VI Ka 1211/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uniewinniając oskarżonego od zarzutu składania fałszywych zeznań z powodu braku formalnego pouczenia, a w pozostałej części utrzymał wyrok, warunkowo zawieszając karę pozbawienia wolności i orzekając grzywnę.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy w sprawie Z. B. oskarżonego o przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. (fałszywe zeznania) i art. 300 § 2 k.k. (udaremnienie egzekucji). Sąd uniewinnił oskarżonego od pierwszego zarzutu z powodu braku dowodu na formalne pouczenie o odpowiedzialności karnej przed złożeniem zeznań w sądzie cywilnym. W odniesieniu do drugiego zarzutu, sąd utrzymał wyrok, jedynie korygując opis czynu i jego ramy czasowe, a następnie warunkowo zawiesił orzeczoną karę pozbawienia wolności i wymierzył grzywnę.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego Z. B. od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku, którym został on skazany za przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. (fałszywe zeznania) i art. 300 § 2 k.k. (udaremnienie wykonania orzeczenia sądu). Sąd odwoławczy, w wyniku kontroli instancyjnej, dokonał istotnej zmiany zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim, uchylił rozstrzygnięcia dotyczące punktów 3, 4 i 5 wyroku sądu pierwszej instancji, a następnie uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie 1 aktu oskarżenia. Podstawą uniewinnienia był brak formalnego pouczenia oskarżonego o grożącej mu odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub jej zatajenie, zgodnie z art. 304 § 1 k.p.c., przed odebraniem od niego przyrzeczenia w postępowaniu cywilnym. Sąd uznał, że samo domniemanie zastosowania się przez sąd cywilny do dyspozycji tego przepisu nie jest wystarczające, gdy kwestionowana jest prawdziwość złożonych oświadczeń. W pozostałej części, sąd utrzymał wyrok w mocy, jednak dokonał korekty opisu czynu przypisanego w punkcie 2, precyzując ramy czasowe jego popełnienia na okres od 16 kwietnia 2008 r. do 16 września 2010 r. Sąd uznał, że ustalenia sądu pierwszej instancji co do wypełnienia dyspozycji art. 300 § 2 k.k. są trafne, gdyż oskarżony, będąc jedynym akcjonariuszem spółki, zbył składniki majątku, udaremniając wykonanie orzeczenia o zwrocie wierzytelności. Następnie, stosując przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym na dzień 16 września 2010 r., sąd warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności na okres próby 3 lat oraz wymierzył karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 150 złotych. Na koniec, zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę za obie instancje oraz obciążono go pozostałymi kosztami sądowymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak możliwości sprawdzenia, czy oskarżony był pouczony o grożącej mu odpowiedzialności karnej za zeznanie czy zatajenie prawdy przy wyjawianiu składników swojego majątku, skutkuje koniecznością jego uniewinnienia od zarzutu z pkt. I aktu oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że art. 304 § 1 k.p.c. nakazuje sądowi pouczyć stronę o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań przed odebraniem przyrzeczenia. W sytuacji, gdy protokół nie zawiera wzmianki o takim pouczeniu, a sam oskarżony nie pamięta, czy zostało ono udzielone, samo domniemanie nie jest wystarczające do przypisania winy, zwłaszcza gdy kwestionuje się prawdziwość oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części uniewinniony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona postępowania (koszty) |
| Agata Stawiarz | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.c. art. 304 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi pouczyć stronę o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań przed odebraniem przyrzeczenia.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Stosowanie ustawy karnej w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu.
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Warunki zawieszenia kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Orzekanie grzywny.
k.k. art. 54
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnego pouczenia oskarżonego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania przed odebraniem przyrzeczenia w postępowaniu cywilnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty obrońcy dotyczące czynu z art. 233 § 1 k.k. (nie zostały rozpatrzone z powodu uniewinnienia).
Godne uwagi sformułowania
Formuła wskazana przyrzeczenia, nie zawiera bowiem w swojej treści klauzuli o takim uprzedzeniu. Samo domniemanie nie jest wystarczające. Okoliczność ta stanowi znamię, czynu zabronionego, musi więc być weryfikowalna w oparciu o konkretny fakt, a nie domniemanie.
Skład orzekający
Beata Tymoszów
przewodniczący
Sebastian Mazurkiewicz
sędzia
Małgorzata Bańkowska
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konsekwencje braku formalnego pouczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania w postępowaniu cywilnym; interpretacja znamion przestępstwa udaremnienia egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy w postępowaniu cywilnym nie dochowano formalności pouczenia przed odebraniem przyrzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury, nawet w sprawach karnych, gdzie błąd proceduralny może prowadzić do uniewinnienia. Pokazuje też, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji.
“Błąd formalny w sądzie cywilnym uratował oskarżonego przed zarzutem fałszywych zeznań!”
Dane finansowe
opłata sądowa: 1680 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWarszawa, dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt VI Ka 1211/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Beata Tymoszów Sędziowie: SO Sebastian Mazurkiewicz SO Małgorzata Bańkowska (spr.) protokolant: p.o. protokolanta sądowego Sylwester Sykut przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz po rozpoznaniu dnia 20 czerwca 2017 r. w Warszawie sprawy Z. B. syna Z. i E. ur. (...) w O. oskarżonego o przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. , art. 300 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II K 316/11 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. uchyla rozstrzygnięcia z punktów 3, 4, 5; 2. uniewinnia oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie 1 aktu oskarżenia i w tej części wydatkami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa; 3. zmienia opis czynu przypisanego w punkcie 2 w ten sposób, że za datę jego popełnienia przyjmuje okres od dnia 16.04.2008 r. do dnia 16.09.2010 r. II. w pozostałej części tenże wyrok utrzymuje w mocy; III. stosując Ustawę Kodeks karny w brzmieniu obowiązującym na dzień 16.09.2010 r. w zw. art. 4 § 1 kk , na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary 1 roku pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 3 (trzech) lat, zaś na podstawie art. 71 § 1 kk wymierza oskarżonemu karę grzywny w liczbie 100 (stu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 150 (stu pięćdziesięciu) złotych; IV. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1680 złotych tytułem opłaty za obie instancje i obciąża go pozostałymi kosztami sądowymi za obie instancje. SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Beata Tymoszów SSO Małgorzata Bańkowska Sygn.akt VIKa /16 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Kontrola instancyjna zainicjowana apelacją obrońcy oskarżonego Z. B. dała podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu przypisanego mu w pkt.1 wyroku. Podstawą takiej zmiany nie były jednak zarzuty zawarte w apelacji, Przed przystąpieniem do ich rozważenia, sąd odwoławczy musiał sprawdzić, czy oskarżony, przed złożeniem przyrzeczenia, w trybie art.913§1kpc , został pouczony o grożącej mu odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub jej zatajenie. Zgodnie z treścią art.304§1kpc sąd, przed odebraniem przyrzeczenia musi uprzedzić stronę o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Formuła wskazanego przyrzeczenia, nie zawiera bowiem w swojej treści klauzuli o takim uprzedzeniu. Znajdujący się na karcie 58 wyciąg z protokołu rozprawy przeprowadzonej przed sądem cywilnym w dniu 6 stycznia 2010r zawiera jedynie zapis, że od Z. B. odebrano przyrzeczenie, bez jakiejkolwiek wzmianki, iż został on pouczony o rygorze karnym. On sam nie pamiętał, czy został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań /k.86/. Można domniemywać, że sąd zastosował się do dyspozycji zawartej w art.304§1kpc , jednak w sytuacji, kiedy kwestionuje się prawdziwość oświadczenia złożonego w tym trybie i stawia się zarzut z art.233§1kk , samo domniemanie nie jest wystarczające. Okoliczność ta stanowi znamię, czynu zabronionego, musi więc być weryfikowalna w oparciu o konkretny fakt, a nie domniemanie. Mając powyższe na względzie należało uznać, że przy braku możliwości sprawdzenia, czy oskarżony był pouczony o grożącej mu odpowiedzialności karnej, za zeznanie czy zatajenie prawdy przy wyjawianiu składników swojego majątku, należało go uniewinnić od zarzutu z pkt. I a/o. Zaistniała sytuacja procesowa, zwolniła sąd odwoławczy od konieczności ustosunkowania się do zarzutów, podniesionych co do tego czynu, w apelacji obrońcy. Odnośnie zarzutów dotyczących czynu zakwalifikowanego z art.300§2kk , należało uznać je za chybione w stopniu oczywistym. Po wydaniu przez Sąd Okręgowy w Warszawie, w dniu 20 kwietnia 2005r. wyroku w sprawie o sygn.akt IC 2178/98, nakazującego Z. B. zwrot wierzytelności, oskarżony nie zaspokoił swojego wierzyciela, zbył składniki swojego majątku zagrożone zajęciem, czym udaremnił wykonanie tego orzeczenia w drodze egzekucji komorniczej. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika jednoznacznie, że w okresie wskazanym w zarzucie był jedynym akcjonariuszem Spółki (...) i swobodnie mógł w tym czasie dysponować akcjami tej Spółki, co niewątpliwie ułatwiał mu to ich status „na okaziciela.” W dniu 16 września 2010r., M. B. oświadczył /k.384/, że Z. B. nie jest jedynymi akcjonariuszami Spółki co oznacza, że oskarżony darował lub zbył część swoich akcji na rzecz innych podmiotów, nie zaspakajając swojego wierzyciela. Mając powyższe na względzie, sąd odwoławczy uznał, że ustalenia sądu meritii, co do tego, że oskarżony wypełnił swoim zachowaniem dyspozycję art.300§2kk , są trafne. Sąd dokonał jedynie korektory opisu czynu przypisanego mu w pkt.2, powracając do jego pierwotnego brzmienia. Ramy czasowe tego czynu zostały bowiem prawidłowo określone w akcie oskarżenia. Nie można było bowiem jednoznacznie, precyzyjnie, określić kiedy Z. B. , zbył akcje Spółki (...) , a skoro był ich jedynym posiadaczem w okresie od 16.04.2008r ./akt notarialny z tej daty rep/A (...) ./ do 16.09.2010r./ oświadczenie M. B. / , to te ramy czasowe zakreślały faktyczny okres, kiedy akcje mogły być zbyte. Ta zmiana opisu czynu jest obojętna z punktu widzenia kierunku wywiedzionej apelacji. Kara wymierzona za ten czyn, została prawidłowo wywarzona z uwzględnieniem dyrektyw zawartych w art.54kk i nie nosi cech rażącej surowości. sso Małgorzata Bańkowska sso Beata Tymoszów sso Sebastian Mazurkiewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI