VI Ka 1438/24

Warszawa, dnia 7 marca 2025 r. Sygn. akt VI Ka 1438/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSA (del.) Anna Kalbarczyk protokolant sądowy J. K. po rozpoznaniu dnia 7 marca 2025 r. sprawy K. S. , syna S. i M. , ur. (...) w O. obwinionego o czyn z art. 86 § 1 kw w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3B ustawy Prawo o ruchu drogowym na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę obwinionego i obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 6 września 2024 r. sygn. akt II W 675/23 1. zmienia punkt 2 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. W. (1) kwotę 619, 92 zł, w tym podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej obwinionemu K. S. w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji; 2. utrzymuje w mocy wyrok w pozostałym zaskarżonym zakresie; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. W. (1) kwotę 1033,20 zł, w tym podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej obwinionemu K. S. w postępowaniu przed sądem drugiej instancji; 4. zwalnia obwinionego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie przed sądem drugiej instancji, wydatkami obciążając Skarb Państwa. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego Warszawa–Praga w Warszawie z dnia 7 marca 2025 roku w sprawie K. S. . K. S. został obwiniony o to, że: w dniu 14 czerwca 2023 roku o godz. 18.00 w O. woj. (...) przy ulicy (...) stworzył zagrożenie w ruchu drogowym w ten sposób, że poruszając się pojazdem marki F. o numerach rej. (...) nie zachował należytej ostrożności podczas cofania i uderzył kierowanym przez siebie pojazdem w przejeżdżający pojazd marki K. (...) o numerach rej. (...) , tj. o czyn z art. 86 § 1 k.w. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3B ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym . Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem z dnia 6 września 2024 roku (sygn. akt II W 675/23) uznał obwinionego K. S. za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia i za to na podstawie art. 86 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 700 złotych. Nadto sąd I instancji w pkt. II wyroku zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. W. (1) kwotę 439,20 zł, w tym VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwolnił obwinionego od kosztów sądowych w całości, obciążając nimi Skarb Państwa. Wyrok ten zaskarżył w całości obwiniony i zarzucił: ‒ brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka ( art. 41 k.p.s. w. w zw. z art. 167 k.p.k. ), który w momencie zdarzenia w dniu 14.06.2023 r. na parkingu przed sklepem (...) w O. przy ulicy (...) był pasażerem samochodu K. (...) , którym kierowała poszkodowana A. W. ; ‒ brak przeprowadzenia dowodu z odtworzenia nagrań dokonanych przez świadka J. S. z interwencji patrolu policji po zdarzeniu w dniu 14.06.2023 r. na parkingu przed sklepem (...) w O. przy ulicy (...) , na okoliczność niewłaściwego zachowania policjantów wobec obwinionego K. S. z próbą jego szantażowania przez policjanta K. W. (2) ; ‒ błąd w ustaleniach faktycznych ( art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. ) przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że: samochód K. (...) w momencie uderzenia wykonywał prawidłowy manewr prawidłowego parkowania na miejscu parkingowym znajdującym się vis a vis samochodu F. ; ‒ znaczenie dla oceny zachowania kierującej samochodem K. (...) ma fakt, że na parkingu przed sklepem (...) obowiązuje znak strefa ruchu, jednak nie są wyznaczone pasy ruchu; ‒ obwiniony cofając z miejsca dla niepełnosprawnych nie dochował należytej ostrożności w wykonaniu tego manewru i wjechał w samochód znajdujący się za jego pojazdem; ‒ brak logicznego rozumowania i obrazę zasady swobodnej oceny dowodów ( art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. ) polegającą na przekroczeniu jej granic i dokonaniu oceny dowodów w sposób dowolny, wybiórczy i wbrew wskazaniom wiedzy, w tym wiedzy specjalnej z zakresu prawa o ruchu drogowym ; ‒ w odniesieniu do kosztów pomocy prawnej świadczonej obwinionemu z urzędu zarzucam naruszenie § 17 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zgodnie z którym koszty te powinny wynieść 504 zł plus VAT za 3 terminy rozpraw. Nadto na podstawie art. 427 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. obwiniony wniósł o powołanie biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz rekonstrukcji zdarzeń drogowych, na okoliczność ustalenia, czy obwiniony i kierująca pojazdem K. (...) stosowali właściwą technikę i taktykę jazdy oraz który z uczestników kolizji drogowej przyczynił się do jej zaistnienia. Mając na względzie powyższe zarzuty, obwiniony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: uniewinnienie od zarzucanego mu czynu i przyznanie adw. K. W. (1) kwoty 504 zł plus VAT za obronę obwinionego z urzędu przed Sądem I instancji. Apelacja została złożona również przez obrońcę obwinionego, która zarzuciła: ‒ błąd w ustaleniach faktycznych ( art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. ) przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że: ‒ samochód K. (...) w momencie uderzenia wykonywał prawidłowy manewr prawidłowego parkowania na miejscu parkingowym znajdującym się vis a vis samochodu F. ; ‒ znaczenie dla oceny zachowania kierującej samochodem K. (...) ma fakt, że na parkingu pod sklepem (...) obowiązuje znak strefa ruchu, jednak nie są wyznaczone pasy ruchu; ‒ obwiniony cofając z miejsca dla niepełnosprawnych nie dochował należytej ostrożności w wykonaniu tego manewru i wjechał w samochód znajdujący się za jego pojazdem ‒ obrazę zasady swobodnej oceny dowodów ( art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p. w) polegającą na przekroczeniu jej granic i dokonaniu oceny dowodów w sposób dowolny, wybiórczy i wbrew wskazaniom wiedzy, w tym wiedzy specjalnej z zakresu prawa o ruchu drogowym . ‒ w odniesieniu do kosztów pomocy prawnej świadczonej obwinionemu z urzędu zarzucam naruszenie § 17 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zgodnie z którym koszty te wynieść powinny z 3 terminy rozpraw kwotę 504 zł plus VAT. Nadto na podstawie art. 427 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. obrońca obwinionego wniosła o powołanie biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz rekonstrukcji zdarzeń drogowych, na okoliczność ustalenia, czy obwiniony i kierująca pojazdem K. (...) stosowali właściwą technikę i taktykę jazdy oraz który z uczestników kolizji drogowej przyczynił się do jej zaistnienia. Mając na względzie powyższe zarzuty, obrońca obwinionego wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu i przyznanie adw. K. W. (1) kwoty 504 zł plus VAT za obronę obwinionego z urzędu przed Sądem I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obwinionego oraz jego obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, a w konsekwencji również wniosek o uniewinnienie okazał się chybiony. Obie apelacje w istocie sprowadzają się do subiektywnej polemiki z oceną materiału dowodowego i ustaleniami poczynionymi na jego podstawie oraz prezentowania własnych, odmiennych poglądów nie znajdujących odzwierciedlenia w zebranych dowodach. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że faktycznie w uzasadnieniu sądu pierwszej instancji doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w postaci jednokrotnego wskazania nazwy samochodu kierowanego przez obwinionego i pokrzywdzoną. W opisie stanu faktycznego sąd prawidłowo podał, że obwiniony poruszał się samochodem marki F. , a pokrzywdzona kierowała samochodem K. (...) . Natomiast raz wymienił pojazd marki L. i S. (...) . Ta omyłka nie powodowała jednakże prawidłowości ustaleń faktycznych, a także niemożności prześledzenia toku rozumowania sądu. Sąd odwoławczy zauważa, że ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie nie było skomplikowane. Całość zdarzenia została bowiem zarejestrowana przez kamery monitoringu sklepu (...) . Zdarzenie uwidocznione jest w postaci nagrania z różnych kamer, które jest wyraźne, a jego analiza nie nastręcza żadnych trudności. Całkowicie niezasadne są wnioski zawarte w obu apelacjach odnoszące się do konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz rekonstrukcji zdarzeń drogowych, na okoliczność ustalenia, czy obwiniony i kierująca pojazdem K. (...) stosowali właściwą technikę i taktykę jazdy oraz który z uczestników kolizji drogowej przyczynił się do jej zaistnienia. W tym zakresie nie ma konieczności zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Co więcej do analizy przepisów ruchu drogowego, prawidłowości zachowania uczestników zdarzenia, w konsekwencji stwierdzenia kto ponosi odpowiedzialność za spowodowanie kolizji jedynie władnym organem po złożeniu wniosku o ukaranie jest sąd. Sąd odwoławczy podzielił w pełni poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne co do przebiegu kolizji, stąd nie sposób było dopatrzeć się zarzuconego przez skarżących błędu w ustaleniach faktycznych. Analiza przebiegu zdarzenia w formie zwizualizowanej nagraniem monitoringu w korelacji z zeznaniami pokrzywdzonej i częściowo wyjaśnieniami obwinionego w sposób jasny wskazują, że to K. S. dopuścił się czynu z art. 86 § 1 k.w. naruszając przepis art. 23 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym . Konstruując stan faktyczny sąd rejonowy zasadnie oparł się na dowodach w postaci zapisu monitoringu wizyjnego sklepu (...) oraz zeznaniach świadka A. W. i zbieżnych z tymi dowodami częściowo wyjaśnieniach obwinionego, częściowo świadka J. S. , a także protokołów użycia alkomatu (k. 2, 3), świadectwa wzorcowania (k 4), protokołów oględzin (k. 5-6), dokumentacji fotograficznej (k 17-19). Zeznania syna obwinionego, który w zasadzie przedstawia wersję swojego ojca nie były ani kluczowe ani rozstrzygające. Potwierdził fakt, że doszło do kolizji, natomiast nie do świadka należy ocena kto ponosi winę za jej spowodowanie. Tak samo zarzut nieprzesłuchania świadka, który w momencie zdarzenia był pasażerem samochodu K. (...) , którym kierowała poszkodowana A. W. nie jest zasadny. Świadek ten miałby bowiem zeznawać na temat faktu zaistnienia kolizji, którego nikt nie kwestionuje. Zeznania świadków K. W. (2) , A. Ł. , B. C. , czyli funkcjonariuszy Policji opisują co wydarzyło się już po kolizji, gdy przyjechali na interwencję związaną z wcześniej popełnionym wykroczeniem. Co do rekonstrukcji samego zdarzenia, które nastąpiło przed ich przyjazdem i którego nie byli naocznymi świadkami nie mają znaczenia. Tak samo należy podejść do nagrań złożonych przez oskarżonego z przebiegu tej interwencji, gdyż uwidoczniają zdarzenia nieobjęte wnioskiem o ukaranie. Zarzuty podniesione w tym zakresie w powyższych przyczyn nie są zasadne. Kompleksowa analiza materiału dowodowego istotnego w sprawie prowadzi do wniosku, że ustalenia faktyczne jakie poczynił sąd I instancji są prawidłowe, a sprawa została wystarczająco wnikliwie rozpoznana co do istoty – wbrew zarzutom stawianym przez obwinionego i jego obrońcę. Wbrew twierdzeniom skarżących, co zostało przede wszystkim uwidocznione na monitoringu, K. S. cofając z miejsca dla niepełnosprawnych nie dochował należytej ostrożności i w trakcie wykonywania tego manewru wjechał w samochód kierowany przez A. W. . Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił i zastosował obowiązujące przepisy prawa o ruchu drogowym . Zgodnie z treścią art. 23 ust 1 pkt 3 lit a i b tej ustawy kierujący pojazdem jest obowiązany przy cofaniu ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu i zachować szczególną ostrożność, a w szczególności: a) sprawdzić, czy wykonywany manewr nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia, b) upewnić się, czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda; w razie trudności w osobistym upewnieniu się kierujący jest obowiązany zapewnić sobie pomoc innej osoby. Zatem podstawowym obowiązkiem obwinionego kierującego samochodem marki F. w momencie wykonywania manewru cofania było upewnienie się, czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda, w szczególności pełnej świadomości tego, że znajduje się w strefie ruchu, co podkreślał w apelacji. Z początku obwiniony zastosował się do przepisów, skoro jak wynika z nagrania przepuścił pieszych idących za tyłem jego pojazdu. Ten kadr obrazuje również moment wjazdu pojazdu kierowanego przez pokrzywdzoną na parking znajdujący się przy sklepie (...) . Następnie, po przejściu pieszych, obwiniony nie ustąpił pierwszeństwa kierującej A. W. i wjechał w tylny lewy bok jej samochodu powodując uszkodzenia w drzwiach, błotniku i zderzaku. Sposób przemieszczania się obu pojazdów uwidoczniony na nagraniu nie wskazuje, by to pokrzywdzona najechała na tył samochodu kierowanego przez oskarżonego, bo gdyby tak hipotetycznie było, doszłoby do innych uszkodzeń w obu pojazdach. Nagrania z monitoringu, wbrew twierdzeniom obwinionego i jego obrońcy nie wskazują, by kierująca pojazdem marki K. (...) poruszała się nieprawidłowo. Jak widać na nagraniu przy wjeździe na teren parkingu trzymała się swojej prawej strony, a następnie poruszała się swoim torem ruchu po drodze, na której nie było wyodrębnionych pasów ruchu. Fakt, że obwiniony jest osoba niepełnosprawną i wyjeżdżał z miejsca przeznaczonego dla niego nie powoduje, że jest pojazdem uprzywilejowanym. Obowiązują go przepisy prawa o ruchu drogowym w takim samym stopniu jak i innych użytkowników ruchu. Reasumując materiał dowody w postaci zarejestrowanego zdarzenia przeczy wyjaśnieniom złożonym przez obwinionego, ale też tezom przedstawionym w jego osobistej apelacji, w sposób oczywisty. W toku pierwszego przesłuchania obwiniony podał, że „To wtedy wystąpił mój wyjazd poza kopertę. Tej wyjazd nastąpił jak tej Pani nie było jeszcze w strefie ruchu dlatego, że styk nastąpił już w momencie kiedy ja byłem prawą częścią samochodu poza kopertą” (k. 15). Jak widać na zdjęciach powyżej pokrzywdzona zjechała z drogi publicznej i wjechała na parking w momencie, kiedy obwiniony stał na swoim miejscu do parkowania, nie wykonywał żadnego manewru, za jego samochodem przechodzili piesi. Dla kierującej samochodem K. (...) droga była wolna, stąd też kontynuowała jazdę. Kolejne podawane treści, że pokrzywdzona „Gwałtownie wywinęła aby zająć wolne miejsce na parkingu. To ta kobieta wjechała we mnie a nie ja w nią. Dokładnie przejechała mi po samochodzie.” (k. 15) nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w dostępnym dla stron i sądu nagraniu. Po jego obejrzeniu obwiniony nieco złagodził swoje wyjaśnienia w zakresie manewrów, jakie wykonywała pokrzywdzona, niemniej jednak w dalszym ciągu nie sposób uznać je za odzwierciedlające przebieg kolizji. Ponadto obwiniony wybiórczo potraktował przepisy ruchu drogowego wyjaśniając, że „Podejmując manewr cofania miałem obowiązek zachowania ostrożności i to zrobiłem w przypadku pieszych (…)” (k. 82v). Miał bowiem obowiązek ustąpić pierwszeństwa nie tylko pieszym ale także innym pojazdowi lub uczestnikowi ruchu i zachować szczególną ostrożność, czego nie uczynił. Również sposób interpretacji swoich uprawnień jako osoby niepełnosprawnej jest zaskakująca, gdyż tak należy potraktować jego opinię „sama koperta jest prawidłowo oznakowana, to każdy ją widzi i sama kultura nakazywałaby, że osoba wyjeżdżająca powinna być wypuszczona” (k. 81v–82). Oczywistym jest bowiem, że na drodze obowiązują zasady ruchu drogowego a nie zasady kultury osobistej. Zasadna była natomiast apelacja w zakresie zasądzenia zaniżonej wysokości zasądzonych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, co zostało zmienione przez sąd odwoławczy. s. A. K.