VI Ka 102/16

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2016-03-23
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoart. 286 k.k.nieumyślnośćzamiarumowa kredytowapostępowanie dowodoweapelacjaponowne rozpoznanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za oszustwo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia zamiaru oskarżonego przy zawieraniu umowy kredytowej.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację oskarżonego A. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie, który skazał go za oszustwo z art. 286 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, mimo błędnego sformułowania zarzutu przez oskarżonego. Stwierdzono, że materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa, zwłaszcza w kontekście nowych dokumentów przedstawionych przez obronę, które podważają zamiar oszustwa przy zawieraniu umowy kredytowej. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Okręgowy w Warszawie-Pradze rozpoznał sprawę z apelacji oskarżonego A. K. przeciwko wyrokowi Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 7 grudnia 2015 r. (sygn. akt II K 784/14), którym został skazany za przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Oskarżony w swojej apelacji zarzucił obrazę prawa materialnego i wniósł o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zauważył, że oskarżony błędnie sformułował zarzut, wskazując na obrazę prawa materialnego zamiast błędu w ustaleniach faktycznych, jednak uznał apelację za zasadną. Kluczowym elementem sprawy było przestępstwo oszustwa, które wymaga wykazania kierunkowego zamiaru sprawcy, tj. braku zamiaru wywiązania się z umowy już w chwili jej zawierania. Sąd Okręgowy stwierdził, że materiał dowodowy zebrany przez Sąd I instancji nie jest wystarczający do przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego czynu, szczególnie w świetle nowych dokumentów przedstawionych przez oskarżonego przy apelacji. Dokumenty te rodzą wątpliwości co do tego, czy oskarżony od początku nie zamierzał spłacać kredytu. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć Sąd Rejonowy nie dysponował tymi dowodami, to nie można ich pominąć przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legionowie, nakazując przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego, uzupełnienie go m.in. o przesłuchanie osoby zawierającej umowę z oskarżonym, zażądanie pełnej dokumentacji kredytowej oraz odebranie wyjaśnień od oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nowe dowody mogą podważyć ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące zamiaru sprawcy, co uzasadnia ponowne rozpoznanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że nowe dokumenty przedstawione przez oskarżonego w apelacji, dotyczące umowy kredytowej, rodzą wątpliwości co do jego zamiaru wywiązania się z zobowiązania już w chwili zawierania umowy. Sam fakt niewywiązania się z umowy nie przesądza o oszustwie, jeśli nie udowodniono braku zamiaru od początku. Konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (1)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa wymaga wykazania kierunkowego zamiaru sprawcy, tj. braku zamiaru wywiązania się z umowy już w chwili jej zawierania. Sam fakt późniejszego niewywiązania się ze zobowiązania cywilnoprawnego nie przesądza o możliwości przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe dowody przedstawione w apelacji podważają zamiar popełnienia oszustwa w chwili zawierania umowy kredytowej. Sam fakt niewywiązania się z umowy cywilnoprawnej nie jest równoznaczny z popełnieniem przestępstwa oszustwa.

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 k.k. charakteryzuje się kierunkowym zamiarem sprawcy aby przypisać sprawcy tego typu przestępstwo polegające na nie wywiązaniu się z zawartej umowy cywilnoprawnej (...) niezbędne jest ustalenie, że sprawca już w chwili zawierania umowy nie miał zamiaru jej wykonania Sam fakt późniejszego niewywiązania się ze zobowiązania cywilnoprawnego, nawet świadomego i celowego, nie przesądza jeszcze o możliwości przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo

Skład orzekający

Jacek Matusik

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między niewywiązaniem się z zobowiązania cywilnoprawnego a oszustwem oraz znaczenia dowodów przedstawionych na etapie postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i dowodowej; wymaga uwzględnienia kontekstu konkretnej umowy i zamiaru sprawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje subtelną granicę między niewywiązaniem się z umowy cywilnej a przestępstwem oszustwa, podkreślając znaczenie zamiaru sprawcy i dowodów na jego ustalenie.

Czy niewywiązanie się z umowy kredytowej to od razu oszustwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową różnicę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 102/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Jacek Matusik (spr.) protokolant: protokolant sądowy - stażysta Monika Oleksy przy udziale prokuratora Wojciecha Groszyka po rozpoznaniu dnia 23 marca 2016 r. w W. sprawy A. K. syna W. i M. z domu M. ur. (...) w W. oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt II K 784/14 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legionowie. Sygn. akt VI Ka 102/16 UZASADNIENIE A. K. wyrokiem Sądu Rejonowego Legionowie z dnia 7 grudnia 2015r., sygn. akt II K 784/14 został skazany za występek z art. 286 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Apelację od powyższego wyroku wniósł oskarżony, który zarzucając wyrokowi obrazę prawa materialnego – art. 286 § 1 k.k. złożył wniosek o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie go od zarzucanego czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Chociaż w swojej apelacji oskarżony błędnie podniósł zarzut obrazy prawa materialnego, podczas gdy, jak wynika to z treści uzasadnienia środka odwoławczego, w istocie zaskarżonemu wyrokowi zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, to apelacja ta jest w pełni zasadna, przy czym jednak uwzględnienie zasadniczego wniosku – o zmianę wyroku byłoby na obecnym etapie postepowania przedwczesne. W tym miejscu, na wstępie przypomnieć należy, iż jak trafnie wskazuje oskarżony, przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 k.k. charakteryzuje się kierunkowym zamieram zamiarem sprawcy, co w powiązaniu ze znamionami strony przedmiotowej wskazuje, iż aby przypisać sprawcy tego typu przestępstwo polegające na nie wywiązaniu się z zawartej umowy cywilnoprawnej (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), dla spełnienia znamion strony podmiotowej niezbędne jest ustalenie, że sprawca już w chwili zawierania umowy nie miał zamiaru jej wykonania, doprowadzając w ten sposób pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Sam fakt późniejszego niewywiązania się ze zobowiązania cywilnoprawnego, nawet świadomego i celowego, nie przesądza jeszcze o możliwości przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo, chociaż oczywiście, może stanowić poszlakę prowadzącą do ustalenia istnienia przestępczego zamiaru w czasie zawierania umowy. W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Okręgowego, ujawniony w toku rozprawy przed Sądem I instancji, materiał dowodowy nie daje w chwili obecnej wystarczających podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Wskazać bowiem należy, iż w kontekście dokumentów załączonych przez oskarżonego do wniesionej apelacji, pojawia się wątpliwość, czy istotnie w już chwili zawierania umowy kredytowej oskarżony nie zamierzał terminowo spłacać rat kredytu, a tym samym czy rzeczywiście A. K. wprowadził bank w błąd, co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy. Oczywiście w dacie wyrokowania, Sąd Rejonowy nie dysponował dokumentami przedstawionymi przez oskarżonego dopiero przy apelacji (mimo, że mógł on dołączyć je wcześniej), nie mniej jednak, mając na względzie, że w zakresie postępowania dowodowego Sąd procedował (i w dalszym ciągu proceduje) na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015r., dowodów tych nie można pominąć przy ustalaniu ewentualnej winy oskarżonego, albowiem jak wskazano wyżej mogą mieć one istotne znaczenie dla ustalenia zamiaru oskarżonego. W związku z tym, mimo ze swoją obronę oskarżony podjął dopiero w apelacji, niezbędne jest zweryfikowanie zaprezentowanej tam jego linii obrony, co wymaga przeprowadzenia na nowo postępowania dowodowego w całości. Jednocześnie zasadnym jest jego uzupełnienie o przesłuchanie w charakterze świadka osoby, która bezpośrednio zawierała umowę z oskarżonym, jak również zażądanie z banku pełnej dokumentacji kredytowej, zwłaszcza zaś ewentualnej korespondencji od oskarżonego, który jak twierdzi zwracał się do banku o „wznowienie umowy”, które to dowody mogą w sposób istotny przyczynić się do ustalenia zamiaru towarzyszącego oskarżonemu przy zawieraniu umowy kredytowej. Niezbędnym wydaje się również odebranie wyjaśnień od oskarżonego, o ile oczywiście nie odmówi on ich składania, przy czym jednak oskarżony musi mieć na uwadze, iż dalsza jego bierność w niniejszej sprawie może wywrzeć niekorzystne dla niego skutki, albowiem w ten sposób sam pozbawia się on możliwości obrony, tak jak miało to miejsce przy pierwszym rozpoznaniu sprawy. Podkreślić bowiem należy, iż w świetle dowodów, którymi dysponował Sąd I instancji, zaskarżony wyrok nie budził wątpliwości i dopiero przedstawienie przez oskarżonego w apelacji, jego linii obrony i nowych, nieznanych Sądowi dowodów doprowadziło do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy przeprowadzi w całości postępowanie dowodowe, uzupełniając je o dowody o których była mowa wyżej, przy czym jeżeli chodzi o zeznania świadków będących kolejnymi nabywcami pojazdu, na którego zakup wzięty był kredyt, można poprzestać na ich odczytani, o ile oczywiście nie ujawnią się okoliczności wymagające ponownego ich przesłuchania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI