VI Ka 192/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego skazujący za jazdę po alkoholu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niezastosowania obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów.
Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu, który skazał A. K. za jazdę motorowerem pod wpływem alkoholu. Powodem uchylenia było niezastosowanie przez Sąd Rejonowy obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co stanowiło naruszenie prawa materialnego. Sąd Okręgowy podkreślił, że mimo zastosowania trybu konsensualnego (art. 335 k.p.k.), sąd odwoławczy nie jest związany porozumieniem stron, jeśli prowadzi ono do naruszenia prawa.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację oskarżyciela publicznego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 22 grudnia 2014 r. (sygn. akt II K 1031/14) wobec A. K., oskarżonego o prowadzenie motoroweru w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na grzywnę i świadczenie pieniężne, jednakże nie orzekł obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, mimo że przepis art. 42 § 2 k.k. nakłada taki obowiązek w przypadku przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnionych pod wpływem alkoholu. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie w trybie art. 335 § 1 k.p.k. bez rozprawy, wadliwie nie objął nim orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych (art. 343 § 7 k.p.k.) i prawa materialnego (art. 42 § 2 k.k.). Sąd odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. uchwałę I KZP 5/13), podkreślił, że nawet w trybie konsensualnym sąd odwoławczy nie jest związany porozumieniem stron, jeśli jego realizacja prowadzi do naruszenia prawa. W związku z tym, aby uzupełnić orzeczenie o obligatoryjny środek karny, który nie był objęty porozumieniem, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli wyrok sądu pierwszej instancji, wydany w trybie konsensualnym, narusza prawo materialne poprzez niezastosowanie obligatoryjnego środka karnego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy nie jest związany porozumieniem stron zawartym w trybie art. 335 k.p.k., jeśli jego realizacja prowadzi do naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym przypadku niezastosowania obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 42 § 2 k.k.). Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest właściwym sposobem naprawienia tego błędu, aby umożliwić sądowi pierwszej instancji prawidłowe orzeczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Marek Dutkowski | inne | Prokurator Prokuratury Okręgowej |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
Obligatoryjne orzekanie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Tryb skazania bez rozprawy na wniosek strony.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Sąd uwzględnia wniosek o skazanie bez rozprawy, chyba że wniosek jest niezasadny lub sprzeczny z prawem.
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.k. art. 49 § § 2
Kodeks karny
Środek karny w postaci świadczenia pieniężnego.
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezastosowanie przez Sąd Rejonowy obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, mimo popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji, wbrew treści art. 343 § 7 k.p.k., a więc z naruszeniem przepisu prawa procesowego uwzględnił wadliwy wniosek, co doprowadziło do wydania wyroku z obrazą przepisu prawa materialnego. Sąd Najwyższy wskazał, iż godząc się na zakończenie sprawy w trybie konsensualnym, strony dobrowolnie rezygnują z części uprawnień procesowych, takich jak m.in. bezpośredniość przeprowadzenia dowodów przed sądem i publiczność rozprawy. W niniejszej sprawie, wydanie orzeczenia reformatoryjnego prowadziłoby do wymierzenia oskarżonemu środka karnego, który nie był objęty porozumieniem zawartym pomiędzy oskarżonym a prokuratorem.
Skład orzekający
Grzegorz Kiepura
przewodniczący
Agata Gawron-Sambura
sędzia
Grażyna Tokarczyk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania trybu konsensualnego (art. 335 k.p.k.) w kontekście obligatoryjnych środków karnych oraz zakresu kontroli apelacyjnej w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa materialnego w wyroku wydanym w trybie konsensualnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w trybie konsensualnym sąd musi przestrzegać prawa materialnego, a błędy popełnione przez sąd pierwszej instancji mogą prowadzić do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy.
“Czy zgoda na wyrok bez rozprawy chroni przed obligatoryjnym zakazem prowadzenia pojazdów?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt VI Ka 192/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Grzegorz Kiepura Sędziowie SSO Agata Gawron-Sambura SSO Grażyna Tokarczyk (spr.) Protokolant apl. sąd. Estera Gniłka przy udziale Marka Dutkowskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy A. K. syna M. i J. , ur. (...) w B. oskarżonego o przestępstwo z art. 178a§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 22 grudnia 2014 r. sygnatura akt II K 1031/14 na mocy art. 437 kpk i art. 438 kpk uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania. sygn. akt VI Ka 192/15 UZASADNIENIE A. K. został oskarżony o to, że w dniu 11 czerwca 2014 roku w Z. na ul. (...) , będąc w stanie nietrzeźwości wyrażającym się zawartością alkoholu w wydychanym powietrzu w wysokości: I badanie A. 0,25 mg/l, II badanie A. 0,26 mg/l, prowadził w ruchu lądowym motorower marki R. o numerze rejestracyjnym (...) , tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu uznał oskarżonego A. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu występku z art. 178a § 1 k.k. i za to na mocy powołanego przepisu wymierzył mu karę 30 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych. Nadto na mocy art. 49 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 300 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także na postawie art. 627 k.p.k. i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe obejmujące wydatki w kwocie 70 złotych oraz opłatę sądową w wysokości 90 złotych. Apelację od powyższego orzeczenia na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze wniósł oskarżyciel publiczny, zarzucając temu orzeczeniu obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 42 § 2 k.k. , polegającą na jego niezastosowaniu i nieorzeczeniu wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna. Sąd I instancji wydał powołany wyrok na posiedzeniu, uwzględniając wniosek prokuratora o skazanie oskarżonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uprzednio uzgodnionej kary grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych, orzeczenie środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 300 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także zasądzenie kosztów i opłaty sądowej. Wniosek ten był jednak wadliwy, gdyż nie obejmował orzeczenia wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego przewidzianego w art. 42 § 2 k.k. w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju. Pomimo tego, Sąd I instancji, wbrew treści art. 343 § 7 k.p.k. , a więc z naruszeniem przepisu prawa procesowego uwzględnił wadliwy wniosek, co doprowadziło do wydania wyroku z obrazą przepisu prawa materialnego. Właśnie to pierwotne naruszenie przepisów proceduralnych doprowadziło do wydania wyroku z pominięciem orzeczenia wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego, o którym mowa w art. 42 § 2 k.k. Zważyć bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 42 § 2 k.k. Sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a więc również przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177 k.k. . Wobec powyższego, pomimo iż Sąd I instancji prawidłowo przypisał oskarżonemu popełnienie zarzucanego mu czynu, to dopuścił się jednak naruszenia przepisu prawa materialnego, nie wymierzając oskarżonemu obligatoryjnego środka karnego. Z pisemnych motywów wyroku wynika, iż Sąd orzekający dostrzegł fakt naruszenia prawa materialnego w wydanym orzeczeniu, wskazując jednocześnie, iż może być on uzupełniony jedynie w wyniku wywiedzenia apelacji przed Sąd Odwoławczy. Znajdując podstawy dla uwzględnienia apelacji oskarżyciela publicznego, Sąd Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał go do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu. Sąd Okręgowy miał na uwadze, iż zaskarżony wyrok został wydany w wyniku rozpoznania wniosku z art. 335 k.p.k. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w Uchwale 7 sędziów z dnia 25 września 2013 roku, I KZP 5/13, sąd odwoławczy musi mieć w polu widzenia to, że strony wyraziły zgodę na szybszy, konsensualny tryb rozpoznania sprawy pod warunkiem zaaprobowania przez sąd ich propozycji co do treści wyroku skazującego. Jeżeli treść wyroku miałaby być inna, zgoda stron nie byłaby aktualna, a tym samym konieczne byłoby rozpoznawanie sprawy w trybie zwyczajnym. Sąd Najwyższy wskazał, iż godząc się na zakończenie sprawy w trybie konsensualnym, strony dobrowolnie rezygnują z części uprawnień procesowych, takich jak m.in. bezpośredniość przeprowadzenia dowodów przed sądem i publiczność rozprawy. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż sądy odwoławcze rozpoznając apelacje prokuratorskie podnoszące zarzut niewspółmierności kary, powinny jedynie w zupełnie wyjątkowych wypadkach decydować się na orzekanie reformatoryjne. Te wyjątkowe wypadki miałyby dotyczyć sytuacji, gdy wydanie merytorycznego orzeczenia zmieniającego orzeczenie wydane przez Sąd I instancji nie spowoduje naruszenia gwarancji procesowych stron. Pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w powołanej uchwale nie jest odosobniony. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 19 listopada 2008 roku, V KK 181/08, lex nr 47732. W niniejszej sprawie, wydanie orzeczenia reformatoryjnego prowadziłoby do wymierzenia oskarżonemu środka karnego, który nie był objęty porozumieniem zawartym pomiędzy oskarżonym a prokuratorem. Pomimo więc, iż wyrok wydany w trybie art. 335 k.p.k. podlega kontroli instancyjnej na zasadach ogólnych, a sąd odwoławczy nie jest związany w żaden sposób zawartym w toku postępowania przygotowawczego porozumieniem, które na skutek wniesienia apelacji przestało obowiązywać, zaskarżone orzeczenie należało uchylić i przekazać Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI