VI Ka 1061/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji oskarżycielki posiłkowej B. R. od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 26 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II K 746/22), którym uniewinniono oskarżonego P. H. od zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Oskarżycielka posiłkowa zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony nie działał z zamiarem popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd Okręgowy uznał oba zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była zgodna z regułami art. 7 kpk, oparta na całokształcie okoliczności, zasadach prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd odwoławczy zaznaczył, że zarzut naruszenia art. 7 kpk wymaga wykazania konkretnych błędów w sposobie dochodzenia do ocen, a nie jedynie subiektywnej polemiki z orzeczeniem. Analizując stan faktyczny, sąd wskazał na długotrwałą relację romantyczną między stronami, brak jednoznacznych dowodów potwierdzających pożyczki pieniędzy (umowy, pokwitowania), rozbieżności w kwotach podawanych przez oskarżycielkę posiłkową oraz fakt, że przekazane środki były przeznaczane na bieżące wydatki i spłatę zobowiązań oskarżonego. Podkreślono, że oskarżycielka posiłkowa jest osobą dorosłą i świadomą ryzyka, a jej reakcja nastąpiła dopiero po kilku latach, zbiegając się z informacją o zawarciu przez oskarżonego związku małżeńskiego. Sąd Okręgowy stwierdził, że czyn z art. 286 § 1 kk wymaga umyślności i bezpośredniego zamiaru, a brak zwrotu pieniędzy nie zawsze stanowi przestępstwo, lecz może być przedmiotem rozstrzygnięcia na drodze cywilnej. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając go za prawidłowy, a apelację oskarżycielki posiłkowej za bezzasadną. Zasądzono od oskarżycielki posiłkowej na rzecz Skarbu Państwa opłatę sądową w postępowaniu odwoławczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozróżnienie między przestępstwem oszustwa a sporem cywilnoprawnym dotyczącym zwrotu pożyczki lub zobowiązań finansowych w związku z relacją osobistą.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów, ale utrwala ogólną zasadę, że postępowanie karne nie jest substytutem postępowania cywilnego w sprawach majątkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie o oszustwo, w szczególności czy oskarżony działał z zamiarem popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a oskarżony nie działał z zamiarem popełnienia przestępstwa oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że apelacja oskarżycielki posiłkowej opierała się na subiektywnej ocenie dowodów i polemice z wyrokiem. Podkreślono, że brak jest dowodów na umyślne wprowadzenie w błąd przez oskarżonego, a relacja stron była długotrwała, a przekazane pieniądze były przeznaczane na bieżące wydatki i spłatę zobowiązań. Brak zwrotu pieniędzy powinien być rozstrzygnięty na drodze cywilnej.
Czy brak zwrotu pożyczonych pieniędzy, w sytuacji braku jednoznacznych dowodów na pożyczkę i długotrwałej relacji, stanowi przestępstwo oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt braku zwrotu pieniędzy, zwłaszcza w kontekście sporów cywilnoprawnych i braku dowodów na umyślne wprowadzenie w błąd, nie stanowi przestępstwa oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, wskazując, że nie każde nieuregulowanie zobowiązań cywilnoprawnych jest przestępstwem. Do wyczerpania znamion art. 286 KK niezbędne jest szczególne działanie sprawcy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą fałszu lub wyzyskania błędu, a sprawca musi obejmować swoim zamiarem także ten sposób i skutek działania. Sam fakt pobrania zaliczki i brak realizacji umowy stanowi odpowiedzialność kontraktową, nie zaś przestępstwo oszustwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. H. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Aneta Ostromecka | organ_państwowy | prokurator |
| B. R. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
Przepisy (9)
Główne
kk art. 286 § § 1
Kodeks karny
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności.
kk art. 12 § § 1
Kodeks karny
Dwa albo więcej zachowań, które wypełniają znamiona tego samego przestępstwa, popełnione w krótkich odstępach czasu, uważa się za jeden czyn zabroniony; przepis ten stosuje się także wtedy, gdy z اینکه każde z zachowań wyczerpuje znamiona odrębnego przestępstwa, wynika, że sprawca w wykonaniu z góry powziętego zamiaru popełnia dwa albo więcej przestępstw.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów jest zasadą kontrolowanej oceny dowodów, która wymaga oparcia oceny na wszystkich przeprowadzonych dowodach, uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, a także uzasadnienia wyboru dowodów i oceny ich wiarygodności.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, jest podstawą apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia, jest podstawą apelacji.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania.
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 13
Określa wysokość opłaty sądowej w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. • Brak dowodów na umyślne wprowadzenie w błąd przez oskarżonego. • Relacja stron była długotrwała, a przekazane środki były przeznaczane na bieżące wydatki i spłatę zobowiązań. • Brak zwrotu pieniędzy powinien być rozstrzygnięty na drodze cywilnej.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony nie działał z zamiarem popełnienia przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
Rozczarowanie oskarżycielki posiłkowej, która liczyła na wspólną przyszłość, jednak najwyraźniej źle ulokowała uczucia, nie przesądza o popełnieniu przestępstwa oszustwa. • Nie każde nieuregulowanie zobowiązań cywilnoprawnych przez dłużnika stanowi czyn zabroniony przez prawo karne. • Cele postępowania karnego są odmienne i nie powinno być ono wykorzystywane do rozstrzygania tego typu sporów.
Skład orzekający
Tomasz Morycz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między przestępstwem oszustwa a sporem cywilnoprawnym dotyczącym zwrotu pożyczki lub zobowiązań finansowych w związku z relacją osobistą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów, ale utrwala ogólną zasadę, że postępowanie karne nie jest substytutem postępowania cywilnego w sprawach majątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem granicy między przestępstwem oszustwa a zwykłym niespełnieniem zobowiązania cywilnego, szczególnie w kontekście relacji osobistych. Pokazuje, jak sąd podchodzi do oceny dowodów w takich sytuacjach.
“Czy niespełniona obietnica miłości to oszustwo? Sąd wyjaśnia, kiedy sprawa trafia do sądu cywilnego, a kiedy karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.