VI GZ 98/19

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2019-04-24
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościprawo rzeczowewłaściwość sądusprawa gospodarczaprzedsiębiorcaroszczenie windykacyjnewieczyste użytkowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że sprawa o wydanie nieruchomości nie jest sprawą gospodarczą, mimo że obie strony są przedsiębiorcami.

Powód domagał się wydania nieruchomości, twierdząc, że pozwany korzysta z niej bezumownie. Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy rzeczowo, przekazując sprawę do sądu miejscowo właściwego, ponieważ uznał, że sprawa nie ma charakteru gospodarczego. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących spraw gospodarczych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że brak jest elementu funkcjonalnego (związku sprawy z działalnością gospodarczą stron), co wyklucza kwalifikację sprawy jako gospodarczej.

Sprawa dotyczyła powództwa o wydanie nieruchomości, wniesionego przez (...) Spółka Akcyjna w W. Oddział Gospodarowania (...) w K. przeciwko Gminnej (...) w Wiśniowej. Powód domagał się wydania nieruchomości, twierdząc, że pozwany korzysta z niej bezumownie, powołując się na decyzję Wojewody o prawie wieczystego użytkowania. Sąd Rejonowy w Rzeszowie uznał się za niewłaściwy rzeczowo i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Strzyżowie, argumentując, że sprawa o wydanie nieruchomości nie ma charakteru gospodarczego, mimo że obie strony są przedsiębiorcami. Sąd Rejonowy powołał się na art. 2 ust. 1 ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, wskazując na brak związku sprawy z działalnością gospodarczą stron. Powód złożył zażalenie, kwestionując tę decyzję. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił zażalenie, uznając je za bezzasadne. Sąd Okręgowy podkreślił, że dla zakwalifikowania sprawy jako gospodarczej konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek przedmiotowej, podmiotowej i funkcjonalnej. W niniejszej sprawie, mimo że obie strony są przedsiębiorcami (przesłanka podmiotowa), brak było przesłanki funkcjonalnej, czyli związku dochodzonego roszczenia z prowadzoną przez strony działalnością gospodarczą. Sąd uznał, że roszczenie windykacyjne oparte na prawie rzeczowym nie jest bezpośrednim przejawem działalności gospodarczej, a jedynie konsekwencją naruszenia prawa. W związku z tym, sprawa nie została uznana za gospodarcza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa o wydanie nieruchomości nie jest sprawą gospodarczą, nawet jeśli stronami są przedsiębiorcy, jeśli brak jest związku dochodzonego roszczenia z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla kwalifikacji sprawy jako gospodarczej konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek przedmiotowej, podmiotowej i funkcjonalnej. W przypadku roszczenia windykacyjnego opartego na prawie rzeczowym, brak jest elementu funkcjonalnego, tj. związku z działalnością gospodarczą stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjna w W. Oddział Gospodarowania (...) w K.spółkapowód
Gminna (...) w Wiśniowejinstytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.rozp.spraw.gosp. art. 2 § ust. 1

Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych

Sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek przedmiotowej, podmiotowej i funkcjonalnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przekazania sprawy właściwemu sądowi.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres spraw cywilnych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak elementu funkcjonalnego w rozumieniu ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, tj. brak związku roszczenia o wydanie nieruchomości z działalnością gospodarczą stron. Roszczenie windykacyjne oparte na prawie rzeczowym nie stanowi przejawu działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda kwestionujące niewłaściwość rzeczową sądu gospodarczego.

Godne uwagi sformułowania

dla kwalifikacji sprawy, jako sprawy gospodarczej niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek - przedmiotowej, podmiotowej i funkcjonalnej sprawa gospodarcza powinna być zatem rezultatem wykonywania działalności gospodarczej przez dany podmiot Źródłem roszczeń powoda jest więc stan obiektywny (fakt naruszenia jego prawa rzeczowego ) , nie zaś określone zachowanie wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej

Skład orzekający

Beata Hass-Kloc

przewodniczący

Marta Zalewska

sprawozdawca

Anna Harmata

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów kwalifikacji sprawy jako gospodarczej, zwłaszcza w kontekście roszczeń rzeczowych i braku związku z działalnością gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, która może być mniej aktualna po zmianach w przepisach dotyczących sądów gospodarczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem gospodarczym ze względu na precyzyjne omówienie kryteriów kwalifikacji sprawy jako gospodarczej, co jest częstym problemem praktycznym.

Kiedy sprawa o nieruchomość nie jest sprawą gospodarczą? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 98/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc SSO Marta Zalewska (spr) SSO Anna Harmata Protokolant: asyst. sędziego Joanna Gołąbek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2019 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna w W. Oddział Gospodarowania (...) w K. przeciwko: Gminna (...) w Wiśniowej o wydanie nieruchomości na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydziału V Gospodarczy z dnia 27 grudnia 2018 r., sygn. akt V GC 1443/18 w przedmiocie stwierdzenia swej niewłaściwości i przekazania sprawy sądowi miejscowo właściwemu postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do Sądu Rejonowego w Strzyżowie. W uzasadnieniu wskazał, że pozwem z dnia 23 sierpnia 2018r. powód domaga się od pozwanego wydania nieruchomości wskazując, że pozwany w sposób bezumowny z niej korzysta. Potwierdzeniem uzyskania prawa wieczystego użytkowania, a potem jego wpisu do KW była decyzja Wojewody (...) z dnia 27.09.1999r. Pozwany wnosząc o oddalenie powództwa wskazał jednak na niewłaściwość funkcjonalną sądu gospodarczego podając, że sprawa nie ma charakteru gospodarczej, podniósł m. in. zarzut zasiedzenia. Sąd Rejonowy przytoczył treść art. 2 ust. 1 ustawy o rozpoznawaniu przez sąd spraw gospodarczych zgodnie z którym sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych pomiędzy przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Sąd przyjął, że o ile spełnione są łącznie dwie pierwsze przesłanki o tyle wskazał, że sprawa o wydanie nieruchomości nie obejmuje dyspozycji-zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. Jest raczej konsekwencją posiadania nieruchomości. W konsekwencji Sąd Rejonowy działając na podstawie art. 200§1 kpc w zw. z art. 2 ust. 1 w/w ustawy o rozpoznaniu spraw przez sąd gospodarczy sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Strzyżowie. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem powód zarzucając naruszenie art. 200 kpc oraz art. 2 ust. 1 ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie. Ponadto wniósł o zaliczenie kosztów zażaleniowych do kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dn. 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych stanowi, że sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Dla kwalifikacji sprawy, jako sprawy gospodarczej niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek - przedmiotowej, podmiotowej i funkcjonalnej. Sprawa cywilna jest zatem sprawą gospodarczą tylko wówczas, gdy wynika ze stosunków cywilnych, a więc jest sprawą cywilną w ujęciu materialnym (element przedmiotowy; por. art. 1 in principio k.p.c. ), gdy dotyczy przedsiębiorców (element podmiotowy) oraz gdy łączący ich stosunek cywilnoprawny pozostaje w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej (element funkcjonalny). W sprawie niniejszej Sąd Rejonowy trafnie wskazał, że obu stronom procesu należy przypisać status przedsiębiorcy, prawidłowo również ocenił, że w przypadku dochodzonego roszczenia nie występuje kryterium trzecie tj. kryterium funkcjonale, rozumiane jako związek dochodzonego roszczenia z działalnością gospodarczą stron. W orzecznictwie trafnie podniesiono, że dla stwierdzenia istnienia kryterium funkcjonalnego to jest powiązania dochodzonego roszczenia z prowadzoną działalnością gospodarczą istotne jest, czy poddawana ocenie sprawa dotyczy działań przedsiębiorcy stanowiących przejaw wykonywania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Sprawa gospodarcza powinna być zatem rezultatem wykonywania działalności gospodarczej przez dany podmiot (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91, OSNCP 1992, Nr 5, poz. 65). Powód w pozwie powołując się na przysługujące mu prawo użytkowania wieczystego domaga się wydania nieruchomości, którą w świetle twierdzeń pozwu pozwany posiada bez tytułu prawnego. Ze względu na pośrednią sytuację użytkowania wieczystego i jego szeroki zakres do ochrony użytkowania wieczystego per analogiam stosuje się przepisy o ochronie własności, m.in. dot. roszczeń windykacyjnych o których powstaniu decyduje sam fakt naruszenia przysługującego użytkownikowi prawa do nieruchomości. Źródłem roszczeń powoda jest więc stan obiektywny (fakt naruszenia jego prawa rzeczowego ) , nie zaś określone zachowanie wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej tak powoda, jak i pozwanego, przy czym powód w ani pozwie, ani zażaleniu nie twierdził nawet, że pozwany na spornej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą. Brak też podstaw, by uznać, iż sam fakt naruszenia prawa wieczystego użytkowania przez pozwanego stanowi przejaw tej działalności, a bez wątpienia roszczenie windykacyjne per se również nie stanowi działalności gospodarczej powoda. W świetle powyższych uwag prawidłowy jest wniosek, że niniejsza sprawa nie jest sprawą gospodarczą. Mając na uwadze powyższe należało postanowić jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI