VI GZ 94/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o niewłaściwości sądu niższej instancji, uznając, że cesjonariusz wierzytelności z ubezpieczenia obowiązkowego może dochodzić roszczeń przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego.
Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy o zapłatę z powództwa spółki będącej cesjonariuszem wierzytelności z umowy ubezpieczenia obowiązkowego, przekazując sprawę do sądu właściwego według siedziby pozwanego. Powód wniósł zażalenie, argumentując naruszenie art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, podkreślając, że przepis ten stanowi lex specialis i pozwala na wytoczenie powództwa przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego, a cesja wierzytelności nie zmienia tej właściwości.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Krośnie, który uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy o zapłatę. Sąd Rejonowy argumentował, że skoro powodem jest cesjonariusz wierzytelności, a nie sam poszkodowany, to właściwość sądu powinna być ustalana według ogólnych zasad, czyli siedziby pozwanego. Sąd Okręgowy podzielił jednak stanowisko powoda, że art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych stanowi przepis szczególny (lex specialis) określający właściwość miejscową sądów dla roszczeń wynikających z umów ubezpieczeń obowiązkowych. Zgodnie z tym przepisem, powództwo można wytoczyć przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Sąd Okręgowy podkreślił, że zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie zmienia sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu, ponieważ kryterium określone w art. 20 ust. 1 ustawy ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. Powód jako cesjonariusz wstępuje w prawa cedenta, zachowując charakter roszczenia. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do dalszego prowadzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, cesjonariusz wierzytelności z umowy ubezpieczenia obowiązkowego może dochodzić roszczeń przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych jest przepisem szczególnym (lex specialis) określającym właściwość miejscową sądów dla roszczeń z umów ubezpieczeń obowiązkowych. Kryterium właściwości jest przedmiotowe, a nie podmiotowe, a cesja wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia ani możliwości skorzystania z tej szczególnej właściwości przez cesjonariusza.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w Ś. | spółka | powód |
| Towarzystwo (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
u.u.o. art. 20 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Powództwo można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o właściwości ogólnej według siedziby pozwanej spółki.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi lex specialis w zakresie właściwości miejscowej. Cesja wierzytelności nie zmienia właściwości sądu określonej w art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Kryterium właściwości w art. 20 ust. 1 ustawy ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy był niewłaściwy, ponieważ powodem jest cesjonariusz, a nie poszkodowany, co uzasadnia stosowanie przepisów o właściwości ogólnej według siedziby pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ... stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Zawarcie natomiast umowy przelewu wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia nie prowadzi do zmiany – szeroko rozumianej sytuacji prawnej cesjonariusza. właściwość przemienna sądu została w nim określona za pomocą kryterium przedmiotowego, a nie podmiotowego
Skład orzekający
Beata Hass-Kloc
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach o zapłatę z umów ubezpieczeń obowiązkowych, w sytuacji gdy wierzytelność została scedowana na cesjonariusza."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie umów ubezpieczeń obowiązkowych i sytuacji, gdy powództwo jest wytaczane na podstawie art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – właściwości sądu w sprawach ubezpieczeniowych, szczególnie po cesji wierzytelności, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Cesja wierzytelności a właściwość sądu w sprawach ubezpieczeniowych – co musisz wiedzieć?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 94/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass- Kloc (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: (...) Sp. z o.o. w Ś. przeciwko: Towarzystwo (...) S.A. w W. o zapłatę w przedmiocie zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w K. V Wydziału Gospodarczego z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt V GC upr 603/13 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w K. V Wydziałowi Gospodarczemu do dalszego prowadzenia, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w (...) – mając na uwadze zarzut pozwanego podniesiony w sprzeciwie od nakazu zapłaty- stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla (...) w W. Wydziałowi VIII Gospodarczemu. Wskazał, że przepis art. 20 ust 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi podstawę dla ustalenia właściwości sądu tylko wówczas, gdy powodem jest poszkodowany – w niniejszym przypadku natomiast powodem jest nabywca wierzytelności. Zastosowanie mając więc przepisy o właściwości ogólnej według siedziby pozwanej spółki ( art. 30 kpc ). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód zarzucając naruszenie art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, wskazując między innymi na orzeczenia Sądu Najwyższego na poparcie swojego poglądu w zakresie dotyczącym właściwości Sądu Rejonowego w (...) do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył, co następuje: Zażalenie powoda jest zasadne, a Sąd Okręgowy podziela stanowisko skarżącego zawarte w jego uzasadnieniu. Należy wskazać na początku , że przepis art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Interpretacja ta ma zasadnicze znaczenie dla podjęcia oceny dalszych zarzutów zażalenia. Z powołanego wyżej przepisu wynika, iż powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Zawarcie natomiast umowy przelewu wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia nie prowadzi do zmiany – szeroko rozumianej sytuacji prawnej cesjonariusza. Dotyczy to więc także kwestii wynikającej z art. 20 ust 1 cyt. wyżej ustawy, jeżeli się uwzględni, że właściwość przemienna sądu została w nim określona za pomocą kryterium przedmiotowego, a nie podmiotowego (tak Sąd Najwyższy m.in. w Postanowieniu z dnia 16.11.2012r., sygn. akt III CZP 69/12 oraz z dnia 21.04.2005r, sygn. III CZP 17/05). W niniejszej sprawie powodowa spółka, będąca cesjonariuszem, dochodzi od pozwanej należności z tytułu odszkodowania, wynikającego z umowy ubezpieczenia obowiązkowego kierowców ( umowa przelewu wierzytelności k- 19). Podstawą faktyczną roszczenia jest określony w uzasadnieniu pozwu stosunek zobowiązaniowy, tj. umowa ubezpieczenia. Powód jako nabywca wierzytelności poszkodowanego w zdarzeniu ubezpieczeniowym jest jedynie beneficjentem świadczenia, wynikającego z umowy łączącej sprawcę szkody (ubezpieczającego) z ubezpieczycielem. W tych okolicznościach, w odwołaniu do treści stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika roszczenie, powód jako cesjonariusz wstępuje w tym zakresie w prawa cedenta na zasadzie podstawienia (wstąpienia w miejsce dotychczasowego wierzyciela bez wpływu na treść zobowiązania pierwotnego). Innymi słowy, wstąpienie następcy prawnego pod tytułem szczególnym w miejsce poszkodowanego nie pozbawia przysługującego już następcy prawnemu roszczenia jego dotychczasowego charakteru (podobnie Sąd Okręgowy w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 20.03.2014r , sygn. akt VI Gz 54/14). Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc . Zarządzenie: 1. a/a; 2. odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom obu stron; 3. po wykonaniu pkt.2 akta sprawy zwrócić SR w Krośnie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI