelacja

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego D.S. za podrobienie podpisu, uznając czyn za wypadek znikomej społecznej szkodliwości.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację prokuratora i obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec D.S. za podrobienie podpisu na piśmie do Izby Skarbowej. Sąd Okręgowy uznał, że czyn ten miał znikomą społeczną szkodliwość, ponieważ pismo nie wywołało skutków prawnych, a intencją oskarżonego było jedynie dokuczenie sąsiadowi. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał sprawę D.S., oskarżonego o podrobienie podpisu na piśmie skierowanym do Izby Skarbowej w celu użycia go za autentyczny. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze warunkowo umorzył postępowanie karne, uznając czyn za wypadek mniejszej wagi. Apelację od tego wyroku złożyli prokurator, kwestionując orzeczenie o przepadku dowodu rzeczowego, oraz obrońca oskarżonego, zarzucając obrazę przepisów postępowania w zakresie oceny opinii biegłych. Sąd Okręgowy uznał apelację obrońcy za częściowo skuteczną. Podkreślono, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił opinie biegłych, nie dopuszczając się obrazy przepisów. Jednakże Sąd Okręgowy, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu, wziął pod uwagę, że pismo nie wywołało żadnych skutków prawnych, a główną intencją oskarżonego było dokuczenie sąsiadowi. Stwierdzono, że stopień społecznej szkodliwości czynu należy uznać za znikomy. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk. Dodatkowo, Sąd Okręgowy orzekł przepadek dowodu rzeczowego, zgadzając się z prokuratorem, że Sąd I instancji nie był uprawniony do orzekania sposobu wykonania przepadku. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czyn ten może stanowić przestępstwo, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie pismo nie wywołało skutków prawnych, a intencją oskarżonego była chęć dokuczenia sąsiadowi, stopień społecznej szkodliwości czynu należy uznać za znikomy, co skutkuje umorzeniem postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że brak skutków prawnych i motywacja oskarżonego (dokuczenie sąsiadowi) obniżają społeczną szkodliwość czynu do poziomu znikomego, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 1 § 2 k.k. i art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

Oskarżony D.S.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Okręgowej Zbigniew Jaworskiorgan_państwowyprokurator
B. N.osoba_fizycznapokrzywdzony (niebezpośrednio)
W. G.osoba_fizycznasąsiad (wspomniany w uzasadnieniu)

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Dotyczy podrobienia lub przerobienia dokumentu w celu użycia za autentyczny.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których umarza się postępowanie, w tym z powodu niekaralności czynu lub znikomej społecznej szkodliwości.

k.k. art. 1 § 2

Kodeks karny

Stanowi, że nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w okolicznościach wyłączających bezprawność lub winę.

k.k. art. 100

Kodeks karny

Dotyczy przepadku przedmiotów.

Pomocnicze

k.k. art. 270 § 2a

Kodeks karny

Określa wypadek mniejszej wagi czynu z art. 270 § 1 k.k.

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje dopuszczanie dowodu z opinii biegłego, gdy wymagane są wiadomości specjalne.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, gdy opinia biegłego budzi wątpliwości lub jest sprzeczna z innymi dowodami.

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uchylenia wyroku w całości lub części na skutek uwzględnienia apelacji.

k.k.w. art. 195

Kodeks karny wykonawczy

Reguluje sposób wykonania przepadku dowodu rzeczowego.

k.p.k. art. 632 § a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obciążenia stron kosztami postępowania.

k.k. art. 66 § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego umorzenia postępowania.

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu próby przy warunkowym umorzeniu postępowania.

u.o.p.k. art. 7

Ustawa z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych

Dotyczy opłat w sprawach karnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn o znikomej społecznej szkodliwości ze względu na brak skutków prawnych i motywację oskarżonego. Niewłaściwe orzeczenie przez sąd pierwszej instancji sposobu wykonania przepadku dowodu rzeczowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące obrazy przepisów postępowania w zakresie oceny opinii biegłych (nieuznane przez sąd odwoławczy).

Godne uwagi sformułowania

stopień społecznej szkodliwości czynu należało uznać nie za nieznaczny, a znikomy. brak było podstaw do kwestionowania wskazanej opinii w zakresie jej metodologii, jak i sposobu badań. brak było podstaw do orzekania w wyroku przez Sąd I instancji sposobu wykonania przepadku dowodu rzeczowego.

Skład orzekający

Klara Łukaszewska

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Żukowska

sędzia

Andrzej Wieja

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach o podrobienie dokumentów, gdy czyn ma znikomą społeczną szkodliwość; ocena opinii biegłych; kompetencje sądów w zakresie orzekania o przepadku."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące braku skutków prawnych i motywacji oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest ocena społecznej szkodliwości czynu, nawet w przypadku przestępstw formalnych, oraz jak sąd odwoławczy koryguje błędy proceduralne sądu niższej instancji.

Podrobił podpis, ale uniknął kary? Sąd Okręgowy umorzył postępowanie z powodu znikomej szkodliwości czynu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 2/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Klara Łukaszewska (spr.) Sędziowie SO Barbara Żukowska SO Andrzej Wieja Protokolant Anna Potaczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy D. S. oskarżonego z art. 270 § 2a kk z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora i obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II K 993/13 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego D. S. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk postępowanie umarza, a na podstawie art. 100 kk orzeka przepadek dowodu rzeczowego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych pod numerem Drz 660/11, II. kosztami sądowymi za postępowanie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE D. S. oskarżony był o to, że w miesiącu lipcu 2011r. w J. woj. (...) w celu użycia za autentyczne, nakreślił podpis B. N. na piśmie zaadresowanym do Izby Skarbowej we W. z dnia 30.07.2011r. które zostało przesłane do Izby Skarbowej we W. Ośrodek (...) w J. , to jest o czyn z art. 270 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt IIK 993/13: I. ustalił, że oskarżony D. S. w nieustalonym dniu, ale w miesiącu lipcu 2011 roku w J. woj. (...) w celu użycia za autentyczny podrobił podpis B. N. w ten sposób, że na piśmie zaadresowano do Izby Skarbowej we W. z dnia 30 lipca 2011 r. nakreślił podpis B. N. , które to pismo w dniu 1 sierpnia 2011 r. zostało przesłane do Izby Skarbowej we W. Ośrodek (...) w J. jako pochodzące od B. N. przy przyjęciu, iż czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi, tj. występku z art. 270 § 2a k.k. i na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne; II. na podstawie art. 67 § 1 k.k. ustalił okres próby na 1 (jeden) rok; III. na podstawie art. 100 k.k. orzekł przepadek dowodu rzeczowego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Drz 660/11 zarządzając jego zniszczenie; IV. na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 629 k.p.k. zasądził w całości od oskarżonego D. S. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w tym na podstawie art. 7 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych wymierzył mu 100 złotych opłaty. Apelację od powyższego wyroku złożył prokurator, który zarzucił: - obrazę przepisów prawa materialnego – art. 195 kkw i art. 44 § 8 kk – wskutek orzeczenia w pkt III części dyspozytywnej wyroku środka zabezpieczającego – przepadku dowodu rzeczowego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Drz 660/11 (podrobiony dokument) zarządzając jego zniszczenie, choć w wyroku Sąd nie był uprawniony do zarządzenia zniszczenia dowodu rzeczowego. Stawiając powyższy zarzut, jak też opierając się o treść przepisu art. 437 § 1 i § 2 kpk wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt III części dyspozytywnej przez usunięcie z tego punktu zapisu w przedmiocie zarządzenia zniszczenia dowodu rzeczowego. Apelację złożył także obrońca oskarżonego zarzucając: 1. obrazę przepisów postępowania w art. 7 kpk w zw. z art. 201 kpk w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dostępnego w sprawie materiału dowodowego w postaci opinii biegłych Z. H. i R. I. , co skutkowało niedopuszczeniem opinii kolejnego biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, w sytuacji gdy pomiędzy badanymi opiniami biegłych zachodziła sprzeczność i żadnej z tych opinii nie można było uznać za przesądzającą, 2. obrazę przepisów postępowania w art. 442 § 3 kpk poprzez pominięcie wskazania Sądu ad quem dotyczącego uzyskania rozstrzygającej opinii biegłego sądowego, w sytuacji w której każdy z biegłych powołanych w sprawie podtrzymał swoje stanowisko, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia albowiem zdecydowało o przyjęciu jako własnych wniosków ujętych w opinii biegłego Z. H. . Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się o tyle skuteczna, że skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wbrew zarzutom skarżącego Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania karnego wskazanych w apelacji i to w stopniu mogącym mieć wpływ na treść orzeczenia. Opinia biegłych niewątpliwie jest dowodem o cechach szczególnych, z tej przyczyny, że stosownie do art. 193 § 1 k.p.k. zostaje on dopuszczony wtedy, gdy wymagane są wiadomości specjalne w danej dziedzinie. Oczywistym jest zatem, że wiadomości specjalne ze swej istoty są atrybutem biegłych, a kontrola opinii przez organ procesowy musi doznać tu pewnych ograniczeń. Jednak obowiązkiem sądu korzystającego z takiego dowodu jest przeprowadzenie analizy i oceny opinii na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków, a także z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania oraz sprawdzenia zupełności opinii, kompletności materiałów będących jej podstawą, poprawności zastosowanych metod badawczych i przyjętych sposobów wnioskowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1971 r., III KR 18771, OSNPG 1972, nr 2, poz. 33, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2001 r., LEX nr 1839, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 lipca 2006 r. sygn. akt II AKa 136/06 Prok.i Pr.-wkł. 2007/7-8/46). Pamiętać przy tym należy, że opinie biegłych jak każdy dowód, podlegają ocenie sądu. Dopiero zaś gdy sąd bez potrzeby sięgania do wiadomości specjalnych nie potrafi rozstrzygnąć, której opinii dać wiarę konieczne jest powołanie kolejnego biegłego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r. V K.K. 211/12 LEX nr 1277785 ). Przepis art. 201 k.p.k. nie obliguje zatem sądu do zasięgania nowej opinii biegłego w razie sprzeczności między złożonymi w sprawie opiniami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać jednej ze sprzecznych opinii za przekonywującą i odpowiadającą wymogom procesowym (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 grudnia 1977 r. Rw 417/77, OSNKW 1978 nr 2- 3, poz. 31, w wyroku z dnia 18 stycznia 1980 r. V KRN 274/79 OSNKW 1981/4-5/20 LEX nr 19695 ). Sąd Rejonowy wskazał powody, dla których uznał za przekonywującą opinię biegłego Z. H. . Prawidłowo przy tym miał na uwadze, że brak było przede wszystkim podstaw do kwestionowania wskazanej opinii w zakresie jej metodologii, jak i sposobu badań skoro również biegły R. I. nie wskazywał na jakiekolwiek błędy w tej części opinii, podobnie jak i nie czyni tego skarżący. Słusznie też Sąd I instancji podkreślił, że biegły R. I. przyznał także, że przyjmuje się, iż końcówka podpisu jest kreślona naturalnie, gdyż bierze górę nawyk piszącego a większość cech w zakresie trzech ostatnich liter podpisu, była wspólna co do materiału dowodowego i porównawczego nakreślonego przez oskarżonego. Zasadnie zatem Sąd meriti jako podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie przyjął opinię biegłego Z. H. , który kategorycznie wskazał, że trzy ostatnie znaki w podpisie (...) zostały nakreślone przez D. S. . W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do kwestionowania oceny opinii sporządzonej przez biegłego Z. H. , a dokonanej przez Sąd I instancji skoro sam skarżący nie wskazuje na błędy w tej ocenie. Brak jest również podstaw stosownie do art. 201 k.p.k. do zasięgania nowej opinii biegłego, jak tego domagał się obrońca oskarżonego. Oceniając natomiast stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego Sąd Rejonowy nie wziął nadto pod uwagę, że pismo wysłane przez D. S. w istocie nie wywołało żadnych skutków, gdyż zostało zwrócone rzekomemu nadawcy B. N. . Nie można przy tym również zapominać, że o ile główną intencją oskarżonego była chęć dokuczenia sąsiadowi, to jednak zdarzenie będące przedmiotem doniesienia polegało na prawdzie, a D. S. żądał zbadania, czy zajmujący się hodowlą i sprzedażą szczeniąt W. G. rozlicza się ze Skarbem Państwa z ewentualnie uzyskiwanych przez siebie dochodów. Nie sposób też nie zauważyć, że hodowla psów w bloku mieszkalnym mogła być dla sąsiadów zwyczajnie uciążliwa, na co wskazuje również treść sporządzonego pisma. Stąd też stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu należało uznać nie za nieznaczny, a znikomy. Stosownie zatem do art. 427 § 2 k.p.k. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. umorzył postępowanie w sprawie. Na podstawie zaś art. 100 k.k. orzekł przepadek dowodu rzeczowego w sprawie opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Drz 660/11. Rację ma przy tym oskarżyciel publiczny, że brak było podstaw do orzekania w wyroku przez Sąd I instancji sposobu wykonania przepadku dowodu rzeczowego. Kwestie te regulują bowiem przepisy kodeksu karnego wykonawczego i po uprawomocnieniu wyroku Sąd I instancji winien zadecydować czy stosownie do art. 195 k.k.w. dowód, którego wartość jest nieznaczna pozostawi w aktach sprawy, czy też konieczne będzie zarządzenie jego zniszczenia. Stosownie natomiast do art. 632 a k.p.k. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że zasadnym jest obciążanie oskarżonego jedynie w części kosztami procesu, stąd też kosztami sądowymi niniejszego postępowania obciążył Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI