VI Ka 1162/14

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2015-01-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
jazda po alkoholurecydywaprawo karnekodeks karnysąd okręgowyapelacjazawieszenie karyzakaz prowadzenia pojazdów

Sąd Okręgowy uchylił warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności za jazdę po alkoholu, uznając, że okoliczności rodzinne nie były wystarczającym uzasadnieniem dla łagodniejszego traktowania, zwłaszcza w obliczu kolejnego wykroczenia oskarżonego.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora od wyroku skazującego J.Z. za jazdę po alkoholu w warunkach recydywy. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 5 lat próby oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 2 lata. Prokurator zarzucił rażącą niewspółmierność kary i wniósł o jej zaostrzenie. Sąd Okręgowy uznał apelację za częściowo zasadną, uchylając warunkowe zawieszenie kary, ponieważ trudna sytuacja rodzinna oskarżonego nie stanowiła "szczególnie uzasadnionego wypadku" w rozumieniu przepisów, a dalsze lekceważenie prawa przez oskarżonego (jazda bez uprawnień) negowało pozytywną prognozę resocjalizacyjną.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę J.Z., oskarżonego o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,76-0,79 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) w warunkach recydywy (art. 178a § 1 i 4 k.k.). Sąd Rejonowy skazał go na 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na 5 lat próby, orzekając jednocześnie zakaz prowadzenia pojazdów na 2 lata. Prokurator złożył apelację, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wnosząc o jej zaostrzenie. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji w części dotyczącej warunkowego zawieszenia kary. Uzasadnił, że choć sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i kwalifikację prawną, to błędnie uznał trudną sytuację rodzinną oskarżonego za "szczególnie uzasadniony wypadek" pozwalający na warunkowe zawieszenie kary. Sąd Okręgowy podkreślił, że oskarżony trzykrotnie przekroczył dopuszczalny limit alkoholu, a jego deklaracje poprawy były niewiarygodne, zwłaszcza w świetle faktu, że zaledwie 5 miesięcy po zdarzeniu kierował pojazdem bez uprawnień, mimo świadomości toczącego się postępowania. Te okoliczności świadczyły o utrwalonym lekceważeniu prawa i negatywnej prognozie kryminologicznej. Sąd Okręgowy uznał jednak, że kara 8 miesięcy pozbawienia wolności i 5-letni zakaz prowadzenia pojazdów byłyby nadmiernie surowe, biorąc pod uwagę, że poprzednie skazanie miało miejsce 8 lat wcześniej. W konsekwencji, sąd uchylił rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu kary, utrzymując w mocy pozostałe punkty wyroku, w tym karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2-letni zakaz prowadzenia pojazdów. Zasądzono również od oskarżonego opłatę sądową i koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja rodzinna sama w sobie nie jest okolicznością wyjątkową, nadzwyczajną, wpisującą się w przesłanki art. 69 § 4 k.k., zwłaszcza gdy oskarżony w sposób utrwalony nie przestrzega norm prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepis art. 69 § 4 k.k. Okoliczności rodzinne są typowymi konsekwencjami ukarania i nie stanowią podstawy do odstąpienia od bezwzględnego wykonania kary, gdy prognoza kryminologiczna jest negatywna. Oskarżony wykazał lekceważenie prawa, prowadząc pojazd bez uprawnień po popełnieniu zarzucanego mu czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

prokurator (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznaoskarżony
Teresa Pakiełainneprokurator

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 178a § 1 i 4

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w warunkach recydywy.

k.k. art. 69 § 1, 2 i 4

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności; § 4 stanowi o możliwości zawieszenia w "szczególnie uzasadnionych wypadkach".

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

Określa okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

Prd art. 45 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym

Określa zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, naruszone przez oskarżonego.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu zakazu prowadzenia pojazdów.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasądzania kosztów sądowych.

k.p.k. art. 438 § pkt 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji prokuratora (rażąca niewspółmierność kary, inne rażące naruszenie prawa).

k.k. art. 115 § 16

Kodeks karny

Definicja stanu nietrzeźwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności za jazdę po alkoholu w warunkach recydywy nie może być stosowane w oparciu o trudną sytuację rodzinną, jeśli prognoza kryminologiczna jest negatywna. Dalsze lekceważenie prawa przez oskarżonego (jazda bez uprawnień) po popełnieniu zarzucanego czynu neguje możliwość pozytywnej prognozy resocjalizacyjnej.

Odrzucone argumenty

Argument sądu pierwszej instancji, że trudna sytuacja rodzinna oskarżonego stanowiła "szczególnie uzasadniony wypadek" do warunkowego zawieszenia kary. Argument sądu pierwszej instancji o pozytywnej prognozie resocjalizacyjnej oskarżonego, mimo jego wcześniejszych wykroczeń.

Godne uwagi sformułowania

"Oskarżony w sposób utrwalony nie przestrzega norm funkcjonowania w społeczeństwie." "Nie jest to jednak, sama w sobie, okoliczność wyjątkowa, nadzwyczajna, wpisująca się w przesłanki art. 69 § 4 k.k." "z obrazą art. 69 § 4 k.k. – uznał, że ujawnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej oskarżonego stanowią wyjątkowe okoliczności, o jakich mowa w przepisie, uzasadniające jego zastosowanie."

Skład orzekający

Sebastian Mazurkiewicz

przewodniczący

Beata Tymoszów

sprawozdawca

Marek Wojnar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości w warunkach recydywy, zwłaszcza w kontekście okoliczności rodzinnych i negatywnej prognozy kryminologicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji recydywy i oceny przesłanek z art. 69 § 4 k.k. w kontekście konkretnych faktów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błędną interpretację przepisów przez sąd niższej instancji, szczególnie w kwestii oceny okoliczności łagodzących i prognozy resocjalizacyjnej w sprawach o jazdę po alkoholu.

Sąd nie dał wiary argumentom o trudnej sytuacji rodzinnej – dlaczego zawieszenie kary za jazdę po alkoholu nie zawsze jest możliwe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 1162/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Sebastian Mazurkiewicz Sędziowie: SO Beata Tymoszów (spr.) SO Marek Wojnar protokolant - protokolant sądowy Paulina Goździk przy udziale prokuratora Teresy Pakieły po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy J. Z. oskarżonego o przestępstwo z art. 178 a § 1 i 4 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w W. z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt IV K 523/13 zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie z pkt. 2 o warunkowym zawieszeniu wykonania kary 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; w pozostałej części tenże wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem opłaty sądowej za obie instancje i obciąża go pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie. UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie w sprawie o sygnaturze VI Ka 1162/14 J. Z. został oskarżony o to, że w dniu 14 kwietnia 2013 roku w W. na drodze publicznej umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości – 0,76 mg/l, 0,79 mg/l, 0,75 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu kierował samochodem marki O. o numerze rejestracyjnym (...) , przy czym czynu tego dopuścił się będąc już uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, to jest o przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 k.k. Wyrokiem z dnia 20 maja 2014r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi -Południe w W. J. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym że ustalił, że dopuścił się go w ruchu lądowym, i za to na podstawie art. 178a § 1 i 4 k.k. skazał go i wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1, 2 i 4 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. , warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat próby. Nadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 (dwóch) lat, zaś na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów sądowych. Powyższy wyrok został zaskarżony przez prokuratora, który na podstawie art. 438 pkt 3 i 4 k.p.k. zarzucił: rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec J. Z. polegającą na wymierzeniu kary pozbawienia wolności zbliżonej do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, dodatkowo z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat, podczas gdy okoliczności sprawy nakazują uznać taką karę i środek karny za rażąco zbyt łagodne. W konkluzji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Obecny na rozprawie odwoławczej przedstawiciel oskarżyciela publicznego zmodyfikował ten wniosek, domagając się zmiany wyroku poprzez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonani kary pozbawienia wolności, a także podwyższenie orzeczonego zakazu do lat 5. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora okazała się częściowo zasadna, co do prowadziło do zmiany zaskarżonego orzeczenia. O ile bowiem Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, będący podstawą wyroku i właściwie zakwalifikował zachowanie oskarżonego, o tyle – z obrazą art. 69 § 4 k.k. – uznał, że ujawnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej oskarżonego stanowią wyjątkowe okoliczności, o jakich mowa w przepisie, uzasadniające jego zastosowanie. Przepis te stanowi, że wobec (…) sprawcy przestępstwa określonego w art. 178a § 4 sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przepis art. 69 § 1 k.k. odwołuje się do elementów prognostycznych, wskazujących na możliwość osiągnięcia celów kary pozbawienia wolności nie orzekając jej w bezwzględnym wymiarze, a zatem jest to swoisty środek polityki karnej wobec sprawców nadających się do oddziaływań resocjalizacyjnych w warunkach wolnościowych, wobec istnienia po ich stronie uzasadnionego przekonania, że nie powrócą na drogę przestępstwa. Przesłanką decydującą o tym, czy kara ma być orzeczona w postaci bezwzględnej, czy też z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest ocena, w jakiej postaci kara ta osiągnie cele wobec sprawcy przestępstwa, a więc rozstrzygnięcie to musi znajdować uzasadnienie w pozytywnej lub negatywnej prognozie kryminologicznej. Sąd Rejonowy uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż chce dać oskarżonemu szansę na poprawę swojej postawy i trybu życia w warunkach wolnościowych. Jako szczególny uzasadniony wypadek uzasadniający zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności sąd meriti wskazał trudną sytuację rodzinną oskarżonego, który jest jedynym żywicielem rodziny oraz fakt wyrażenia przez niego skruchy. Nadto, w ocenie Sądu zastosowany środek probacyjny wobec oskarżonego spowoduje, iż zrozumie on naganność swojego postępowania i będzie przestrzegał porządku prawnego. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Oskarżony prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości mając kolejno: I próba - 0,76 mg/l, II próba - 0,79 mg/l, III próba - 0,75 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Oznacza to, że trzykrotnie przekroczył dopuszczalną zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, która została określona w art. 115 § 16 k.k. , co niewątpliwie rzutować musi na ocenę stopnia szkodliwości społecznej jego czynu. Fakt, że oskarżony ma na utrzymaniu konkubinę i w związku z tym trudną sytuację finansową był mu znany. Przypomnieć trzeba, że oskarżony dopuścił się występku o charakterze umyślnym, a więc powinien liczyć się z tym, jakie skutki dla niego i najbliższych spowoduje kolejne naruszenie prawa. Konsekwencje wynikające z odbywania przez niego kary pozbawienia wolności są typowymi następstwami ukarania za przestępstwo, a wśród owych typowych następstw występuje również pogorszenie sytuacji finansowej rodziny. Nie jest to jednak, sama w sobie, okoliczność wyjątkowa, nadzwyczajna, wpisująca się w przesłanki art. 69 § 4 k.k. Nie można też zaakceptować poglądu o istnieniu pozytywnej prognozy wobec oskarżonego, deklarującego chęć zmiany postawy życiowej. Jak bowiem wynika z wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (k. 76), w dniu 18 września 2013 roku, czyli w zaledwie 5 miesięcy od przedmiotowego zdarzenia, po raz kolejny kierował on samochodem nie posiadając do tego wymaganych uprawnień. Oskarżony miał przy tym świadomość toczącego się przeciwko niemu postępowania, na co wskazuje chociażby protokół z jego przesłuchania (k. 10-11). Oznacza to, że wiedząc, iż nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami i wiedząc, że ciąży na nim odpowiedzialność karna za występek jazdy w stanie nietrzeźwości, po raz kolejny lekceważył on porządek prawny. Oskarżony w sposób utrwalony nie przestrzega norm funkcjonowania w społeczeństwie. Te okoliczności wskazują że orzeczona w stosunku do niego kara 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności jest karą wyważoną, natomiast zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia jej wykonania czyni to rozstrzygnięcie rażąco niewspółmiernie łagodnym. Jednocześnie Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż orzeczenie wnioskowanej przez prokuratora kary 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat stanowiłoby karę ponad miarę dolegliwą. Sąd w tym względzie miał na uwadze fakt, iż poprzednie skazanie oskarżonego za występek z art. 178a § 1 k.k. miało miejsce dawno (osiem lat temu), co przemawia na korzyść oskarżonego. W związku z powyższym, mając na uwadze wskazane przez Sąd Okręgowy okoliczności, zaskarżony wyrok należało zmienić w ten sposób, że uchylono rozstrzygnięcie z pkt. 2 o warunkowym zawieszeniu wykonania kary 6 (sześciu miesięcy) pozbawienia wolności, w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymując w mocy. Nadto Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1230 złotych tytułem opłaty sądowej za obie instancje i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie. Z powyższych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI