Orzeczenie · 2016-03-29

VI Ka 152/16

Sąd

Sąd Okręgowy w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2016-03-29

SAOSKarneodpowiedzialność karna za narażenie życia i zdrowiaWysokaokręgowy

wypadek przy pracyodpowiedzialność pracodawcybhpzadośćuczynienienieumyślne spowodowanie śmiercikodeks karnypostępowanie karneapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 15 października 2015 r. (sygn. akt II K 834/12), którym oskarżony K. C. został uznany winnym popełnienia występku z art. 220 § 1 kk i art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, polegającego na nieumyślnym spowodowaniu śmierci pracownika G. W. poprzez niedopełnienie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata, grzywnę w ilości 100 stawek dziennych po 20 zł oraz obowiązek zapłaty 20.000 zł zadośćuczynienia na rzecz A. W. (matki zmarłego). Apelację od wyroku złożył obrońca oskarżonego, zaskarżając go jedynie w części dotyczącej zadośćuczynienia. Zarzucił obrazę prawa materialnego (art. 46 § 1 kk) i przepisów postępowania (art. 415 § 5 kpk) poprzez zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej, twierdząc, że roszczenie A. W. zostało już zaspokojone w innych postępowaniach. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Stwierdził, że ustalenia faktyczne, wina i kara nie były kwestionowane. Odnosząc się do zarzutów dotyczących zadośćuczynienia, sąd odwoławczy wyjaśnił, że klauzula antykumulacyjna (obecnie art. 415 § 1 zd. 2 kpk) nie ma zastosowania, gdy nie toczy się inne postępowanie o to samo roszczenie ani nie zostało ono prawomocnie orzeczone. Podkreślił, że świadczenia z ubezpieczeń społecznych, polis, czy odprawy pośmiertnej nie mogą być zaliczane na poczet zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie art. 446 § 4 kc, gdyż pochodzą z innych tytułów prawnych i mają inne cele. Sąd uznał, że kwota 20.000 zł zadośćuczynienia nie była wygórowana, biorąc pod uwagę wiek ofiary, jego rodziny oraz okoliczności śmierci. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, zasądzając od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja klauzuli antykumulacyjnej w kontekście zadośćuczynienia za krzywdę w sprawach karnych oraz możliwość kumulacji świadczeń z różnych tytułów prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieumyślnego spowodowania śmierci w miejscu pracy i zasądzenia zadośćuczynienia w trybie art. 46 § 1 kk.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 kk jest dopuszczalne, gdy roszczenie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone (klauzula antykumulacyjna)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 kk nie jest dopuszczalne, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Jednakże w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania tej klauzuli, gdyż nie toczyło się inne postępowanie o roszczenie A. W. ani nie zostało ono prawomocnie orzeczone.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wyjaśnił, że klauzula antykumulacyjna, wynikająca z art. 415 § 1 zd. 2 kpk, ma na celu zapobieganie podwójnemu dochodzeniu roszczeń za tę samą szkodę. W analizowanej sprawie nie było dowodów na toczące się lub prawomocnie zakończone postępowanie dotyczące roszczenia A. W. o zadośćuczynienie za śmierć męża. Świadczenia otrzymane z ZUS, polisy czy odprawy nie stanowiły zaspokojenia tego konkretnego roszczenia.

Czy świadczenia z ubezpieczeń społecznych, polis ubezpieczeniowych lub odprawy pośmiertnej mogą być zaliczone na poczet zadośćuczynienia za krzywdę zasądzonego na podstawie art. 46 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenia te nie mogą być zaliczone na poczet zadośćuczynienia za krzywdę zasądzonego na podstawie art. 46 § 1 kk, ponieważ pochodzą z innych tytułów prawnych i mają inne cele niż zadośćuczynienie za krzywdę.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że świadczenia z ubezpieczeń społecznych, polis czy odprawy mają odmienny charakter prawny i cel niż zadośćuczynienie za krzywdę wynikające ze śmierci osoby bliskiej. Zadośćuczynienie ma na celu naprawienie niematerialnej szkody, podczas gdy pozostałe świadczenia mają charakter socjalny, odszkodowawczy lub wynikają ze stosunku pracy. Orzecznictwo sądowe konsekwentnie potwierdza brak możliwości kumulacji tych świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Oskarżycielka posiłkowa A. W. (w zakresie utrzymania zadośćuczynienia)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. C.	osoba_fizyczna	oskarżony
A. W.	osoba_fizyczna	oskarżycielka posiłkowa
G. W.	osoba_fizyczna	ofiara
Janusz Smaga	inne	Prokurator Prokuratury Okręgowej
obrońca oskarżonego	inne	pełnomocnik
Skarb Państwa	organ_państwowy	inne
(...) Sp. z o.o.	spółka	pracodawca ofiary

Przepisy (25)

Główne

k.k. art. 220 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 155

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

k.p.k. art. 415 § 1 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Klauzula antykumulacyjna - nawiązki, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.

k.c. art. 446 § 4

Kodeks cywilny

Roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wyniku śmierci.

k.c. art. 446 § 3

Kodeks cywilny

Roszczenie o stosowne odszkodowanie w razie znacznego pogorszenia sytuacji życiowej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 415 § 5

Kodeks postępowania karnego

Przepis nieobowiązujący od 1 lipca 2015 r., zastąpiony przez art. 415 § 1 zd. 2 kpk.

k.p.k. art. 49a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 2

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 3 § 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 11

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

k.c. art. 829

Kodeks cywilny

Ochrona w ubezpieczeniu osobowym.

k.p. art. 93

Kodeks pracy

Odprawa pośmiertna.

u.u.w.p.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia z ubezpieczeń społecznych, polis i odpraw nie mogą być zaliczane na poczet zadośćuczynienia za krzywdę. • Nie zachodzą przesłanki do zastosowania klauzuli antykumulacyjnej, gdyż nie toczy się inne postępowanie o to samo roszczenie ani nie zostało ono prawomocnie orzeczone.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej wyłącza możliwość zasądzenia zadośćuczynienia, gdyż roszczenie A. W. zostało już zaspokojone w innych postępowaniach. • Obraza prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 46 § 1 kk, gdy istnieją przesłanki wyłączające możliwość nałożenia obowiązku zapłaty zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

nieumyślnie spowodował śmierć G. W. • nie dopełniając wynikającego stąd obowiązku poprzez niewykonanie wszystkich czynności niezbędnych dla prawidłowego wyłączenia napięcia w przewodzie jezdnym sieci elektrycznej trakcji przewodowej • klauzula antykumulacyjna • roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wyniku śmierci męża miało zostać zaspokojone w inny sposób niż przez osobę odpowiedzialną • nie ma żadnej podstawy prawnej do zaliczania na poczet świadczenia wynikającego z art. 446 § 4 kc innego rodzaju świadczeń na domiar obciążających inne podmioty • nie budzi wątpliwości, że może dojść do kumulacji świadczeń z ubezpieczenia społecznego ze świadczeniami uzyskiwanymi od osoby odpowiedzialnej za śmierć ubezpieczonego

Skład orzekający

Grzegorz Kiepura

przewodniczący

Marcin Schoenborn

sprawozdawca

Grażyna Tokarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzuli antykumulacyjnej w kontekście zadośćuczynienia za krzywdę w sprawach karnych oraz możliwość kumulacji świadczeń z różnych tytułów prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieumyślnego spowodowania śmierci w miejscu pracy i zasądzenia zadośćuczynienia w trybie art. 46 § 1 kk.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy tragicznego wypadku przy pracy i kwestii odszkodowawczych, co ma silny wymiar ludzki. Interpretacja przepisów dotyczących zadośćuczynienia i klauzuli antykumulacyjnej jest istotna dla praktyków prawa.

“Czy świadczenia z ZUS i polisy pokrywają krzywdę po śmierci bliskiego? Sąd wyjaśnia.”

Dane finansowe

zwrot wydatków na pełnomocnika: 420 PLN

wydatki za postępowanie odwoławcze: 20 PLN

opłata za II instancję: 30 PLN

zadośćuczynienie: 20 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników