VI Ka 176/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za udaremnianie egzekucji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewyjaśnienia, czy zbycie samochodu faktycznie uniemożliwiło zaspokojenie wierzyciela.
Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił wyrok Sądu Rejonowego skazujący K.B. za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. (udaremnianie zaspokojenia wierzyciela przez zbycie zagrożonego zajęciem samochodu). Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył przepisy procesowe, nie badając wystarczająco, czy zbycie pojazdu miało realny wpływ na możliwość zaspokojenia wierzyciela, zwłaszcza w kontekście posiadania przez dłużnika innego, wartościowego mienia. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację oskarżonego K.B., uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, który skazał go za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. Zarzucono oskarżonemu, że w celu udaremnienia wykonania postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, zbył samochód zagrożony zajęciem komorniczym. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując na naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania (art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k.). Kluczowym zarzutem było niewyjaśnienie, czy zbycie samochodu miało rzeczywisty wpływ na możliwość zaspokojenia wierzyciela. Sąd odwoławczy podkreślił, że przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest przestępstwem skutkowym, wymagającym udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. W tej sprawie, wobec zajęcia przez komornika innego, wartościowego pojazdu oskarżonego, którego wartość przekraczała dochodzoną należność, kwestia realnego wpływu zbycia pierwszego samochodu na egzekucję pozostała niewyjaśniona. Sąd Okręgowy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, zobowiązując go do zbadania wszystkich istotnych okoliczności dotyczących majątku dłużnika i prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika nie ma realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, wobec braku znamienia skutku w postaci udaremnienia zaspokojenia wierzyciela, nie dochodzi do popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest przestępstwem skutkowym. Wymaga, aby czyn dłużnika doprowadził do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Jeśli dłużnik posiada inne składniki majątku, które pozwalają na zaspokojenie wierzyciela, a zbycie jednego składnika nie wpływa na możliwość egzekucji z pozostałych, znamiona przestępstwa nie są spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony K.B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Andrzej Zięba | inne | Prokurator Prokuratury Okręgowej |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | wierzyciel |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo skutkowe, wymagające udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Samo działanie w celu udaremnienia nie wystarcza, jeśli nie prowadzi do skutku.
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 3
Kodeks karny
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 352
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oparcia wyroku na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów prawa procesowego (art. 2 § 2, art. 4, art. 5 § 2, art. 7 k.p.k.) poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego i rozstrzyganie wątpliwości na jego niekorzyść. Obraza przepisów postępowania (art. 352, art. 366 § 1 k.p.k.) poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z akt egzekucyjnych, umowy sprzedaży i wyciągów z rachunków bankowych. Obraza przepisów postępowania (art. 167, art. 366 k.p.k.) przez niewyjaśnienie, czy oskarżony zbył pojazd w celu zaspokojenia wierzycieli i czy jego majątek pozwalał na zaspokojenie. Obraza przepisów postępowania (art. 410 k.p.k.) poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o dowody nieujawnione na rozprawie i pominięcie części materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, że oskarżony działał w zamiarze udaremnienia wykonania tytułu egzekucyjnego i że był karany.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. należy do kategorii tzw. przestępstw skutkowych kryminalizacją objęto tylko te postacie udaremniania egzekucji przez dłużnika, które prowadzą do oznaczonego skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela jeżeli czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika nie ma realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, to wobec braku znamienia skutku w postaci udaremnienia zaspokojenia wierzyciela nie dochodzi do popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k.
Skład orzekający
Krzysztof Ficek
przewodniczący
Piotr Mika
sprawozdawca
Marcin Mierz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa udaremniania lub uszczuplania zaspokojenia wierzyciela (art. 300 § 2 k.k.), zwłaszcza w kontekście przestępstwa skutkowego i wpływu zbycia majątku na możliwość egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik posiada inne składniki majątku, które mogą wystarczyć na zaspokojenie wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu udaremniania egzekucji i wyjaśnia kluczowe, często błędnie rozumiane, znamiona przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., co jest istotne dla wielu dłużników i wierzycieli.
“Czy zbycie samochodu, gdy masz inne długi, to przestępstwo? Sąd wyjaśnia kluczowe znamiona art. 300 § 2 k.k.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt VI Ka 176/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Krzysztof Ficek Sędziowie SSO Piotr Mika (spr.) SSO Marcin Mierz Protokolant Marzena Mocek przy udziale Andrzeja Zięby Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy K. B. ur. (...) w P. , syna J. i M. oskarżonego z art. 300§2 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 25 listopada 2013 r. sygnatura akt VI K 356/13 na mocy art. 437 kpk , art. 438 kpk uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. Sygn. akt VI Ka 176/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 listopada 2013 roku w sprawie o sygnaturze akt VI K 356/13 Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach: 1. oskarżonego K. B. uznał za winnego, tego, że w dniu 30 grudnia 2011 roku, w P. , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, z dnia 6 kwietnia 2011r. sygn. akt I Co 1280/11, o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...) , wydanemu 2 marca 2011r., przez (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. , przeciwko K. B. , udaremnił zaspokojenia swojego wierzyciela (...) S.A., przez zbycie zagrożonego zajęciem komorniczym, swojego samochodu marki V. (...) o nr rejestracyjnym (...) , to jest czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. i za to na mocy art. 300 § 2 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo oskarżonemu zawiesił na okres próby lat 2; 2. na mocy art. 33 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego grzywnę w rozmiarze 40 stawek dziennych, ustalając na mocy art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych; 3. zasadził na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) i art. 627 k.p.k. od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 360 złotych tytułem opłaty i obciążył go wydatkami postępowania w kwocie 90 złotych. Apelację od wyroku wywiódł oskarżony, który zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa procesowego, a to art. 2 § 2 k.p.k. art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a wyrażającą się m.in. nieuwzględnieniem okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego ora rozstrzyganiem wszelkich niedających się usunąć wątpliwości na jego niekorzyść; 2. obrazę przepisów postępowania, a to art. 352 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, wyrażającą się w niedopuszczeniem przez sąd z urzędu dowodu z akt egzekucyjnych, jakie toczyły się przeciwko oskarżonemu, umowy kupna sprzedaży przedmiotowego samochodu, wyciągu ze wszelkich rachunków bankowych prowadzonych przez oskarżonego; 3. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 167 k.p.k. i art. 366 k.p.k. przejawiającą się niewyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim tego, czy oskarżony zbył przedmiotowy pojazd w celu zaspokojenia swoich wierzycieli oraz tego czy majątek oskarżonego, jakim dysponował w chwili czynu pozwalał na zaspokojenie (...) S.A. 4. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 410 k.p.k. wyrażającą się dokonaniem ustaleń faktycznych w oparciu o dowody nieujawnione na rozprawie głównej, jak również bezzasadnym pominięciem części zebranego materiału dowodowego, w szczególności kwestionującego fakt dokonania przez oskarżonego zarzuconego mu czynu; 5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia przejawiający się w błędnym przyjęciu, że oskarżony działał w zamiarze i w celu udaremnienia wykonania bankowego tytułu egzekucyjnego, a nadto, że był karany wyrokiem sądowym. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja oskarżonego jest zasadna. Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę naruszając przepisy art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. pozostawił poza polem swojego zainteresowania kwestię wpływu zarzuconego oskarżonemu działania polegającego na zbyciu samochodu zagrożonego zajęciem komorniczym na możliwość skutecznej egzekucji windykowanej należności na podstawie bankowego tytułu wykonawczego opatrzonego przez sąd klauzulą wykonalności. Naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów procesowych obligujących go do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak tez oparcia wyroku na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy jest w istocie efektem naruszenia prawa materialnego związanego z przyjętym przez sąd poglądem prawnym, iż dla bytu przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. nie jest konieczne, by sprawca zmierzał do całkowitego udaremnienia egzekucji, a wystarczy, by działał w celu jej udaremnienia w odniesieniu do niektórych składników majątku lub tylko w określonym czasie i miejscu. Pogląd ten jednak nie znajduje akceptacji Sądu Odwoławczego i sprzeczny jest z utrwaloną już linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którą przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. należy do kategorii tzw. przestępstw skutkowych, co w konsekwencji oznacza, iż kryminalizacją objęto tylko te postacie udaremniania egzekucji przez dłużnika, które prowadzą do oznaczonego skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Tym samym, jeżeli czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika nie ma realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, to wobec braku znamienia skutku w postaci udaremnienia zaspokojenia wierzyciela nie dochodzi do popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 lutego 2002 r., V KKN 83/00, Lex nr 53056, z dnia 4 listopada 2002 r., III KK 283/02, OSNKW 2003, z. 3-4, poz. 34, z dnia 22 września 2005 r., III KK 140/05, R-OSNKW 2005, poz. 1731, z dnia 3 lipca 2007 r., II KK 336/06, Lex nr 299185, z dnia 8 stycznia 2008 r., III KK 368/07, R-OSNKW 2008, poz. 86; z dnia 10 listopada 2011 r. II KK 224/11, LEX nr 1084717) W niniejszej sprawie zaistnienie skutku wymaganego przepisem art. 300 § 2 k.k. musi budzić istotne wątpliwości, skoro poza pojazdem, którego zbycie było podstawą stawianego oskarżonemu zarzutu, komornik zajął w toku egzekucji także drugi pojazd, tj. samochód osobowy marki N. (...) , a jak wynika z akt komorniczych Km 1482/11 i znajdującego się w nich protokołu z dnia 21 października 2013 roku, wartość tego pojazdu ma wynosić 30 000 złotych, które istotnie przekraczają wartość dochodzonej od oskarżonego należności głównej, odsetek, jak i kosztów sądowych o łącznej wysokości w momencie zawiadomienia oskarżonego o egzekucji niespełna 14 000 złotych. Bez zbadania realnego wpływu zbycia przez oskarżonego samochodu V. (...) na możliwość wyegzekwowania od niego dochodzonej należności z pozostałych składników jego majątku kwestia odpowiedzialności karnego oskarżonego za czyn z art. 300 § 2 k.k. pozostaje otwarta. Niewątpliwie konieczne jest w takiej sytuacji zweryfikowanie twierdzeń oskarżonego o toczących się wobec niego jako dłużnika innych postępowaniach komorniczych oraz ustalenie wysokości dochodzonych od niego należności, jak też dokonanych w toku tych postępowań zajęć. Oceny wpływu zbycia przez oskarżonego samochodu V. (...) na możliwość wyegzekwowania od niego dochodzonej należności będzie można dokonać dopiero w oparciu o całokształt informacji świadczących o posiadanym przez niego majątku, skierowanych do tego majątku egzekucjach, jak też czynnościach podjętych w poszczególnych postępowaniach egzekucyjnych. Już z wyżej wskazanych przyczyn konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd ten w ponownym postępowaniu zobowiązany będzie zbadać naprowadzone wyżej okoliczności.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI