VI KA 1004/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z apelacji oskarżonego K. B. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, którym został skazany za przestępstwo z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 209 § 1 kk (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 437 kpk i art. 439 § 1 pkt. 10 kpk, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Główną przyczyną uchylenia było stwierdzenie uchybienia procesowego o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, polegającego na tym, że Sąd Rejonowy, mimo powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego tempore criminis oraz jego zdolności do udziału w postępowaniu i prowadzenia obrony, nie wyznaczył mu obligatoryjnie obrońcy z urzędu. Sąd odwoławczy podkreślił, że nawet po uzyskaniu opinii biegłych wskazującej na pełną poczytalność i zdolność do obrony, sąd nie wydał postanowienia o uznaniu, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy, co było konieczne zgodnie z art. 79 § 4 kpk. W związku z tym, obrona nadal miała charakter obligatoryjny, a oskarżony jej nie posiadał. Sąd Okręgowy uznał to uchybienie za na tyle istotne, że skutkuje ono koniecznością uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, niezależnie od kierunku zaskarżenia i treści podniesionych zarzutów. Wskazano, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię obligatoryjnego charakteru obrony, a następnie przeprowadzić postępowanie dowodowe i wydać nowe orzeczenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne dla praktyki stosowania przepisów o obligatoryjnej obronie w sprawach karnych, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do poczytalności lub zdolności do obrony oskarżonego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z obroną obligatoryjną w kontekście wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy brak obligatoryjnej obrony z urzędu dla oskarżonego, w sytuacji gdy sąd powziął wątpliwości co do jego poczytalności i zdolności do obrony, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wyznaczenia obligatoryjnego obrońcy z urzędu w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i jego zdolności do udziału w postępowaniu oraz prowadzenia obrony, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 10 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy, mimo powzięcia wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i jego zdolności do obrony, nie wyznaczył mu obligatoryjnie obrońcy z urzędu, co jest wymagane przez art. 79 § 4 kpk. Nawet po uzyskaniu opinii biegłych wskazującej na pełną poczytalność, sąd nie wydał postanowienia o ustaniu obowiązku obrony. Uchybienie to jest na tyle doniosłe, że skutkuje koniecznością uchylenia wyroku w całości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Aleksandra Mazur – Żwaka | inne | Prokurator Prokuratury Rejonowej w R. |
| K. B. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| B. W. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. B. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1 pkt. 10
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 79 § 1 pkt. 3 i 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego lub jego zdolności do udziału w postępowaniu i prowadzenia obrony.
k.p.k. art. 79 § 4
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje wyznaczenie obrońcy z urzędu, gdy obrona jest obligatoryjna.
k.k. art. 209 § 1a
Kodeks karny
k.k. art. 209 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Pozwala na uznanie za przedwczesne merytoryczne odnoszenie się do zarzutów w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 79 § 4 kpk poprzez brak wyznaczenia obligatoryjnego obrońcy z urzędu w sytuacji wątpliwości co do poczytalności i zdolności do obrony oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 4 § 1 kk, art. 209 § 1a kk w zw. z art. 209 § 1 kk). • Zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 6 kpk w zw. z art. 16 § 2 kpk, art. 79 § 4 kpk, art. 424 § 1 kpk, art. 182 § 1 kpk, art. 7 kpk w zw. z art. 2 § 1 pkt. 1 i § 2 kpk, art. 391 § 1 kpk, art. 97 kpk w zw. z art. 4 kpk, art. 201 kpk). • Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
uchylił zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania • uchybienie procesowe o postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej w sensie art. 439 § 1 pkt. 10 kpk • Oskarżonemu nie wyznaczono bowiem obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy obrona była obowiązkowa • Uchybienie pociąga za sobą konieczność uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, niezależnie od kierunku zaskarżenia i wszelkich innych zarzutów.
Skład orzekający
Arkadiusz Łata
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne dla praktyki stosowania przepisów o obligatoryjnej obronie w sprawach karnych, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do poczytalności lub zdolności do obrony oskarżonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z obroną obligatoryjną w kontekście wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa podkreśla fundamentalne znaczenie prawa do obrony w postępowaniu karnym i pokazuje, jak poważne konsekwencje procesowe może mieć niedopełnienie formalności związanych z obligatoryjną obroną, nawet jeśli oskarżony jest poczytalny.
“Brak obrońcy z urzędu to błąd, który może unieważnić całe postępowanie karne!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.