VI GZ 69/14

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2014-04-08
SAOSGospodarczeupadłośćŚredniaokręgowy
upadłośćkoszty sądowezwolnienie od opłatwierzycieldłużnikpostępowanie upadłościowesytuacja majątkowadochody

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie zwolnienia od opłat sądowych, uznając, że wierzyciel posiada wystarczające środki finansowe.

Wierzyciel B. P. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika (...) Sp. z o.o. i jednocześnie wniosek o zwolnienie od opłat sądowych. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zwolnienie, co wierzyciel zaskarżył zażaleniem. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wierzyciel posiada wystarczające środki finansowe, w tym dochody żony i oszczędności, a także nie wykazał, aby poniósł uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.

Sprawa dotyczyła zażalenia wierzyciela B. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który oddalił jego wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję analizą sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy, wskazując, że postępowanie sądowe jest odpłatne, a zwolnienie od kosztów stanowi pomoc dla osób ubogich, które nie są w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów o kosztach sądowych. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od zasady powszechnego ponoszenia danin publicznych i może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił sytuację majątkową wnioskodawcy, uwzględniając dochody jego żony (2.200 zł netto), jego oszczędności (9.000 zł) oraz fakt, że nie zgłaszał zaległości w płatnościach. Dodatkowo, deklaracja rozliczeniowa za 2013 rok wykazała dochód wnioskodawcy w wysokości 71.394,77 zł. Sąd Okręgowy uznał, że konieczność uiszczenia opłaty w wysokości 1.000 zł nie stanowi przeszkody w obronie praw wnioskodawcy, zwłaszcza że prowadził on działalność gospodarczą i powinien liczyć się z kosztami postępowań sądowych. W związku z tym zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pomimo trudnej sytuacji majątkowej, wierzyciel posiada wystarczające środki na pokrycie opłaty od wniosku o ogłoszenie upadłości, uwzględniając dochody małżonka i posiadane oszczędności, a także nie wykazał, że ponosiłby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem i wymaga wykazania wyjątkowej sytuacji materialnej. W przypadku wierzyciela, uwzględniono dochody żony, oszczędności oraz fakt prowadzenia działalności gospodarczej, co sugeruje możliwość poniesienia kosztów w wysokości 1000 zł bez uszczerbku dla utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wierzyciel B. P.

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznawierzyciel
(...) Sp. z o.o.spółkadłużnik

Przepisy (4)

Główne

u.k.s.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd rozważa okoliczności dotyczące stanu rodzinnego, majątkowego, dochodów i źródeł utrzymania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Konst. RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienia od nich stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 102 ustawy o kosztach sądowych poprzez nie zwolnienie od kosztów pomimo zaistnienia przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia.

Skład orzekający

Renata Bober

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu upadłościowym, zwłaszcza w kontekście sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego rodziny."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej wnioskodawcy. Nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej ze zwolnieniem od kosztów sądowych, co jest ważne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących ani szeroko interesujących.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 69/14 POSTANOWIENIE Dnia 08 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Renata Bober Protokolant: asyst. sędz. Jarosław Różycki po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela B. P. o ogłoszenie upadłości obejmującą likwidację majątku w stosunku do dłużnika (...) Sp. z o.o. w R. w przedmiocie zażalenia wierzyciela B. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt V GU 16/14 postanawia : oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy oddalił wniosek wierzyciela o zwolnienie od opłaty sądowej od wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. 2005, Nr 167, poz. 1398) w zw. z art. 229 pr. up. in. Uzasadniając motywy swego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy przywołał okoliczności co do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy wskazane we wniosku oraz dołączonych do niego dokumentach. W kontekście powyższych faktów Sąd wskazał, że postępowanie sądowe jest co do zasady odpłatne. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi zaś pomoc państwa dla osób ubogich, które wykażą, że mimo starań nie były w stanie, ze względu na niezależną od nich, złą sytuacje majątkową, zgromadzić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny odpowiednich środków na prowadzenie procesu sądowego. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania. Z powyższym rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodził się wnioskodawca wywodząc zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisu art. 102 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych poprzez nie zwolnienie go od kosztów sądowych pomimo zaistnienia przesłanek, iż nie ma dostatecznych środków na uiszczenie opłaty od wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. 2005, Nr 167, poz. 1398) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że uwzględnienie wniosku o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych następuje po rozważeniu przez sąd okoliczności odnoszących się do stanu rodzinnego, majątkowego, dochodów i źródeł utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie. Wymaganie to wiąże się między innymi z tym, że zwolnienie osoby fizycznej z obowiązku uiszczenia przez nią opłaty sądowej może prowadzić do sytuacji, w której dochodzenie swych racji na drodze postępowania sądowego - zwłaszcza w razie przegrania sporu przez osobę zwolnioną od kosztów sądowych - następuje na koszt Skarbu Państwa, a więc wszystkich podatników. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP . Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z 19.03.2010 r., II PZ 34/09, LEX nr 603836). Zwrócić uwagę należy, że wnioskodawca nie wskazywał, iż miedzy nim a żoną istnieje rozdzielność majątkowa, zatem zasadnym było dokonanie przez Sąd Rejonowy oceny jego sytuacji majątkowej w oparciu również o dochody żony, która to osiąga stały dochód w wysokości 2.200 zł netto. Skarżący posiada również oszczędności w wysokości 9000 zł. Skarżący również nie zgłaszał aby wobec niego prowadzone były postępowania egzekucyjne, czy też aby zalegał z płatnościami swoich zobowiązań. Sytuacji skarżącego nie zmienia również dołączona w postępowaniu zażaleniowym kopia deklaracji rozliczeniowej za rok 2013, z której to wynika, iż skarżący uzyskuje dochód w wysokości 71.394,77 zł a odprowadzenie podatku dochodowego i VAT – pomimo nieuregulowania przez dłużnika zobowiązań z faktur - przemawia również za stwierdzeniem pozytywnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Skarżący ponadto w żadnym zakresie nie wykazał, iżby czynił stosowne oszczędności celem pokrycia wydatków wynikających z udziału w niniejszym postępowaniu sądowym, mimo, iż w nieodległym okresie uzyskiwał przychód z prowadzonej działalności gospodarczej. Prowadząc działalność gospodarczą wnioskodawca winień liczyć się z tym, iż będzie musiała ponosić koszty związane z udziałem w postępowaniach sądowych, które stanowią jeden z elementów funkcjonowania podmiotu na rynku i wchodzenia w interakcje gospodarcze z innymi podmiotami. W świetle powyższego nie sposób uznać, iż konieczność uiszczenia przez skarżącego opłaty od wniosku w wysokości 1000 zł stanowić będzie dla niego przeszkodę w obronie praw na drodze sądowej. Dlatego Sąd Okręgowy działając na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI