III KK 125/18

Sąd Najwyższy2019-10-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnejazda po pijanemurecydywakasacjaSąd Najwyższykwalifikacja prawnaart. 178a k.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu, nie uwzględniającej wcześniejszej prawomocnej kary za podobne przestępstwo.

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego R.F. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na nieuwzględnieniu wcześniejszego prawomocnego skazania za ten sam czyn, co skutkowało błędną kwalifikacją prawną z art. 178a § 1 k.k. zamiast z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy podzielił te argumenty, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego R.F. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II K (…), którym skazano go za czyn z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy, mimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Kluczowym błędem miało być nieuwzględnienie, że R.F. był już prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 grudnia 2016 r. (sygn. akt II K (…)), który uprawomocnił się 7 stycznia 2017 r. W związku z tym, czyn popełniony 3 lutego 2017 r. powinien być kwalifikowany jako recydywa z art. 178a § 4 k.k., a nie jako typ podstawowy. Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającej kontroli wniosku prokuratora i błędnie przyjął dane o karalności, co miało istotny wpływ na treść wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w wniosku uzgodnień, w tym prawidłowości kwalifikacji prawnej i wymiaru kary, a w razie wątpliwości powinien skierować sprawę na rozprawę.

Uzasadnienie

Obowiązek ten wynika z art. 343 § 7 k.p.k. Nieuwzględnienie wcześniejszej prawomocnej skazania za podobne przestępstwo, skutkujące błędną kwalifikacją prawną i łagodniejszym wymiarem kary, stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R.F.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Sąd rozpoznający wniosek w trybie art. 335 k.p.k. nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień, w tym prawidłowości kwalifikacji prawnej i wymiaru kary. W razie wątpliwości, sprawę należy skierować na rozprawę.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

Przepis dotyczy recydywy w postaci prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, gdy sprawca był już wcześniej prawomocnie skazany za taki czyn lub popełnił go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 34 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 34 § § 1a pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającej kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy. Nie uwzględniono wcześniejszego prawomocnego skazania R.F. za czyn z art. 178a § 1 k.k. W konsekwencji doszło do błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 178a § 1 k.k. zamiast z art. 178a § 4 k.k. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, prowadząc do przyjęcia łagodniejszej kwalifikacji i wymiaru kary.

Godne uwagi sformułowania

sąd rozpoznający wniosek złożony w trybie art. 335 k.p.k., nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień uchybienie to miało charakter rażący, skoro doprowadziło do przyjęcia łagodniejszej kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Weryfikacja wniosków o skazanie bez rozprawy, prawidłowa kwalifikacja prawna czynów z art. 178a k.k. w kontekście recydywy, obowiązki sądu przy kontroli danych o karalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (skazanie bez rozprawy) i konkretnego przestępstwa (jazda po pijanemu z recydywą).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest dokładna weryfikacja danych przez sąd, nawet w trybie uproszczonym, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do łagodniejszego traktowania sprawców recydywistów.

Sąd Najwyższy: Błąd w karalności to za mało, by skazać za jazdę po pijanemu!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 125/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Łukasz Biernacki
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej
‎
w sprawie R.F.
‎
skazanego z art. 178a § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 3 października 2019 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę R.F.  przekazuje Sądowi Rejonowemu w W.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w W. w dniu 20 lutego 2017 r. skierował do Sądu Rejonowego w W. akt oskarżenia, wraz z wnioskiem w trybie art. 335 § 2 k.p.k. o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego, wobec R.F., któremu zarzucił, że w dniu 3 lutego 2017 r. w G. przy ul. B., prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki V. o numerze rejestracyjnym (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie - 0,32 mg/l, II badanie - 0,29 mg/l, III badanie - 0,34 mg/l i IV badanie - 0,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. czyn z art. 178 § 1 k.k. i orzeczenie uzgodnionych z nim kar i środków karnych: 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, 3 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i świadczenia pieniężnego w kwocie 5 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (k. 22 - 25 i k. 31).
Sąd Rejonowy w W. uwzględnił ten wniosek i wyrokiem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II K (…):
I.
oskarżonego R.F. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu w związku z art. 34 § 1, § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. skazał go na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując do wykonywania w tym czasie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie;
II.
na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat;
III.
na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 5 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
IV.
zasądził koszty sądowe.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania i uprawomocnił się w dniu 4 kwietnia 2017 roku (k. 42).
Od tego wyroku kasację złożył Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść R.F. i
zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora i wydaniu wobec R.F., bez przeprowadzenia rozprawy, wyroku skazującego za czyn z art. 178a § 1 k.k., w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy związanych z popełnionym przestępstwem, a w szczególności dotyczących karalności oskarżonego, w wyniku czego błędnie przyjęto, że R.F.  nie był uprzednio prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k., co implikowało przyjęcie, że działaniem swoim wyczerpał znamiona występku z art. 178a § 1 k.k., podczas gdy prawidłowa subsumcja, uwzględniająca wcześniejszą karalność, winna skutkować przypisaniem R.F.  sprawstwa występku z art. 178a § 4 k.k.,
wniósł
o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja zasługuje na uwzględnienie.
Należy podzielić pogląd Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, iż zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisów prawa opisaną w zarzucie kasacji.
Nie budzi wątpliwości, że sąd rozpoznający wniosek złożony w trybie art. 335 k.p.k., nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień i to zarówno pod względem zgodności ujawnionych dowodów z ustaleniami faktycznymi, jak i prawidłowości zaproponowanej kwalifikacji prawnej, a także wymiaru kary, środków karnych i wszelkich innych uzgodnionych rozstrzygnięć. Obowiązek taki wynika z treści art. 343 § 7 k.p.k. W razie powstania jakichkolwiek wątpliwości sąd zobowiązany jest do skierowania sprawy na rozprawę i wyjaśniania ich w trybie procesowym na zasadach ogólnych (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 października 2016 r. III KK 134/15, LEX nr 2122410, z dnia 5 października 2017 r. II KK 178/17, LEX nr 2376888). Jak podnosi Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny w zaskarżonym wyroku przyjęto, że oskarżony R.F.  nie był wcześniej
prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego oraz przypisanego mu czynu nie dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. Przy tym ustaleniu oparto się na danych o karalności oskarżonego, które nie były aktualne, bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II K (…), R.F.  został skazany za występek z art. 178a § 1 k.k., popełniony w dniu 3 września 2016 r., na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, po 20 złotych każda, orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne w kwocie 5 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (k. 54). Orzeczenie w tej sprawie uprawomocniło się w dniu 7 stycznia 2017 roku.
Powyższe dowodzi, że zarzucany R.F. występek popełniony w dniu 3 lutego 2017 r. powinien być kwalifikowany z art. 178a § 4 k.k., albowiem dopuścił się go będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. W tej sytuacji doszło do nieprawidłowego skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w typie podstawowym, zamiast kwalifikowanym, a uchybienie to miało charakter rażący, skoro doprowadziło do przyjęcia łagodniejszej kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu, co z kolei przekładało się na wymiar orzeczonej kary i środków karnych.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI