Orzeczenie · 2019-12-20

VI KA 1004/19

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2019-12-20
SAOSKarneprawo karne materialneWysokaokręgowy
alimentyobowiązek alimentacyjnyuchylanie się od obowiązkuprawo karnepostępowanie karneobrona obligatoryjnawątpliwości co do poczytalnościsąd odwoławczyuchylenie wyroku

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z apelacji oskarżonego K. B. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, którym został skazany za przestępstwo z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 209 § 1 kk (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 437 kpk i art. 439 § 1 pkt. 10 kpk, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Główną przyczyną uchylenia było stwierdzenie uchybienia procesowego o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, polegającego na tym, że Sąd Rejonowy, mimo powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego tempore criminis oraz jego zdolności do udziału w postępowaniu i prowadzenia obrony, nie wyznaczył mu obligatoryjnie obrońcy z urzędu. Sąd odwoławczy podkreślił, że nawet po uzyskaniu opinii biegłych wskazującej na pełną poczytalność i zdolność do obrony, sąd nie wydał postanowienia o uznaniu, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy, co było konieczne zgodnie z art. 79 § 4 kpk. W związku z tym, obrona nadal miała charakter obligatoryjny, a oskarżony jej nie posiadał. Sąd Okręgowy uznał to uchybienie za na tyle istotne, że skutkuje ono koniecznością uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, niezależnie od kierunku zaskarżenia i treści podniesionych zarzutów. Wskazano, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię obligatoryjnego charakteru obrony, a następnie przeprowadzić postępowanie dowodowe i wydać nowe orzeczenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne dla praktyki stosowania przepisów o obligatoryjnej obronie w sprawach karnych, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do poczytalności lub zdolności do obrony oskarżonego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z obroną obligatoryjną w kontekście wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy brak obligatoryjnej obrony z urzędu dla oskarżonego, w sytuacji gdy sąd powziął wątpliwości co do jego poczytalności i zdolności do obrony, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wyznaczenia obligatoryjnego obrońcy z urzędu w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i jego zdolności do udziału w postępowaniu oraz prowadzenia obrony, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 10 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy, mimo powzięcia wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i jego zdolności do obrony, nie wyznaczył mu obligatoryjnie obrońcy z urzędu, co jest wymagane przez art. 79 § 4 kpk. Nawet po uzyskaniu opinii biegłych wskazującej na pełną poczytalność, sąd nie wydał postanowienia o ustaniu obowiązku obrony. Uchybienie to jest na tyle doniosłe, że skutkuje koniecznością uchylenia wyroku w całości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. B. (1)osoba_fizycznaoskarżony
Aleksandra Mazur – ŻwakainneProkurator Prokuratury Rejonowej w R.
K. B. (2)osoba_fizycznapokrzywdzony
B. W.osoba_fizycznaświadek
A. B.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1 pkt. 10

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 79 § 1 pkt. 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego lub jego zdolności do udziału w postępowaniu i prowadzenia obrony.

k.p.k. art. 79 § 4

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje wyznaczenie obrońcy z urzędu, gdy obrona jest obligatoryjna.

k.k. art. 209 § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na uznanie za przedwczesne merytoryczne odnoszenie się do zarzutów w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 79 § 4 kpk poprzez brak wyznaczenia obligatoryjnego obrońcy z urzędu w sytuacji wątpliwości co do poczytalności i zdolności do obrony oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 4 § 1 kk, art. 209 § 1a kk w zw. z art. 209 § 1 kk). • Zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 6 kpk w zw. z art. 16 § 2 kpk, art. 79 § 4 kpk, art. 424 § 1 kpk, art. 182 § 1 kpk, art. 7 kpk w zw. z art. 2 § 1 pkt. 1 i § 2 kpk, art. 391 § 1 kpk, art. 97 kpk w zw. z art. 4 kpk, art. 201 kpk). • Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

uchylił zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania • uchybienie procesowe o postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej w sensie art. 439 § 1 pkt. 10 kpk • Oskarżonemu nie wyznaczono bowiem obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy obrona była obowiązkowa • Uchybienie pociąga za sobą konieczność uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, niezależnie od kierunku zaskarżenia i wszelkich innych zarzutów.

Skład orzekający

Arkadiusz Łata

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne dla praktyki stosowania przepisów o obligatoryjnej obronie w sprawach karnych, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do poczytalności lub zdolności do obrony oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z obroną obligatoryjną w kontekście wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa podkreśla fundamentalne znaczenie prawa do obrony w postępowaniu karnym i pokazuje, jak poważne konsekwencje procesowe może mieć niedopełnienie formalności związanych z obligatoryjną obroną, nawet jeśli oskarżony jest poczytalny.

Brak obrońcy z urzędu to błąd, który może unieważnić całe postępowanie karne!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst