VI GZ 5/15

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2015-01-19
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowezwolnienie od kosztówosoba prawnasytuacja majątkowadowodyzażaleniepostępowanie gospodarcze

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej spółki na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała w sposób kompleksowy swojej trudnej sytuacji finansowej.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanej spółki na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu, które odmówiło zwolnienia spółki od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że wykazała stratę finansową, jednak Sąd Rejonowy uznał, że nie przedłożyła ona wystarczających dowodów na brak środków, w tym wyciągów bankowych. Sąd Okręgowy podtrzymał tę decyzję, podkreślając obowiązek spółki do kompleksowego wykazania swojej sytuacji majątkowej i traktując koszty sądowe jako normalny koszt prowadzenia działalności gospodarczej.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego (...) Sp. z o.o. w M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu, którym oddalono wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie wykazał, iż nie posiada wystarczających środków na uiszczenie opłaty od zażalenia w kwocie 154 zł. Mimo przedłożenia rachunku zysków i strat wykazującego stratę na koniec 2012 i 2013 roku, pozwany nie przedłożył wyciągów z kont bankowych ani raportów kasowych za ostatnie 3 miesiące, mimo wezwania sądu. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę na znaczne przychody netto ze sprzedaży w latach 2012 i 2013. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 103 ustawy o kosztach sądowych, twierdząc, że sąd oparł się jedynie na fakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, osoba prawna ma obowiązek wykazać, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów. Sąd podkreślił, że wykazanie straty finansowej nie jest wystarczające i nie obrazuje kompleksowo sytuacji finansowej, zwłaszcza przy znaczących przychodach. Brak danych o środkach na rachunkach bankowych i raportach kasowych uzasadniał oddalenie wniosku. Sąd Okręgowy dodał, że nawet zła sytuacja majątkowa przedsiębiorcy prowadzącego bieżącą działalność nie zawsze uzasadnia zwolnienie od kosztów, które należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej. Pozwany miał czas na przygotowanie się finansowe do procesu, a pochopne uwzględnianie wniosków o zwolnienie od kosztów byłoby sprzeczne z celem ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie przedstawi kompleksowych dowodów na swoją trudną sytuację majątkową, w tym wyciągów bankowych i raportów kasowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykazanie straty nie jest wystarczające do zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka ma obowiązek kompleksowo wykazać swoją sytuację majątkową, a koszty sądowe są normalnym kosztem prowadzenia działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
J. H.osoba_fizycznapowód
(...) Sp. z o.o. w M.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.k.s.c. art. 103

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie swojej sytuacji majątkowej za pomocą wszelkich dowodów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu dowodowym regulują skutki zaniechania wnioskodawcy w zakresie udokumentowania wniosku o zwolnienie od kosztów.

k.p.c. art. 234

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu dowodowym regulują skutki zaniechania wnioskodawcy w zakresie udokumentowania wniosku o zwolnienie od kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała kompleksowo swojej sytuacji majątkowej, w tym nie przedłożyła wyciągów bankowych i raportów kasowych. Koszty sądowe są normalnym kosztem prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca powinien liczyć się z wydatkami sądowymi i poczynić odpowiednie oszczędności.

Odrzucone argumenty

Wykazanie straty finansowej jest wystarczające do zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Rejonowy oddalając wniosek oparł się jedynie na tym, że pozwany prowadzi nadal działalność gospodarczą.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała w niniejszej sprawie, iż nie ma dostatecznych środków na uiszczenie opłaty od zażalenia nie przedłożył wyciągów z kont bankowych i rachunków za okres ostatnich 3 miesięcy, a także raportów kasowych za ten okres nie wykazał kompleksowo swojej sytuacji majątkowej koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej koszt udziału w procesie sądowym jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność , także zapewnienie środków na opłaty sądowe pochopne uwzględnienie wniosku o zwolnienie powodowałoby, że Skarb Państwa stałby się kredytodawcą

Skład orzekający

Anna Walus-Rząsa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez osoby prawne, obowiązek kompleksowego wykazywania sytuacji majątkowej, traktowanie kosztów sądowych jako elementu kosztów działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób prawnych i ich obowiązku wykazywania sytuacji majątkowej w kontekście kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi, choć zawiera praktyczne wskazówki dla przedsiębiorców.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 5/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus-Rząsa Protokolant: st. sekr. sądowy Magdalena Kamuda po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: J. H. przeciwko: (...) Sp. z o.o. w M. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu V Wydziału Gospodarczego z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt V GC 32/14 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu V Wydział Gospodarczy oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie wykazał w niniejszej sprawie, iż nie ma dostatecznych środków na uiszczenie opłaty od zażalenia w kwocie 154 zł. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pozwany przedłożył rachunek zysków i strat, z którego wynika, że na dzień 31.12.2012r. wykazał stratę na poziomie 681.180,02 zł, która na dzień 31.12.2013r. wzrosła do kwoty 772.069,78 zł. Mimo wezwania Sądu pozwany nie przedłożył wyciągów z kont bankowych i rachunków za okres ostatnich 3 miesięcy, a także raportów kasowych za ten okres. Sąd Rejonowy ustalił, że według stanu na dzień 31.12.2012r. przychody netto pozwanego ze sprzedaży produktów zamknęły się kwotą 641.442,25 zł a wg stanu na dzień 31.12.2013r. przychody netto pozwanego ze sprzedaży zamknęły się kwotą 3.564.119,08 zł. Stąd też zdaniem Sądu I instancji pozwany jest w stanie uiścić kwotę 154 zł tytułem opłaty od zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pozwany, który zarzucił naruszenie art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Pozwany zarzucił, że z przedłożonego przez niego dokumentu wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zarzucił, że Sąd Rejonowy oddalając wniosek pozwanego oparł się jedynie na tym, że pozwany prowadzi nadal działalność gospodarczą dlatego jest w stanie uiścić koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. W świetle powyższego przepisu wnioskodawca ma obowiązek wykazania, iż jego sytuacja majątkowa nie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych. Sytuację majątkową można wykazać za pomocą wszelkich dowodów: wyciągów z ksiąg, bilansów, sprawozdań rachunkowych, kont bankowych, raportów kasowych. Wystarczające (niewystarczające) udokumentowanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez osobę prawną odnosi się do sfery dowodowej regulowanej przepisami o postępowaniu dowodowym ( art. 227 – 234 kpc ), dlatego skutkiem zaniechania wnioskodawcy w tym zakresie jest oddalenie wniosku. Wnioskodawca będący osobą prawną prowadzącą działalność gospodarczą nie wykazał kompleksowo swojej sytuacji majątkowej, na którą obok bieżących operacji finansowych w zakresie obrotu handlowego składają się także przykładowo środki trwałe w postaci ruchomości i nieruchomości. Nie uzasadnia tezy o złej sytuacji majątkowej wykazanie straty. Niewątpliwie nie wskazuje na brak środków na pokrycie opłaty sądowej jak też nie obrazuje kompleksowo sytuacji finansowej pozwanego powoływanie się wyłącznie na stratę finansową na koniec danego roku. Z ustaleń Sądu wynika, że pozwany zarówno na koniec 2012r. jak i na koniec 2013r. osiągnął znaczne przychody ze sprzedaży produktów .. (...) sprawie brak danych co do tego jakie środki finansowe pozwany posiada na rachunkach bankowych, nie przedłożył pozwany również raportów kasowych, z których wynikałoby jakie wpłaty były dokonywane na jego rzecz w ciągu ostatniego okresu. Stąd też zasadnie Sąd Rejonowy przyjął, że pozwany nie wykazał iż nie posiada środków na uiszczenie opłaty w kwocie 154 zł. Ponadto nawet zła sytuacja majątkowa przedsiębiorcy, który prowadzi bieżącą działalność gospodarczą sama przez się nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, koszt udziału w procesie sądowym jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność , także zapewnienie środków na opłaty sądowe. Stronna biorąca udział w postępowaniu sądowym powinna liczyć się z wydatkami i poczynić odpowiednio wcześniej stosowne oszczędności. W przedmiotowej sprawie pozew został wniesiony w lipcu 2013r., pozwany złożył sprzeciw 13.08.2013r. a wyrok został wydany 18.06.2014r. Pozwany zatem nie został zaskoczony nagłą potrzebą obrony swych praw, mając czas na przygotowanie się także finansowo do procesu. Rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów należy mieć na uwadze, iż pochopne uwzględnienie wniosku o zwolnienie powodowałoby, że Skarb Państwa stałby się kredytodawcą, pokrywającym koszty dochodzenia należności przez podmioty gospodarcze, co niewątpliwie sprzeczne jest z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego jako bezzasadne na podstawie art. 385 w związku z art. 397 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI