VI Ka 1346/21

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2022-02-16
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokaokręgowy
prawo karnekodeks karnyprowadzenie pojazdustan nietrzeźwościwarunkowe umorzenieapelacjasąd okręgowysąd rejonowyspołeczna szkodliwość

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego umarzający postępowanie warunkowo z powodu błędnego ustalenia nieznacznej społecznej szkodliwości czynu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd Okręgowy uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący nieznacznej społecznej szkodliwości czynu za zasadny, wskazując na wysoki stopień nietrzeźwości i porę dnia jako czynniki świadczące o znacznej szkodliwości. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego O. P. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości). Sąd Okręgowy uznał za zasadny zarzut apelacji dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że społeczna szkodliwość przypisanego czynu nie była znaczna, co stanowiło podstawę do warunkowego umorzenia postępowania. Sąd odwoławczy podkreślił, że wysoki stopień nietrzeźwości (blisko czterokrotnie przekraczający dopuszczalną normę) oraz pora dnia, w której doszło do popełnienia czynu, wskazują na znaczną społeczną szkodliwość tego zachowania. W związku z tym, warunkowe umorzenie postępowania nie było możliwe. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu należy mieć na uwadze zapatrywania prawne sądu odwoławczego. Sąd odwoławczy rozważał również kwestię intertemporalnych przepisów proceduralnych, wskazując na konieczność stosowania art. 454 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 5 października 2019 r., co uniemożliwiło zmianę wyroku w kierunku oczekiwanym przez apelującego prokuratora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, społeczna szkodliwość takiego czynu jest znaczna i wyklucza możliwość warunkowego umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wysoki stopień nietrzeźwości (blisko czterokrotne przekroczenie normy) oraz pora dnia, w której doszło do popełnienia czynu, świadczą o znacznej społecznej szkodliwości, co jest przesłanką negatywną do warunkowego umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
O. P.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyprokurator

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Określa przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, które muszą być spełnione kumulatywnie.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący możliwości zmiany wyroku przez sąd odwoławczy, stosowany w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 5 października 2019 r.

Pomocnicze

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Określa przesłanki oceny społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zarzutu apelacji dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi pierwszej instancji uwzględnienie wskazań sądu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Społeczna szkodliwość czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, przy znacznym przekroczeniu dopuszczalnej normy alkoholu i w porze dnia o dużym natężeniu ruchu, jest znaczna i wyklucza warunkowe umorzenie postępowania. Należy stosować art. 454 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 5 października 2019 r. w sprawach, w których akt oskarżenia wniesiono przed tą datą i postępowanie trwało do czasu wejścia w życie nowelizacji.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie Sądu Rejonowego dotyczące pozytywnej prognozy kryminologiczno-społecznej oskarżonego było wystarczające do warunkowego umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wysoki, blisko czterokrotnie przekraczający dopuszczalną dawkę stopień nietrzeźwości, skorelowany z porą dnia, w jakiej ruch uliczny nie jest znikomy, jak również niewątpliwy zamiar bezpośredni prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości wskazują na znaczną społeczną szkodliwość tego zachowania. Odmienność postępowania kontradyktoryjnego, jakie obowiązywało w okresie od 1 lipca 2015r. do 14 kwietnia 2016r. była na tyle wyjątkowa i hermetyczna, że stanowiło ono odrębną całość.

Skład orzekający

Remigiusz Pawłowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w postępowaniu karnym, ocena społecznej szkodliwości czynu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacjami k.p.k. i datą wniesienia aktu oskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście zmian legislacyjnych oraz oceny społecznej szkodliwości czynu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Okręgowy uchyla warunkowe umorzenie: kluczowa interpretacja przepisów intertemporalnych w sprawach o jazdę po alkoholu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Warszawa, dnia 16 lutego 2022 r. Sygn. akt VI Ka 1346/21 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący:SSO Remigiusz Pawłowski protokolant: p. o. protokolanta sądowego Weronika Zych 4przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz po rozpoznaniu dnia 16 lutego 2022 r. 5sprawy O. P. syna V. i H. , ur. (...) w S. 6oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 1 kk 7na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 8od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie 9z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt V K 624/15 12zaskarżony wyrok uchyla, sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1346/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 29 września 2021r. o sygn. akt V K 624/15 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku polegający na przyjęciu, że: a. postawa oskarżonego, który prowadzi ustabilizowany tryb życia, pracuje i działa charytatywnie; b. jest krytyczny wobec popełnionego czynu; c. od zdarzenia upłynął znaczny odstęp czasu pozwoliły ustalić pozytywną prognozę kryminologiczno-społeczną i na tej podstawie orzeczono środek probacyjny; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W ocenie Sądu Okręgowego, kwestionowanie przez oskarżyciela publicznego ustalenia pozytywnej prognozy kryminologiczno-społecznej po stronie oskarżonego jest całkowicie chybione, również w świetle wniosku Prokuratora o zmianę wyroku i wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Z tego punktu widzenia nie ma bowiem żadnej różnicy, o jaki środek probacyjny chodzi. Ustalenie owej prognozy na potrzebę warunkowego zawieszenia wykonania kary automatycznie oznacza spełnienie tego warunku również w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. Dodać dla porządku należy, że postawa oskarżonego na przestrzeni lat od daty czynu, do dnia wyrokowania, jego niekaralność, ustabilizowany tryb życia i krytyczny stosunek do czynu również w ocenie Sądu Okręgowego pozwala ustalić pozytywną prognozę kryminologiczno-społeczną, tyle że nie jest to wystarczająca przesłanka do warunkowego umorzenia postępowania. Wniosek - zmiana wyroku poprzez wymierzenie 8 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na 3 lata, zakaz prowadzenia pojazdów na pięć lat i 5.000 zł świadczenia pieniężnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu skutkuje bezzasadnością wniosku. Lp. Zarzut 2. - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że społeczna szkodliwość przypisanego czynu nie była znaczna, co skutkowało warunkowym umorzeniem postępowania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Należy zacząć od uwagi, iż mimo że autor apelacji nie zawarł wskazanego zarzutu we wstępnej części apelacji, a jedynie w jej uzasadnieniu (k 127), nic nie stało na przeszkodzie by go rozpoznać, z poszanowaniem regulacji zawartej w art. 434§1 pkt 3 kpk ., bowiem w ocenie Sądu Okręgowego pod pojęciem środka odwoławczego należy rozumieć jego całość. Uwagi poczynione w przedmiocie stanu nietrzeźwości oskarżonego i pory dnia, w jakiej doszło do popełnienia zarzucanego czynu, a następnie wskazanie, że nie można się zgodzić z istnieniem podstaw do warunkowego umorzenia postępowania jednoznacznie wskazują, że skarżący kwestionował ustalenia faktyczne również w zakresie społecznej szkodliwości popełnionego czynu, przesłanki której ocena jest fundamentem do rozstrzygnięcia w kwestii stosowania przedmiotowego środka probacyjnego. Nienazwanie zarzutu wprost nie stanowi, w ocenie Sądu przeszkody do jego rozpoznania, jeśli jednoznacznie został on przedstawiony w środku odwoławczym. Warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna. Przesłanka ta odsyła do treści art. 115§2 kk , który nakazuje skupić się w tym wypadku na okolicznościach popełnienia czynu i postaci zamiaru. Wysoki, blisko czterokrotnie przekraczający dopuszczalną dawkę stopień nietrzeźwości, skorelowany z porą dnia, w jakiej ruch uliczny nie jest znikomy, jak również niewątpliwy zamiar bezpośredni prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości wskazują na znaczną społeczną szkodliwość tego zachowania. W takim wypadku rzeczony środek probacyjny nie może zostać zastosowany, bowiem art. 66§1 kk wymienia wszystkie przesłanki obligatoryjne na zasadzie kumulacji, co oznacza że nie może on zostać zastosowany, mimo istnienia pozytywnej prognozy kryminologiczno-społecznej, jeśli Sąd nie dysponuje ich kompletem. W konsekwencji, zaskarżone orzeczenie ostać się nie mogło. Wniosek - zmiana wyroku poprzez wymierzenie 8 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na 3 lata, zakaz prowadzenia pojazdów na pięć lat i 5.000 zł świadczenia pieniężnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Norma wyrażona w art. 454 kpk od dnia 5 października 2019r. dopuszcza możliwość skazania w postępowaniu odwoławczym, mimo warunkowego umorzenia postępowania w pierwszej instancji, a to z uwagi na szczególną konstrukcję przepisów intertemporalnych, nowelizujących procedurę karną z dniem 15 kwietnia 2016r. Akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie został wniesiony w dniu 22 września 2015r., co oznacza że został objęty przepisami o tzw. postępowaniu kontradyktoryjnym. Przepisy je regulujące zostały uchylone nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 kwietnia 2016r. Zgodnie z art. 25 pkt 1 przepisów nowelizujących, jeżeli na podstawie dotychczasowych przepisów po dniu 30 czerwca 2015 r. skierowano akt oskarżenia, (…), postępowanie toczy się według przepisów dotychczasowych do prawomocnego zakończenia postępowania. W ocenie Sądu Okręgowego zapis ten należy rozumieć w ten sposób, że odmienność postępowania kontradyktoryjnego, jakie obowiązywało w okresie od 1 lipca 2015r. do 14 kwietnia 2016r. była na tyle wyjątkowa i hermetyczna, że stanowiło ono odrębną całość. Jeśli zatem ma ono być stosowane aż do prawomocnego zakończenia postępowania, to winno nie podlegać żadnym modyfikacjom, również tym, jakie nastąpiły po 15 kwietnia 2016r., a które znajdą zastosowanie także do spraw wniesionych przed 1 lipca 2015r., zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016r., której nadano moc zasady prawnej (I KZP 10/16). W tym stanie rzeczy wskazany art. 454§1 kpk , aż do prawomocnego zakończenia postępowania musi być stosowany w brzmieniu, jaki miał w dniu 14 kwietnia 2016r., a zatem sprzed nowelizacji z dnia 5 października 2019r. W tym stanie rzeczy, zmiana wyroku w kierunku oczekiwanym w apelacji była niedopuszczalna. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 4.1. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Jak opisane zostało w pkt 3.2, konieczność zastosowania art. 454§1 kpk w brzmieniu obowiązującym na dzień 14 kwietnia 2016r. obligowało Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku na niekorzyść oskarżonego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien mieć na uwadze, zgodnie z art. 442§3 kpk , wyżej opisane zapatrywania prawne i wskazania Sądu odwoławczego. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 6. Koszty Procesu 7. PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wołominie Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Warunkowe umorzenie postępowania. 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI