VI Ka 1548/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za ukrycie majątku zagrożonego zajęciem, ale zasądził od oskarżonego koszty zastępstwa procesowego na rzecz banku, odrzucając jednocześnie wnioski o naprawienie szkody i wykonanie obowiązku stwierdzonego postanowieniem sądu cywilnego.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku skazującego prezesa zarządu spółki za ukrycie majątku zagrożonego zajęciem w celu udaremnienia egzekucji bankowej. Sąd odwoławczy utrzymał wyrok w mocy w zakresie skazania i kary, ale zasądził od oskarżonego na rzecz banku koszty zastępstwa procesowego. Odrzucono wnioski o naprawienie szkody i wykonanie obowiązku stwierdzonego postanowieniem sądu cywilnego, powołując się na klauzulę antykumulacyjną oraz brak celowości środka probacyjnego.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, (...) Bank (...) S.A. w W., od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku, który skazał A. T. za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. (ukrycie majątku zagrożonego zajęciem w celu udaremnienia wykonania postanowienia sądu o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu). Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz grzywnę w wymiarze 250 stawek dziennych po 20 zł. Apelacja oskarżyciela posiłkowego dotyczyła braku orzeczenia obowiązku naprawienia szkody oraz wykonania obowiązku stwierdzonego postanowieniem sądu cywilnego, a także zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy, prostując nazwisko oskarżonego, zasądził od niego na rzecz banku kwotę 1368 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przygotowawczym i przed sądem I instancji, a także 840 zł za II instancję. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, zwalniając oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym. Sąd odwoławczy uznał, że apelacja zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie kosztów zastępstwa procesowego. Wnioski o naprawienie szkody i wykonanie obowiązku stwierdzonego postanowieniem sądu cywilnego zostały odrzucone z uwagi na klauzulę antykumulacyjną (art. 415 § 1 k.p.k.), zgodnie z którą o roszczeniu o naprawienie szkody nie orzeka się, jeżeli prawomocnie już orzeczono o tym roszczeniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie poprzez nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Sąd odwoławczy uznał również, że orzekanie środka probacyjnego na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. nie jest zasadne w tej sytuacji, gdyż nie służy celom prewencyjnym, zwłaszcza że oskarżony ujawnił lokalizację maszyny i poddał się egzekucji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd karny nie powinien orzekać obowiązku naprawienia szkody ani zobowiązywać do wykonania orzeczenia cywilnego, jeśli prawomocnie już orzeczono o roszczeniu o naprawienie szkody, co wynika z klauzuli antykumulacyjnej (art. 415 § 1 k.p.k.). Dodatkowo, orzekanie środka probacyjnego na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. jest zasadne tylko wtedy, gdy może zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na klauzulę antykumulacyjną z art. 415 § 1 k.p.k., która wyłącza możliwość orzekania obowiązku naprawienia szkody, gdy o roszczeniu tym prawomocnie już orzeczono. W tej sprawie istniało prawomocne postanowienie sądu cywilnego nadające klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, co oznaczało, że roszczenie banku zostało już stwierdzone. Ponadto, sąd uznał, że orzeczenie środka probacyjnego na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. nie służy celom prewencyjnym w tej konkretnej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku w części dotyczącej skazania i kary, zmiana w zakresie kosztów zastępstwa procesowego.
Strona wygrywająca
(...) Bank (...) S.A. w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Bank (...) S.A. w W. | spółka | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 105 § § 1,2,3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 5
Kodeks karny
k.k. art. 72 § §1 pkt 8
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 626
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 616 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 635
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 33 § § 1, 2, 3
Kodeks karny
k.k. art. 415 § § 1
Kodeks karny
Obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie już orzeczono.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja w zakresie kosztów zastępstwa procesowego zasługuje na uwzględnienie. Brak podstaw do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody z uwagi na klauzulę antykumulacyjną. Brak podstaw do orzeczenia środka probacyjnego z art. 72 § 1 pkt 8 k.k. z uwagi na brak celów prewencyjnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 46 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 8 k.k. w zakresie obowiązku naprawienia szkody i wykonania obowiązku stwierdzonego postanowieniem sądu cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
klauzula antykumulacyjna nie oznacza to, że w każdym wypadku wystąpienia klauzuli antykumulacyjnej celowe jest orzekanie na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. Orzeczenie środka probacyjnego na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. jest zasadne, jeżeli może to zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa.
Skład orzekający
Ludmiła Tułaczko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzuli antykumulacyjnej w kontekście obowiązku naprawienia szkody i środków probacyjnych w sprawach karnych, a także zasady zasądzania kosztów zastępstwa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje już prawomocne orzeczenie cywilne dotyczące roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej w prawie karnym, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje również, jak sąd odwoławczy koryguje rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów.
“Klauzula antykumulacyjna w praktyce: dlaczego sąd karny nie zawsze zasądzi odszkodowanie?”
Dane finansowe
WPS: 208 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 1368 PLN
zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego: 840 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWarszawa, dnia 20 maja 2019 r. Sygn. akt VI Ka 1548/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Ludmiła Tułaczko protokolant: apl. adw. Konrad Rudnicki przy udziale prokuratora Mariusza Ejfler po rozpoznaniu dnia 20 maja 2019 r. sprawy A. T. , syna W. i E. , ur. (...) w O. oskarżonego o przestępstwo z art. 300 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 23 sierpnia 2018 r. sygn. akt II K 980/16 zaskarżony wyrok mienia w ten sposób, że: -na podstawie art. 105 § 1,2,3 k.p.k. prostuje nazwisko oskarżonego w ten sposób, że po słowie „orzeka” wpisuje w pierwszym punkcie (...) zamiast (...) ; -zasądza od oskarżonego A. T. na rzecz (...) Bank (...) S.A. w W. kwotę 1368 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przygotowawczym oraz przed sądem I instancji; -w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; -zwalnia oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa; -zasądza od oskarżonego na rzecz (...) Bank (...) S.A. w W. kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w II instancji. Sygn. akt VI Ka 1548/18 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018r. po rozpoznaniu sprawy sygn. II K 980/16 oskarżonego A. T. uznał za winnego tego, że: w bliżej nieustalonym czasie, jednak nie wcześniej niż w dniu 1 stycznia 2014r. i nie później niż do dnia 26 czerwca 2014r. roku w miejscowości K. jako prezes Zarządu (...) sp. z o.o. przewidując na podstawie przedsiębranych przez wierzyciela (...) Bank (...) S. A. czynności zmierzających o wyegzekwowania zobowiązania, możliwość sądowego dochodzenia przez niego roszczenia, działając w celu udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi- Północ w W. VII Wydziału Gospodarczego z dnia 14 sierpnia 2014r. o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu numer (...) z dnia 30 czerwca 2014roku , ukrył zagrożone zajęciem składniki majątkowe stanowiące zabezpieczenie umowy linii wielozadaniowej nr (...) z dnia 5 listopada 2009r., z późn. zm. wg umowy o ustanowenie zastawu rejestrowego z dnia 28 maja 2012 roku oraz 30 października 2012 roku w postaci: maszyny do grawerowania bezkońcowych form drukowanych (...) / (...) 250 oraz maszyny do grawerowania (...) o łącznej wartości 208 000 zł wg cen w drugiej połowie 2014 roku w ten sposób, że wywiózł je z hali produkcyjnej w K. w nieznane miejsce, po czym umieścił na hali produkcyjnej firmy (...) w B. oraz nie poinformował - wbrew § 6 obu w/w umów o ustanowienie zastawu rejestrowego - wierzyciela (...) Bank (...) S. A. o zmianie miejsca przechowywania przedmiotów zastawów czym uszczuplił możliwość zaspokojenia wierzytelności (...) Bank (...) S.A. w postaci : kredytu obrotowego na rachunku bieżącym numer (...) oraz kredytu obrotowego nieodnawialnego numer (...) , tj. o czyn z art. 300 § 2 k.k. 1.oskarżonego A. T. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 300 § 2 k.k. skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności zaś na podstawie art. 33 § 1, 2, 3 k.k. wymierzył mu grzywnę w wymiarze 250 stawek dziennych w wysokości po 20 zł. 2. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby, 3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego w całości od kosztów sądowych obciążając wydatkami Skarb Państwa Apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Na podstawie art. 425 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 444 k.p.k. zaskarżył wyrok w części w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należnych oskarżycielowi posiłkowemu oraz nie uwzględnienia wniosku oskarżyciela posiłkowego o orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody oraz wniosku o orzeczenie wykonania obowiązku stwierdzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w Otwocku I Wydział Cywilny z dnia 20 sierpnia 2014 r. ( sygn. I Co 1239/14 ) o nadaniu klauzuli wykonalności BTE. Na podstawie art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k. oraz art. 427 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił 1. obrazę przepisów prawa materialnego – art. 46 § 1 k.k. w z art. 39 pkt 5 k.k. wyrażającą się w braku orzeczenia wobec oskarżonego wykonania obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem pomimo złożenia stosownego wniosku. 2. obrazę przepisów prawa materialnego- art. 72 §1 pkt 8 k.k. , wyrażającą się w braku orzeczenia wobec oskarżonego wykonania obowiązku stwierdzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w Otwocku I Wydział Cywilny z dnia 20 sierpnia 2014 r (sygn. I Co 1239/14 ) o nadaniu klauzuli wykonalności (...) z dnia 17 lipca 2014r. w zakresie kwoty 132.000 zł; 3. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia – art. 627 k.p.k. poprzez brak zasądzenia od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków związanych z jego reprezentacją w postępowaniu przygotowawczym i sądowym Na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. oraz art. 454 § 1 k.p.k. wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 23. 08. 2018 r. sygn. akt II K 980/16 w części dotyczącej kary poprzez orzeczenie dodatkowo środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz (...) Bank (...) S.A. w wysokości 132 000 zł ze skutkiem określonym w art. 75 § 1 k.k. 2. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 23. 08. 2018r. sygn.. II K 980/16 poprzez zobowiązanie oskarżonego w okresie próby do wykonania obowiązku stwierdzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w Otwocku I Wydział Cywilny z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. I Co 1239/14 o nadaniu klauzuli wykonalności BTE nr (...) z dnia 17 lipca 2014 r. poprzez zapłatę na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwoty 132 000 zł 3. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 23.08. 2018 r. sygn. akt II K 980/16 poprzez zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków związanych z jego reprezentacją przez pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym i sądowym według norm przepisanych; ewentualnie o: 4. uzupełnienie, na podstawie art. 626 k.p.k. wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z 23. 08. 2018r. sygn. akt II K 980/16 poprzez zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków związanych z jego reprezentacją przez pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym i sądowym według norm przepisanych; 5. zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków związanych z jego reprezentacją przez pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zasługuje na uwzględnienie w zakresie braku rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego. Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie zarzutów naruszenia art. 46 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 8 k.k. Sąd odwoławczy z uwagi na treść art. 627 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zasądził wydatki od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Art. 624 k.p.k. stwierdza, że sąd może zwolnić oskarżonego od kosztów sądowych. Koszty sądowe, to zgodnie z art. 616 § 2 k.p.k. opłaty i wydatki poniesione przez Skarb Państwa. Przepis ten nie dotyczy zasądzenia zwrotu wydatków na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Pismem z dnia 7. 02. 2018r. pełnomocnik Banku wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie precyzując ich wysokości i nie dostarczając faktury. Wniósł jednak o zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych. W tej sytuacji sąd odwoławczy zasądził kwotę zwrotu wydatków uzależniając je do stawiennictwa pełnomocników na rozprawach i podejmowanych przez nich czynności w postępowaniu przygotowawczym. Wysokość kosztów określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) tj. z dnia 3 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) Za udział w dochodzeniu - 360 zł, zaś 840 zł za I termin , za drugi 168 zł, co daje kwotę 1 368 zł. Z tego powodu sąd odwoławczy zasądził wskazaną kwotę. Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił dlaczego nie orzekł o obowiązku naprawienia szkody skoro art. 46 § 1 k.k. obowiązujący w dacie czynu, wprowadzał obowiązek takiego orzekania w wypadku złożenia wniosku przez pokrzywdzonego . Taki wniosek oskarżyciel posiłkowy złożył w dnu 12. 12. 2017r. (k- 495). Wobec powyższego należało oprzeć się na materiale dowodowym zebranym w sprawie. Lektura akt prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do orzeczenia na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody w wysokości 132 000 zł, z uwagi na klauzulę antykumulacyjną . Zgodnie z art. 415 § 1 k.p.k. obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie już orzeczono. Ta sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014r. sygn. VII GCo 1350/14 nadał klauzulę wykonalności Bankowemu Tytułowi Egzekucyjnemu nr (...) , na mocy którego oskarżony prowadzący Spółkę (...) z o.o. został zobowiązany do spłaty zobowiązania w wysokości nieprzekraczającej kwoty 2.200 000 zł z tytułu umowy kredytu obrotowego w rachunku bieżącym nr (...) zawartej w ramach umowy linii wielozadaniowej nr (...) . W dniach 28 maja 2012r. oraz 30 października 2012 r. (...) Bank (...) SA i T. zawarli umowę ustanowienia zastawu na maszynie do grawerowania marki L. (...) rok produkcji 2006r. o numerze fabrycznym (...) . I tę właśnie maszynę oskarżony ukrył przed wierzycielem, przez co uszczuplił możliwość jego zaspokojenia. Należy dojść do wniosku, że szkoda wywołana uszczupleniem możliwości zaspokojenia wierzytelności Banku jest wynikiem tego samego zdarzenia historycznego polegającego na zaniechaniu spłacania zaciągniętych kredytów i zawiera się w kwocie szkody, stwierdzonej wydanym tytułem egzekucyjnym, o którym mowa w zarzucie i któremu sąd nadał klauzulę wykonalności. Tak więc, z uwagi na klauzulę antykumulacyjną z art. 415 k.p.k. brak jest podstaw do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. Jako niezasadny sąd odwoławczy ocenił także zarzut naruszenia art. 72 § 1 pkt 8 k.k. Sąd odwoławczy akceptuje dominujący w orzecznictwie sądowym pogląd, że na podstawi art. 72 § 1 pkt 8 k.k. można zobowiązać oskarżonego do wykonania prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego nakazującego naprawienie szkody wynikającej z przestępstwa. Jednak nie oznacza to, że w każdym wypadku wystąpienia klauzuli antykumulacyjnej celowe jest orzekanie na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. obowiązku wykonania prawomocnego orzeczenia cywilnego nakazującego naprawienie szkody wynikającej z przestępstwa. Orzeczenie środka probacyjnego na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. jest zasadne, jeżeli może to zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa. W ocenie sądu odwoławczego ta przesłanka nie została spełniona w realiach niniejszej sprawy. Oskarżony ostatecznie ujawnił gdzie maszyna się znajduje i poddał się egzekucji .( k- 268) Oceniając zachowanie oskarżonego i jego aktualną sytuację materialną nie jest uzasadnione dla osiągnięcia celów prewencyjnych nakładanie na niego środka probacyjnego zgodnie z wnioskiem oskarżyciela posiłkowego, którego prawa zostały szeroko zabezpieczone w sposób przez niego ustalony w momencie zawierania umowy kredytowej i na rzecz, którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. O kosztach postępowania odwoławczego sąd orzekł na podstawie art. 635 k.p.k. i art. 627 § 1 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI