VI Ka 1417/17

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2018-04-23
SAOSKarnewykroczenia drogoweŚredniaokręgowy
wykroczenieprawo o ruchu drogowymkolizjaucieczka z miejsca zdarzeniazbieg przepisówkara grzywnysąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając obwinionego za winnego jednego wykroczenia (zamiast dwóch) i wymierzając karę grzywny 500 zł, uwzględniając zasadę eliminacyjnego zbiegu przepisów.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o wykroczenia drogowe. Sąd odwoławczy uznał apelację za skuteczną w zakresie kary, zmieniając zaskarżony wyrok. Zastosowano zasadę eliminacyjnego zbiegu przepisów (art. 9 § 1 kw), uznając zachowanie obwinionego za jedno wykroczenie (art. 86 § 1 kw w zb. z art. 97 kw) zamiast dwóch, i wymierzając karę grzywny 500 zł. Uznano, że postępowanie dowodowe było prawidłowe, a wina obwinionego nie budzi wątpliwości, opierając się na zeznaniach pokrzywdzonych i wyjaśnieniach obwinionego.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji obwinionego P. G. od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie, który uznał go za winnego wykroczeń z art. 86 § 1 kw i art. 97 kw. Sąd odwoławczy, po analizie materiału dowodowego, uznał apelację za skuteczną w zakresie kary. Stwierdzono, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji było prawidłowe, a ustalenia faktyczne i ocena dowodów nie nosiły błędów. Wina obwinionego została potwierdzona zeznaniami pokrzywdzonych oraz częściowo wyjaśnieniami obwinionego, a także korespondującymi uszkodzeniami pojazdów. Kluczową zmianą w wyroku było zastosowanie zasady eliminacyjnego zbiegu przepisów (art. 9 § 1 kw), zgodnie z którą jedno zachowanie wyczerpujące znamiona dwóch przepisów powinno być kwalifikowane według przepisu przewidującego najsurowszą karę. W związku z tym, uchylono orzeczenie o karze łącznej grzywny i uznano obwinionego za winnego jednego wykroczenia (art. 86 § 1 kw w zb. z art. 97 kw), wymierzając karę grzywny w wysokości 500 złotych. Sąd odwoławczy zasądził również od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu oraz zwolnił obwinionego od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 9 § 1 kw, w sytuacji zbiegu przepisów, stosuje się przepis przewidujący najsurowszą karę, co skutkuje redukcją naruszonych przepisów do jednego.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy powołał się na literaturę prawniczą i orzecznictwo Sądu Najwyższego, które potwierdzają obowiązywanie zasady eliminacyjnego zbiegu przepisów również na gruncie prawa wykroczeń, nawet jeśli kodeks wykroczeń nie zawiera bezpośredniego odpowiednika art. 11 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

obwiniony (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
P. G.osoba_fizycznaobwiniony
M. J. (1)osoba_fizycznapokrzywdzony
M. J. (2)osoba_fizycznapokrzywdzony
adw. K. D.inneobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Podstawa do wymierzenia kary grzywny za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

k.w. art. 9 § § 1

Kodeks wykroczeń

Reguluje kwestię zbiegu przepisów, stanowiąc podstawę do zastosowania zasady eliminacyjnego zbiegu przepisów i wymierzenia jednej kary.

Pomocnicze

k.w. art. 97

Kodeks wykroczeń

Przepis dotyczący naruszenia przepisów o ruchu drogowych, który w tym przypadku został pochłonięty przez art. 86 § 1 kw w ramach eliminacyjnego zbiegu przepisów.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów.

k.p.s.w. art. 82 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

k.p.s.w. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy zasad postępowania.

k.p.k. art. 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad postępowania.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad postępowania.

k.p.s.w. art. 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy zasad postępowania.

k.p.s.w. art. 424

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie zasady eliminacyjnego zbiegu przepisów (art. 9 § 1 kw) w celu prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu.

Odrzucone argumenty

Argumenty obwinionego kwestionujące ustalenia faktyczne i dowody, uznane przez sąd za nietrafne.

Godne uwagi sformułowania

błąd w ustaleniach faktycznych nie może natomiast sprowadzać się do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego przez skarżącego wina i sprawstwo obwinionego P. G. nie budzi żadnych wątpliwości Sądu II instancji zachowanie obwinionego stanowiło jeden czyn wyczerpujący znamiona wskazanych wykroczeń, co powinno skutkować orzeczeniem jednej kary w granicach zagrożenia przewidzianego w art. 86 § 1 kw.

Skład orzekający

Anita Jarząbek - Bocian

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady eliminacyjnego zbiegu przepisów w prawie wykroczeń, zwłaszcza w kontekście wykroczeń drogowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przepisów art. 86 § 1 kw i art. 97 kw. Orzeczenie nie jest przełomowe, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na zastosowanie zasady eliminacyjnego zbiegu przepisów w prawie wykroczeń, co jest ważnym zagadnieniem procesowym i materialnym.

Zbieg przepisów w wykroczeniu drogowym: jedna kara za dwa czyny?

Dane finansowe

wynagrodzenie za obronę z urzędu: 516,6 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Warszawa, dnia 23 kwietnia 2018 r. Sygn. akt VI Ka 1417/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Anita Jarząbek - Bocian protokolant: protokolant sądowy stażysta Paulina Sobota po rozpoznaniu dnia 23 kwietnia 2018 r. sprawy P. G. , syna D. i E. , ur. (...) w W. obwinionego o wykroczenia z art. 86 § 1 kw w zw. art. 23 ust. 2 Ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym , art. 97 kw w zw. z art. 44 Ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt II W 837/16 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. uchyla orzeczenie z pkt III o karze łącznej grzywny; 2. w ramach przypisanych obwinionemu P. G. czynów uznaje go za winnego tego, że w dniu 31 maja 2016 r. ok. godziny 17:00 w miejscowości Z. ul. (...) nie zachowując należytej ostrożności spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem marki S. (...) o nr rej. (...) podczas manewru omijania nie zachował bezpiecznego odstępu od zaparkowanego pojazdu marki H. o nr rej. (...) w wyniku czego doprowadził do zderzenia z nim, a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia tj. popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 kw. w zb. z art. 97 kw w zw. z art. 9 § 1 kw i za to na podstawie art. 86 § 1 kw w zw. z art. 9 § 1 kw wymierza mu karę 500 (pięćset) złotych grzywny; II. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie na rzecz adw. K. D. kwotę 516,60 złotych obejmującą wynagrodzenie za obronę obwinionego z urzędu w instancji odwoławczej, w tym podatek VAT; III. zwalnia obwinionego od kosztów sądowych w sprawie, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt VI Ka1417/17 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja obwinionego P. G. okazała się skuteczną, albowiem w toku zainicjowanego z jej powodu postępowania odwoławczego doszło do zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku – częściowo - pożądanym przez apelującego, bo w zakresie kary, choć z przyczyn innych niż przywołane przez skarżącego w odwołaniu, czy wspierającym je piśmie procesowym obrońcy obwinionego (k. 175-178). Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Sąd I instancji rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy, na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie wykazał winę obwinionego w zakresie zarzucanych mu wykroczeń. Ocena materiału dowodowego, dokonana przez Sąd I instancji jest wnikliwa i nie wykazuje żadnych błędów logicznych, utrzymując się w granicach swobodnej oceny dowodów chronionej art. 7 k.p.k. w związku z art. 8 k.p.w. Wszystkie dowody zostały ocenione zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 2, 4 k.p.k. i 5 § 2 k.p.k. w związku z art. 8 k.p.s. w. Uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom art. 424 k.p.k. w związku z art. 82 § 1 k.p.s. w. przez co w pełni pozwala na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Wywody autora apelacji nie podważyły prawidłowości rozumowania Sądu meriti. Kwestionowanie przez skarżącego ustaleń faktycznych, bo taki zarzut należy przyjąć na podstawie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu apelacji wywiedzionej przez obwinionego, jest nietrafne. Sąd Okręgowy przypomina, że błąd w ustaleniach faktycznych może wynikać bądź to z niepełności postępowania dowodowego, bądź z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Może być on wynikiem nieznajomości określonych dowodów albo nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może natomiast sprowadzać się do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego przez skarżącego, lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich w tym zakresie uchybień w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd Rejonowy. Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanego przypadku wina i sprawstwo obwinionego P. G. nie budzi żadnych wątpliwości Sądu II instancji. Na to, że podsądny popełnił przypisane mu wykroczenia wskazują przede wszystkim zeznania pokrzywdzonych M. J. (1) i M. J. (2) . Wbrew twierdzeniom obwinionego pokrzywdzeni w sposób konsekwentny oraz wzajemnie spójny przedstawili okoliczności w jakich stwierdzili uszkodzenia ich pojazdu, otrzymali informację o potencjalnym sprawy i go ustalili. Brak jest racjonalnych podstaw do przyjęcia, dlaczego mieliby wbrew rzeczywistym wydarzeniom fałszywie pomawiać obwinionego, czy opisywać przebieg „pościgu” za nim, podczas którego przyznał się do winy, w sposób inny od faktycznego przebiegu. Koniecznym jest także zaakcentowanie, iż stwierdzone uszkodzenia w pojedzie pokrzywdzonych korespondują ze stwierdzonymi uszkodzeniami w samochodzie obwinionego w przebiegu rozpoznawanego zdarzenia: uszkodzenia po styku lewego boku H. (...) z prawym bokiem samochodu S. (...) . Trudno nie odnotować także tak istotnego dowodu jak wyjaśnienia samego obwinionego, który co prawda do winy nie przyznał się ale wyjaśniając nie zaprzeczył, że w dniu zdarzenia poruszał się ulicą na jakiej doszło do inkryminowanego zdarzenia, co więcej nie zaprzeczył, że „mógł w jakiś sposób zaczepić” owy samochód (dopisek SO), choć zaprzeczył, aby jego auto doznało uszkodzeń, a temu przeczy protokół oględzin (k. 90). W tej sytuacji nie można podzielić twierdzeń apelującego i jego obrońcy, aby materiał dowodowy był niewystarczającym do przypisania winy. Niewątpliwie zgodzić się można, iż dowodowo pożądanym byłoby zatrzymanie w materiale dowodowym „kartki” jaką otrzymali pokrzywdzeni od nieustalonej osoby z danymi sprawcy, którym okazał się obwiniony. Okoliczność jednak, że nie została ona zabezpieczona (podobnie jak zapis z monitoringu) podstaw do uwolnienia podsądnego od winy w żadnym razie nie stwarza. Sama w sobie jest bowiem tylko zapiskiem na kartce, a to dopiero pozostałe dowody opisane w pisemnym uzasadnieniu sporządzonym przez Sąd Rejonowy dają podstawę do niebudzącego wątpliwości przyjęcia sprawstwa obwinionego. Natomiast wiarygodnym jest, że pokrzywdzeni właśnie tą drogą mogli powziąć informację o sprawcy, skoro go „namierzyli”, a dodatkowo o takim właśnie źródle informacji o sprawcy – kartce pozostawionej na pojeździe - mówi od początku postępowania, w tym policji przybyłej na miejsce zdarzenia (k. 14v). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w sposób zgodny z dyrektywą swobodnej oceny dowodów ocenił zebrane w sprawie dowody, z których wysnuł trafny wniosek o winie podsądnego. Obwiniony zaś, wsparty pisemnym i ustnym wystąpieniem obrońcy, nie przedstawił żadnych racjonalnych kontrargumentów mogących ustalenia te podważyć. Wyrok wymagał natomiast korekty ze względu na mające wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 9 § 1 kw, polegające na wadliwym przypisaniu obwinionemu dwóch wykroczeń tj.: z art. 86 § 1 kk i art. 97 kw i wymierzeniu mu za te wykroczenia kary łącznej grzywny, w sytuacji gdy zachowanie obwinionego stanowiło jeden czyn wyczerpujący znamiona wskazanych wykroczeń, co powinno skutkować orzeczeniem jednej kary w granicach zagrożenia przewidzianego w art. 86 § 1 kw. „Nie ulega wątpliwości, iż w kodeksie wykroczeń brak jest odpowiednika art. 11 kk , w myśl którego jeden czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. W literaturze i orzecznictwie nie ma jednak wątpliwości, że reguła taka obowiązuje również na gruncie przyjętej w art. 9 § 1 kw konstrukcji eliminacyjnego zbiegu przepisów ustawy i w ten sposób rozstrzyga kwestię zbiegu przepisów ustawy naruszonych tym samym czynem sprawcy. Przepis ten przy tym dotyczy tylko rzeczywistego (realnego) zbiegu przepisów, a nie zbiegu będącego zbiegiem pozornym. Ten natomiast zaistnieje zawsze, gdy za pomocą tzw. reguł kolizyjnych (specjalności, pochłaniania i subsydiarności) można wyeliminować rzekomą wielość ocen (kwalifikacji) prawnych danego zachowania” (zob. T. Grzegorczyk (red.), W. Jankowski, M. Zbrojewska, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2013, Baza Lex; M. Mozgawa, Komentarz do art. 9 kodeksu wykroczeń, stan prawny na 1. IX. 2001 r., Baza Lex oraz, wyrok SN z dnia 8 maja 2008 r., III KK 492/07, Lex nr 398521). „Stosownie do treści przywołanego art. 9 § 1 k.w., w sytuacji, w której czyn wyczerpuje znamiona wykroczeń określonych w dwóch lub więcej przepisach ustawy, stosuje się przepis przewidujący najsurowszą karę. W konsekwencji wówczas – następuje redukcja naruszonych przepisów do tego z nich, który przewiduje najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie – zgodnie z dalszą treścią art. 9 § 1 k.w. – orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów” (por. wyrok SN z dnia 30.05.2015r., II KK 62/15). Tak zatem w rozpoznanym przypadku nie ma wątpliwości, iż zachowanie obwinionego stanowiło, w świetle art. 9 § 1 kw, jedno wykroczenie, wypełniające znamiona dwóch typów czynów zabronionych sankcjonowanych przez kodeks wykroczeń , tj. art. 86 § 1 kw i art. 97 kw. Wobec powyższego Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie z pkt III o karze łącznej grzywny i w ramach przypisanych obwinionemu P. G. czynów uznał go za winnego tego, że w dniu 31 maja 2016 r. ok. godziny 17:00 w miejscowości Z. ul. (...) nie zachowując należytej ostrożności spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem marki S. (...) o nr rej. (...) podczas manewru omijania nie zachował bezpiecznego odstępu od zaparkowanego pojazdu marki H. o nr rej. (...) w wyniku czego doprowadził do zderzenia z nim, a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia tj. popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 kw. w zb. z art. 97 kw w zw. z art. 9 § 1 kw i za to na podstawie art. 86 § 1 kw w zw. z art. 9 § 1 kw wymierza mu karę 500 złotych grzywny. W ocenie Sądu Odwoławczego orzeczona kara grzywny, która to kara cech rażącej niewspółmierności nie nosi, spełni przypisane jej zadania tak w zakresie prewencji szczególnej jak i ogólnej, a uwzględnia przy tym sytuację majątkową obwinionego. Sąd Okręgowy orzekł także o wynagrodzeniu obrońcy obwinionego zasądzając od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie na rzecz adw. K. D. kwotę 516,60 złotych obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu w instancji odwoławczej, w tym podatek VAT oraz zwolnił obwinionego od kosztów sądowych w sprawie, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI