IV KK 16/22

Sąd Najwyższy2022-06-14
SNKarneśrodki karneŚrednianajwyższy
kara łącznaśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższyprawo karnegranice kary

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego w części dotyczącej orzeczenia o łącznym środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów dożywotnio, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W., zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez orzeczenie łącznego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów dożywotnio, podczas gdy suma okresów zakazów orzeczonych w poszczególnych wyrokach nie pozwalała na orzeczenie takiego środka. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W., który połączył kary jednostkowe pozbawienia wolności oraz orzekł łączny środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Kasacja dotyczyła części wyroku orzekającej o łącznym środku karnym, gdzie Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. poprzez przekroczenie górnej granicy zakazu. Sąd Najwyższy stwierdził, że zakazy prowadzenia pojazdów orzeczone w poszczególnych wyrokach wynosiły 3 lata i 2 lata, co oznaczało, że łączny zakaz mógł być orzeczony w granicach od 3 do 5 lat. Orzeczenie zakazu dożywotnio było zatem rażącym naruszeniem prawa. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko skarżącego, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec łącznego środka karnego przekraczającego sumę okresów zakazów orzeczonych za poszczególne czyny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przy łączeniu środków karnych tego samego rodzaju stosuje się odpowiednio przepisy o karze łącznej (art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k.), co oznacza, że granice łącznego środka karnego wyznacza suma środków wymierzonych za poszczególne czyny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Stosuje się odpowiednio przepisy o karze łącznej przy łączeniu środków karnych tego samego rodzaju. Granice łącznego środka karnego wyznacza suma środków wymierzonych za poszczególne czyny.

k.k. art. 90 § § 2

Kodeks karny

W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych, zakazów lub obowiązku tego samego rodzaju, sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej.

Pomocnicze

k.k. art. 88

Kodeks karny

Obowiązek orzeczenia łącznego zakazu prowadzenia pojazdów dożywotnio istnieje jedynie, gdy przynajmniej jeden z tożsamych przedmiotowo środków karnych został orzeczony dożywotnio.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 568a

Kodeks postępowania karnego

ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. art. 81 § ust. 2

Ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85a

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 90 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 576 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie łącznego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów dożywotnio przekraczało górną granicę zakazu wynikającą z sumy okresów zakazów orzeczonych w poszczególnych wyrokach (art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k.).

Godne uwagi sformułowania

granice łącznego środka karnego wyznacza treść art. 86 § 1 k.k., który odpowiednio odczytany stanowi, że łączny środek karny wymierza się w granicach od najsurowszego ze środków wymierzonych za poszczególne czyny do ich sumy. Oczywiste jest więc, że Sąd Rejonowy określając w wyroku łącznym czas trwania tego zakazu dożywotnio rażąco naruszył treść art. 86 § 1 k.k.

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

Marek Siwek

sprawozdawca

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących łączenia środków karnych, w szczególności zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, oraz stosowania art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji łączenia zakazów prowadzenia pojazdów, gdzie orzeczono zakazy o określonych okresach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego materialnego - prawidłowego orzekania kar łącznych i środków karnych. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy koryguje rażące naruszenie prawa: dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów nie zawsze jest możliwy.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 16/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący)
‎
SSN Marek Siwek (sprawozdawca)
‎
SSN Igor Zgoliński
w sprawie
M. H.
‎
skazanego z art. 244 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2022 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego,
‎
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt II K
[…]
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. jego pkt. 2, w zakresie orzeczenia o łącznym środku karnym i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z 1 października 2021 r., sygn. akt II K
[…]
Sąd Rejonowy w W.:
1.
na podstawie art. 568a k.p.k. i art. 85 § 1 k.k. i art. 85 a k.k. i 86 § 1 k.k. w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 połączył skazanemu M. H.:
1.
karę jednostkową 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z 3 marca 2020 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K
[…]
,
2.
karę jednostkową 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z 17 czerwca 2020 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K
[…]
,
- karę jednostkową 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z 31 lipca 2020 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K
[…]
i w miejsce tych kar wymierzył skazanemu karę łączną 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85 a i art 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. połączył także skazanemu środki karne zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczone w sprawach Sądu Rejonowego w W.: z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II K
[…]
i z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt II K
[…]
i wymierzył mu łącznie środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - dożywotnio,
4.
na podstawie art. 576 § 1 k.k. stwierdził, iż w pozostałym zakresie wyroki opisane w punktach VI, VIII — IX podlegają odrębnemu wykonaniu;
5.
na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył na poczet orzeczonej w pkt 1 wyroku kary łącznej pozbawienia wolności okres dotychczas odbytych, opisanych w tym wyroku, kar pozbawienia wolności;
6.
na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie karne o połączenie w ramach wyroku łącznego kar orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego W. o sygn. akt II K 263/08, II K 384/12, II K1062/12, VI K 584/161 oraz Sądu Rejonowego w J. o sygn. akt II K 777/19 i II K 276/20;
7.
na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.
Wyrok łączny Sądu Rejonowego, nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się 9 października 2021 r.
Kasację od tego orzeczenia, w części dotyczącej orzeczenia o łącznym środku karnym zawartym w pkt 2, na korzyść M. H., wniósł Prokurator Generalny, którzy podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k.,
polegające na orzeczeniu wobec skazanego M. H. łącznego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, obejmującego jednostkowe środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w W.: z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II K 255/19 w wymiarze 3 lat oraz z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt II K 582/20 w wymiarze 2 lat, tj. łącznego środka karnego w rozmiarze powyżej jego górnej granicy, która w świetle brzmienia wskazanych przepisów wyniosła 5 lat.
Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku łącznego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Trafnie podniósł skarżący, że wydane przez Sąd Rejonowy w W. orzeczenie dotknięte zostało wskazaną w petitum kasacji obrazą art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. Zgodnie z brzmieniem tego ostatniego przepisu, w
razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych, zakazów lub obowiązku tego samego rodzaju, sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej. Oznacza to, że w przypadku łączenia środków karnych tego samego rodzaju, granice łącznego środka karnego wyznacza treść art. 86 § 1 k.k., który odpowiednio odczytany stanowi, że łączny środek karny wymierza się w granicach od najsurowszego ze środków wymierzonych za poszczególne czyny do ich sumy.
Jak wynika z akt sprawy, M. H. w połączonych węzłem zaskarżonego wyroku łącznego dwóch wyrokach Sądu Rejonowego w W. orzeczono zakazy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (wyrok w sprawie o sygn. akt II K 1255/19) oraz na okres 2 lat (wyrok w sprawie o sygn. akt II K 582/20). Oznacza to, że łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych mógł być orzeczony w granicach od lat 3 do 5. Oczywiste jest więc, że Sąd Rejonowy określając w wyroku łącznym czas trwania tego zakazu dożywotnio rażąco naruszył treść art. 86 § 1 k.k., który to przepis miał zastosowanie poprzez art. 90 § 2 k.k. Nadto, z art. 88 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. wynika, że obowiązek orzeczenia łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio istnieje jedynie wówczas, gdy przynajmniej jeden z tożsamych przedmiotowo, a zatem podlegających łączeniu środków karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów został orzeczony dożywotnio. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca na gruncie zakazów podlegających łączeniu w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, podzielając stanowisko skarżącego, należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, w toku którego Sąd Rejonowy w W. uniknie zaistniałego i podniesionego w kasacji uchybienia.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
a.s.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę