I ACz 776/13

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-05-29
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
koszty postępowaniacofnięcie pozwuzrzeczenie się roszczeniawymagalność roszczeniazasada słusznościzażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, obciążając powoda kosztami postępowania i zasądzając od niego zwrot kosztów na rzecz pozwanego, uznając, że pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa.

Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego, które obciążyło pozwanego kosztami postępowania. Sąd Okręgowy pierwotnie uchylił nakaz zapłaty i umorzył postępowanie, obciążając pozwanego kosztami. Sąd Apelacyjny zmienił to postanowienie, uznając, że pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa, ponieważ roszczenie powoda nie było wymagalne w momencie wniesienia pozwu, a pozwany uregulował wierzytelności po jego wniesieniu. W konsekwencji, powód został obciążony kosztami postępowania.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które uchyliło nakaz zapłaty i umorzyło postępowanie, obciążając pozwanego kosztami w kwocie 4.806 zł. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c., twierdząc, że nie dał powodu do wytoczenia powództwa, a roszczenie powoda nie było wymagalne. Sąd Apelacyjny przychylił się do zażalenia. Zgodnie z zasadą, cofnięcie pozwu zazwyczaj skutkuje obciążeniem powoda kosztami, chyba że pozwany zaspokoił wymagalne roszczenie. W tym przypadku, sąd uznał, że pozwany wykazał, iż termin płatności nie rozpoczął biegu w momencie wniesienia pozwu z powodu uchybień powoda w wystawieniu faktur i dokumentów dostawy. Pozwany nie dał więc powodu do wytoczenia powództwa, a powództwo zostało zaspokojone po jego wniesieniu. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, obciążając powoda kosztami postępowania w łącznej kwocie 3.617 zł (w tym 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego) oraz kosztami postępowania zażaleniowego w kwocie 349 zł (w tym 300 zł kosztów zastępstwa procesowego).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania obciążają powoda, chyba że pozwany zaspokoił wymagalne roszczenie. W sytuacji, gdy roszczenie nie było wymagalne, a pozwany je zaspokoił, pozwany nie jest stroną przegrywającą, a powód powinien zostać obciążony kosztami.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany wykazał, iż termin płatności nie rozpoczął biegu w momencie wniesienia pozwu z powodu uchybień powoda. Pozwany zaspokoił wierzytelności, które nie były wymagalne, dlatego nie można go uznać za stronę przegrywającą. Powód, który cofnął pozew, powinien zostać obciążony kosztami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
(...) sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 203 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku cofnięcia pozwu, obowiązek zwrotu kosztów procesu obciąża powoda, chyba że nastąpiło zaspokojenie wymagalnego roszczenia przez pozwanego.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów procesu od strony przeciwnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, który na podstawie tego przepisu zmienia zaskarżone orzeczenie, orzeka o kosztach.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.

k.p.c. art. 101

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia kosztów, gdy strony przegrały sprawę w odpowiednim stosunku lub gdy przemawia za tym interes strony.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty przyznane przez strony.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 pkt 6

Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 13 ust. 2 pkt 2

Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa. Roszczenie powoda nie było wymagalne w momencie wytoczenia powództwa. Pozwany zaspokoił wierzytelności powoda po wniesieniu pozwu.

Odrzucone argumenty

Pozwany jest stroną przegrywającą sprawę. Powód powinien zostać obciążony kosztami postępowania zgodnie z pierwotnym postanowieniem Sądu Okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

pozwanego należy wówczas uznać za stronę przegrywającą proces w całości w takim jednak przypadku, to na powodzie spoczywa ciężar wykazania, że wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony pozwany w sposób wystarczający wykazał, że, z uwagi na uchybienia powoda w zakresie obowiązku prawidłowego wystawienia faktur i doręczenia dokumentów dostawy, termin płatności należności powoda dochodzonych w niniejszym postępowaniu nie rozpoczął swojego biegu w momencie składania pozwu Zatem pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa, a tym samym nie można go uznać jako stronę przegrywającą spór.

Skład orzekający

Bogdan Wysocki

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Nowicki

sędzia

Mikołaj Tomaszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów procesu w przypadku cofnięcia pozwu, gdy roszczenie nie było wymagalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwany wykaże brak wymagalności roszczenia i jego zaspokojenie po wniesieniu pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii kosztów procesu w kontekście cofnięcia pozwu i wymagalności roszczenia, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Kto płaci za pozew, którego nie powinno być? Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady zwrotu kosztów.

Dane finansowe

WPS: 116 598 PLN

zwrot kosztów procesu: 3617 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 349 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt. I ACz 776/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Bogdan Wysocki (spr.) sędziowie: SA Jacek Nowicki ,SA Mikołaj Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w K. przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na pkt 2 postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt: IX GNc 1557/12 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że kosztami postępowania obciążyć powoda i zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, 2. zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 349 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w tym kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Jacek Nowicki Bogdan Wysocki Mikołaj Tomaszewski UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie IX GNc 1557/12 i umorzył postępowanie (pkt 1), kosztami postępowania obciążył pozwanego i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.806 zł (pkt 2). W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że powód pozwem z dnia 29 listopada 2012 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 116.598 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot i dat wskazanych w pozwie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. Sąd wobec częściowego cofnięcia powództwa umorzył postępowanie, co do kwoty 92.822,53 zł, a co do pozostałej części roszczenia wydał nakaz zapłaty uwzględniający powództwo. W dniu 26 lutego 2013 r. powód złożył pismo procesowe, w którym cofnął pozew oraz zrzekł się roszczenia, wnosząc jednocześnie o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego albowiem pozostała część roszczenia została zaspokojona przez pozwanego. Oba te zdarzenia miały miejsce już po wytoczeniu powództwa, co wskazuje na celowość złożenia pozwu w niniejszej sprawie. Skutkuje to uznaniem pozwanego za przegrywającego proces w całości i koniecznością obciążenia go kosztami postępowania. Na koszty postępowania poniesione przez powoda składały się: opłata od pozwu po cofnięciu częściowym powództwa – 1.189 zł, koszty zastępstwa procesowego i koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 3.617 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pozwany zaskarżając je w części tj. co do pkt 2. Pozwany wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania zgodnie z wnioskiem oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Pozwany zarzucał orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie: art. 233 § 1 k.p.c. i art. 230 k.p.c. polegające na błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że roszczenie powoda było wymagalne, a tym samym strona powodowa dała powód do wytoczenie sprawy, art. 203 § 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 98 § 1 i art. 101 k.p.c. polegające na uznaniu, że pozwany jest stroną przegrywającą sprawę, a tym samym obowiązany jest zwrócić powodowi koszty postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie załgiwało na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 203 § 2 i 3 k.p.c. jest, że w przypadku cofnięcia pozwu (również połączonego ze zrzeczeniem się roszczenia) obowiązek zwrotu kosztów procesu obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć powołanej przez Sąd I instancji sytuacji zaspokojenia przez pozwanego wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda, co skutkowało cofnięciem pozwu. W rozumieniu przepisów o kosztach procesu pozwanego należy wówczas uznać za stronę przegrywająca sprawę (por. postanowienie SN z dnia 12 kwietnia 2012 r., II Cz 208/11, LEX nr 1214570). W takim jednak przypadku, to na powodzie spoczywa ciężar wykazania, że wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i faktycznie doszło do jego zaspokojenia w trakcie procesu. Pozwany w piśmie procesowym z dnia 20 marca 2013 r., wniesionym już po dokonaniu przez powoda cofnięcia pozwu wraz z zrzeczeniem się roszczenia, zaprzeczył, aby pozwana spółka dała podstawę do wytoczenia powództwa. Żalący wskazał, że dochodzona pozwem należność nie jest jeszcze wymagalna. Wobec tego złożył wniosek o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu. Na poparcie swoich twierdzeń załączył umowę o współpracy nr 636/2012 r. z dnia 18 czerwca 2012 r. (§ 3 ust 4 pkt a) wraz z załącznikami, notatkę ze spotkania przedstawicieli stron z dnia 13 lutego 2013 r. W ocenie Sądu odwoławczego, mając na uwadze załączone przez pozwanego w/w dokumenty, należy uznać, że pozwany w sposób wystarczający wykazał, że, z uwagi na uchybienia powoda w zakresie obowiązku prawidłowego wystawienia faktur i doręczenia dokumentów dostawy, termin płatności należności powoda dochodzonych w niniejszym postępowaniu nie rozpoczął swojego biegu w momencie składania pozwu. Zatem pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa, a tym samym nie można go uznać jako stronę przegrywającą spór. Żalący natomiast uregulował wierzytelności powoda, które nie były wymagalne w chwili wytoczenia powództwa. Mając to na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 203 § 3 k.p.c. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Na zasądzoną od powoda na rzecz pozwanego kwotę składają się: 3.600 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego ustaloną na podstawie § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), 17 zł z tytułu poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O kosztach postępowania zażaleniowego, Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. , art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasądzając od powoda jako strony, która przegrała proces, na rzecz pozwanego 349 zł w tym: 49 zł opłata od zażalenia i 300 zł koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, które ustalono zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 ww. rozporządzenia. Jacek Nowicki Bogdan Wysocki Mikołaj Tomaszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI