VI Ka 151/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego I. C. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oskarżony został uznany przez Sąd Rejonowy za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 kks, polegającego na prowadzeniu gier na automatach hazardowych. Obrońca oskarżonego zarzucił m.in. błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 366 § 1 kpk (niewyjaśnienie istotnych okoliczności), art. 2 § 2 kpk (wydanie wyroku bez prawdziwych ustaleń faktycznych), art. 7 kpk (naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów) oraz art. 392 § 1 kpk (zaniechanie bezpośredniego przesłuchania świadka A. R.). Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując na istotne uchybienia procesowe sądu pierwszej instancji. Szczególnie podkreślono naruszenie art. 392 § 1 kpk poprzez odczytanie zeznań świadka A. R. zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, mimo że jego zeznania miały kluczowe znaczenie dla sprawy. Sąd Okręgowy stwierdził również naruszenie art. 366 § 1 kpk w zw. z art. 167 kpk, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów, takich jak przesłuchanie świadków J. S., M. S. (1), M. S. (3), konfrontacje oraz pozyskanie uzupełniającej opinii biegłego. Wady te uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego, czyniąc rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji przedwczesnym. Sąd Okręgowy wskazał, że sąd pierwszej instancji musi przeprowadzić wskazane dowody, dokonać rzetelnych ustaleń faktycznych i ocenić materiał dowodowy zgodnie z zasadami procedury karnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących bezpośredniego przesłuchania świadków (art. 392 kpk) oraz obowiązku sądu do przeprowadzania dowodów z urzędu (art. 167 kpk) w kontekście zapewnienia prawidłowego toku postępowania karnego i ustalenia prawdy materialnej.
Dotyczy specyfiki postępowania karnego i interpretacji przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odczytanie zeznań świadka w postępowaniu przygotowawczym zamiast jego bezpośredniego przesłuchania na rozprawie głównej, gdy zeznania te mają zasadnicze znaczenie dla sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odczytanie zeznań świadka zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, gdy mają one zasadnicze znaczenie dla sprawy, stanowi naruszenie art. 392 § 1 kpk i może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 392 § 1 kpk jest przepisem szczególnym i powinien być stosowany ściśle. Bezpośrednie przesłuchanie jest niezbędne, gdy dowód ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, pozostaje w istotnej sprzeczności z innymi dowodami lub gdy istnieją wątpliwości co do jego rzetelności. W niniejszej sprawie zeznania świadka A. R. miały kluczowe znaczenie dla obrony oskarżonego, a ich odczytanie zamiast bezpośredniego przesłuchania było niedopuszczalne.
Czy zaniechanie przeprowadzenia przez sąd z urzędu dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów, które są niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, stanowi naruszenie art. 366 § 1 kpk w zw. z art. 167 kpk i może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że sąd nie jest biernym obserwatorem, lecz ma obowiązek przeprowadzania dowodów z urzędu, jeśli jest to niezbędne do ustalenia prawdy materialnej. W tej sprawie sąd pierwszej instancji zaniechał przesłuchania kluczowych świadków i przeprowadzenia konfrontacji, co uniemożliwiło rzetelne ustalenie stanu faktycznego.
Czy ocena materiału dowodowego, która nie uwzględnia całości zgromadzonych dowodów i nie weryfikuje ich w powiązaniu z innymi dowodami, jest prawidłowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena materiału dowodowego, która jest niepełna, przedwczesna i nie uwzględnia całokształtu dowodów, jest dowolna i stanowi naruszenie art. 7 kpk i art. 410 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że ocena dowodów musi być poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności sprawy, rozważeniem wszystkich dowodów przemawiających za i przeciw oskarżonemu, a także logiczna i zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. W tej sprawie ocena dowodów była niepełna, ponieważ sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wszystkich niezbędnych dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. C. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Przedstawiciel Urzędu Celnego w E. | organ_państwowy | przedstawiciel |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 392 § 1
Kodeks postępowania karnego
Odczytanie protokołów przesłuchania świadka i oskarżonych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy bezpośrednie przeprowadzenie dowodu nie jest niezbędne, a żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia. Przesłanka ta dotyczy dowodów, które nie mają zasadniczego znaczenia dla sprawy, nie pozostają w zasadniczej sprzeczności z innymi dowodami i są wewnętrznie niesprzeczne.
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przewodniczący kieruje rozprawą i czuwa nad jej prawidłowym przebiegiem, bacząc, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Dowody przeprowadza się na wniosek stron, podmiotu określonego w art. 416 kpk, albo z urzędu. Sąd jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
kks art. 107 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis określający przestępstwo skarbowe związane z prowadzeniem gier hazardowych.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych art. 6 § 1
Przepis określający zasady prowadzenia gier hazardowych.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych art. 14 § 1
Przepis określający zasady prowadzenia gier hazardowych.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych art. 2 § 5
Przepis określający definicję gier hazardowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawę wszystkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu tylko wtedy, gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy i stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy sądowej.
kks art. 23 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący wymiaru kary grzywny.
kks art. 23 § 3
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący ustalania wysokości stawki dziennej grzywny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 392 § 1 kpk poprzez odczytanie zeznań świadka zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, mimo że miały one zasadnicze znaczenie dla sprawy. • Naruszenie art. 366 § 1 kpk i art. 167 kpk poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów (przesłuchanie świadków, konfrontacje, opinia biegłego). • Nieprawidłowa ocena materiału dowodowego, która była niepełna, przedwczesna i nie uwzględniała całokształtu dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego I. C. (1) jako zasadna co do istoty zasługiwała na uwzględnienie, przy czym z uwagi na rangę podniesionych w niej uchybień natury procesowej, których dopuścił się Sąd Rejonowy, rozpoznanie pozostałych zarzutów [...] byłoby przedwczesne. • Następstwem rozpoznania wywiedzionej apelacji stała się konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w całości z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. • Przepis art. 392 § 1 kpk ma charakter wyjątkowy, w konsekwencji winien być interpretowany ściśle, a zatem może być stosowany tylko wówczas gdy zaistnieje określona w nim przesłanka i gdy nie koliduje z interesem dochodzenia prawdy. • W warunkach zaś gdy dowód z przesłuchania świadka ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy [...] skorzystanie przez sąd z formalnych uprawnień, wynikających z art. 392 § 1 kpk, należy uznać za niedopuszczalne, obrażające zasady ustności i bezpośredniości procesu, z reguły w stopniu rażącym, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w rozumieniu art. 438 pkt 2 kpk.
Skład orzekający
Małgorzata Kowalczyk-Przedpełska
przewodnicząca
Natalia Burandt
sprawozdawca
Elżbieta Kosecka - Sobczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących bezpośredniego przesłuchania świadków (art. 392 kpk) oraz obowiązku sądu do przeprowadzania dowodów z urzędu (art. 167 kpk) w kontekście zapewnienia prawidłowego toku postępowania karnego i ustalenia prawdy materialnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i interpretacji przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są błędy proceduralne popełnione przez sąd pierwszej instancji i jak mogą one doprowadzić do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i prawidłowego przeprowadzenia dowodów.
“Błędy proceduralne sądu pierwszej instancji doprowadziły do uchylenia wyroku skazującego za hazard – kluczowe znaczenie ma bezpośrednie przesłuchanie świadków.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.