VI KA 1182/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego M. J., skazanego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach za przestępstwo z art. 209 § 1 kk (niealimentacja). Apelacja zarzucała m.in. obrazę przepisów kpk poprzez dowolną ocenę dowodów, naruszenie zasad ujawniania dokumentów (notatka służbowa) oraz oddalenie wniosku dowodowego z przesłuchania świadka M. B. Podnoszono również błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że oskarżony miał świadomość ojcostwa i obowiązku alimentacyjnego oraz że jego zachowanie cechowało się uporczywością. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji. Ustalenia faktyczne Sądu I instancji uznał za prawidłowe i oparte na materiale dowodowym. Sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów obrony, wskazując na sprzeczność wyjaśnień oskarżonego z zeznaniami matki dziecka K. G. oraz dowodami potwierdzającymi jego świadomość ojcostwa i obowiązku alimentacyjnego (np. wezwanie do wywiadu alimentacyjnego). Uznano, że notatka służbowa została ujawniona prawidłowo, a oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka M. B. było uzasadnione niemożnością jego przeprowadzenia. Sąd podkreślił, że zaspokajanie potrzeb dziecka przez inne osoby lub instytucje (np. Fundusz Alimentacyjny) nie wyłącza odpowiedzialności karnej za niealimentację. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, zasądzono koszty obrony z urzędu i zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej znamion przestępstwa niealimentacji, w szczególności świadomości ojcostwa, uporczywości uchylania się od obowiązku oraz sytuacji, gdy potrzeby dziecka zaspokajane są przez osoby trzecie lub instytucje.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być mniej przydatne w sprawach o odmiennych okolicznościach faktycznych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy oskarżony miał świadomość swojego ojcostwa i obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżony miał pełną świadomość swojego ojcostwa i obowiązku alimentacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego za niewiarygodne w świetle zeznań matki dziecka, dokumentów potwierdzających kontakt z organami alimentacyjnymi oraz prób zaprzeczenia ojcostwa podjętych po rozpoczęciu postępowania karnego.
Czy zachowanie oskarżonego cechowało się uporczywością w uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie oskarżonego było uporczywe.
Uzasadnienie
Oskarżony nie podejmował skutecznych działań w celu zaspokojenia potrzeb dziecka przez długi okres, mimo posiadanej świadomości ojcostwa i obowiązku.
Czy narażenie dziecka na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych nastąpiło pomimo zaspokajania tych potrzeb przez inne osoby lub instytucje (np. rodzinę zastępczą, Fundusz Alimentacyjny)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narażenie takie nadal istniało.
Uzasadnienie
Pomoc ze strony osób niezobowiązanych lub instytucji państwowych ma charakter dobrowolny lub tymczasowy i nie wyłącza odpowiedzialności karnej sprawcy za uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego.
Czy ujawnienie notatki służbowej w postępowaniu odwoławczym naruszyło przepisy kpk?
Odpowiedź sądu
Nie, ujawnienie notatki służbowej było prawidłowe.
Uzasadnienie
Notatka nie powstała w niniejszym postępowaniu karnym, a w innym postępowaniu, i nie jest dokumentem, którego ujawnienie wymagałoby protokołu w trybie kpk. Ponadto, oskarżony nie zakwestionował jej treści.
Czy oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka M. B. było zasadne?
Odpowiedź sądu
Tak, oddalenie wniosku było uzasadnione.
Uzasadnienie
Świadek uprawdopodobnił niemożność stawiennictwa z powodu wyjazdu zagranicę, co stanowiło podstawę do oddalenia wniosku na podstawie art. 170 § 1 pkt 4 kpk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. G. | osoba_fizyczna | matka dziecka |
| P. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. K. J. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 209 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 209 § 2
Kodeks karny
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
k.k. art. 209 § 3
Kodeks karny
Jeśli pokrzywdzonemu przyznano świadczenia rodzinne lub pieniężne z Funduszu Alimentacyjnego, ściganie odbywa się z urzędu.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 393 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 143 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 174
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 98 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz.U. 2013 poz. 1247 art. 36 § 2
Ustawa z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 8 § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd karny związany jest orzeczeniem sądu rodzinnego ustalającym ojcostwo.
Dz.U. 2007 nr 192 poz. 1378
Ustawa z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony miał świadomość ojcostwa i obowiązku alimentacyjnego. • Zachowanie oskarżonego cechowało się uporczywością. • Narażenie dziecka na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych istniało pomimo pomocy osób trzecich lub instytucji. • Ujawnienie notatki służbowej było prawidłowe. • Oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Dowolna ocena materiału dowodowego. • Obraza przepisów kpk przy ujawnieniu notatki służbowej. • Obraza przepisów kpk przy oddaleniu wniosku dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych co do świadomości ojcostwa i uporczywości. • Sprzeczności w uzasadnieniu wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne [...] zasługiwały na pełną akceptację. • Podnoszone przez obronę uchybienia natury procesowej albo w ogóle nie miały miejsca albo skarżąca nie wykazała ich wpływu na treść zaskarżonego wyroku. • W świetle zeznań świadka wyjaśnienia oskarżonego jawią się jako pokrętne i zmierzające do uniknięcia odpowiedzialności. • Dla oceny świadomości oskarżonego, znaczenie drugorzędne ma następcze ustalenie ojcostwa w drodze orzeczenia sądowego, co do którego prawidłowości wydania obrońca ma wątpliwości, a które wiąże sąd karny po myśli art.8 § 2 kpk. • Świadczenie pomocy przez osoby niezobowiązane ma charakter dobrowolny, nie ma zatem pewności, czy w każdej chwili świadczona pomoc nie ustanie. Istnieje zatem konkretne narażenie na niebezpieczeństwo w rozumieniu art. 209 § 1 kk. • Niska kara 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat [...] jawi się jako wręcz łagodna i pobłażliwa.
Skład orzekający
Małgorzata Peteja-Żak
przewodniczący
Krzysztof Ficek
sędzia-sprawozdawca
Marcin Mierz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej znamion przestępstwa niealimentacji, w szczególności świadomości ojcostwa, uporczywości uchylania się od obowiązku oraz sytuacji, gdy potrzeby dziecka zaspokajane są przez osoby trzecie lub instytucje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być mniej przydatne w sprawach o odmiennych okolicznościach faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji i pokazuje, jak sąd interpretuje kluczowe znamiona tego przestępstwa, w tym świadomość ojcostwa i uporczywość. Zawiera również analizę błędów procesowych podnoszonych w apelacji.
“Czy wiedziałeś, że nawet pomoc Funduszu Alimentacyjnego nie zwalnia Cię od odpowiedzialności za niepłacenie alimentów?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.