VI GZ 49/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy z uwagi na niewłaściwość miejscową, potwierdzając, że nabywca wierzytelności nie może powoływać się na własną siedzibę przy ustalaniu właściwości sądu.
Powód wniósł sprawę o zapłatę do Sądu Rejonowego w Rzeszowie, powołując się na swoją siedzibę. Pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej sądu. Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, wskazując na miejsce zamieszkania poszkodowanego jako podstawę właściwości przemiennej. Powód zaskarżył to postanowienie, argumentując, że jako nabywca wierzytelności może powoływać się na właściwość przemienną z art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych według swojej siedziby. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że nabywca wierzytelności nie staje się poszkodowanym i nie może powoływać się na własną siedzibę przy ustalaniu właściwości sądu, a jedynie na miejsce zamieszkania poszkodowanego.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy. Powód dochodził zapłaty odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, nabywając wierzytelność na podstawie umowy cesji. Powód argumentował, że właściwość sądu w Rzeszowie wynika z jego siedziby, zgodnie z art. 34 kpc i art. 454 kc. Pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej, wskazując, że roszczenie nie wynika z umowy, a powód nie jest poszkodowanym ani stroną umowy ubezpieczenia, co powinno skutkować zastosowaniem właściwości ogólnej ze względu na siedzibę pozwanego. Sąd Rejonowy uznał, że przepis art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, dotyczący właściwości przemiennej, odnosi się do miejsca zamieszkania poszkodowanego, a nie nabywcy wierzytelności. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił zażalenie powoda. Sąd uznał, że powód błędnie interpretuje orzecznictwo Sądu Najwyższego. Podkreślono, że art. 454 § 1 zd. 2 kc dotyczy zobowiązań umownych, a nabywca wierzytelności w drodze cesji nie staje się poszkodowanym. Choć nabywca wierzytelności może powołać się na właściwość przemienną z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej lub art. 35 kpc, to musi to zrobić według kryteriów ustalonych dla poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie według własnej siedziby. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji i najnowsze orzecznictwo Sądu Okręgowego w Rzeszowie, odrzucając odmienne stanowisko wyrażone w jednym z wcześniejszych postanowień. Stwierdzono, że wykładnia ta służy ekonomice postępowania, uwzględniając potrzebę przesłuchania poszkodowanego i świadków. W związku z tym, postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy uznano za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nabywca wierzytelności nie może powoływać się na właściwość przemienną według swojej siedziby, lecz według miejsca zamieszkania poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nabywca wierzytelności nie staje się poszkodowanym i nie może powoływać się na własną siedzibę przy ustalaniu właściwości sądu. Właściwość przemienna z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej jest ustalana według kryteriów dla poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie nabywcy wierzytelności. Taka wykładnia służy ekonomice postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w Ś. | spółka | powód |
| L. S. C. de S. y (...) SA S. A. M. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.u.o. art. 20 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
właściwość przemienna - miejsce zamieszkania poszkodowanego
k.p.c. art. 200
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 454 § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
odnosi się do zobowiązań umownych
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabywca wierzytelności z tytułu odszkodowania nie staje się poszkodowanym i nie może powoływać się na właściwość przemienną według własnej siedziby. Przepis art. 454 § 1 zd. 2 kc dotyczy zobowiązań umownych, a nie roszczeń nabytych w drodze cesji. Właściwość przemienna z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej jest ustalana według miejsca zamieszkania poszkodowanego.
Odrzucone argumenty
Nabywca wierzytelności może powoływać się na właściwość przemienną z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej według swojej siedziby. Roszczenie nabyte w drodze cesji podlega przepisom właściwości ogólnej lub przemiennej według siedziby nabywcy.
Godne uwagi sformułowania
nabywca wierzytelności w drodze umowy cesji nie staje się poszkodowanym właściwość ta została ustalona wg kryterium przedmiotowego, a nie podmiotowego taka wykładnia art. 20 cyt. ustawy w istocie służy ekonomice postępowania
Skład orzekający
Anna Walus - Rząsa
przewodniczący
Renata Bober
sędzia
Marta Zalewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla firm zajmujących się windykacją i nabywaniem wierzytelności, a mianowicie ustalenia właściwości sądu w takich przypadkach. Interpretacja sądu jest kluczowa dla określenia jurysdykcji.
“Gdzie pozwać dłużnika? Nabywca wierzytelności nie zawsze może wybrać sąd według swojej siedziby.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 49/16 POSTANOWIENIE Dnia11 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus - Rząsa Sędziowie: SO Renata Bober SR del. Marta Zalewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w Ś. przeciwko L. S. C. de S. y (...) SA S. A. M. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt V GNc 4016/15 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13.11.2015 r. sygn. akt V GNc 4016/15 Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Miasta Stołecznego Warszawy w W. . W uzasadnieniu wskazał, iż powód do tut. Sądu złożył pozew przeciwko przedsiębiorcy zagranicznemu działającemu przez swój oddział w W. o zapłatę odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Wierzytelność tę powód nabył w oparciu o umowę cesji od poszkodowanego, co uzasadniało zdaniem powoda właściwość Sądu w R. z uwagi na siedzibę powoda ( art. 34 kpc w związku z art. 454 kc oraz art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych…). W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej tut. Sądy. Zarzut ten uzasadnił, iż przedmiotowe roszczenie nie wynika ani z umowy, a strony nie łączy żaden stosunek umowny, powód zaś nie jest ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia. W związku z powyższym zastosowanie znajduje przepis dotyczący właściwości ogólnej Sądu z uwagi na siedzibę pozwanego. W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy uznając się za niewłaściwy miejscowo w sprawie powołał przepis art. 20 ust, 1 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych … Wskazał, iż powód roszczenia swego dochodzi jako nabywca wierzytelności z tytułu odpowiedzialności odszkodowawczej posiadacza pojazdu OC sprawcy szkody, a nabywając wierzytelność od poszkodowanego staje się jedynie jej beneficjentem, a nie stroną stosunku umownego, jak również nie dochodzi do zmiany przedmiotowej roszczenia odszkodowawczego. Sąd powołał w tym przedmiocie postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 22.07.2015 r., sygn. akt VI Gz 190/15 oraz dnia 30.09.2015 r., sygn. akt VI Gz 260/15. W dalszej części uzasadnienia wskazał, iż nie znajduje również zastosowania przepis art. 30 kpc z uwagi, iż stroną pozwaną jest osoba prawna, a nie oddział przedsiębiorcy zagranicznego. Ustalając właściwość Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy w W. wskazał jednak na przepis art. 20 ust. 1 cyt. ustawy ubezpieczeniowej i wynikającą z niego właściwość przemienną: miejsce zamieszkania poszkodowanego: W. . Powyższe postanowienie zaskarżył powód. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do dalszego prowadzenia. W uzasadnieniu wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego: III CZP 17/05, III CZP 69/12. Jako nabywca wierzytelności od poszkodowanego stwierdził, iż przysługuje mu uprawnienie do powoływania się na właściwość przemienną z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej, tj. miejsce aktualnej siedziby nowego wierzyciela (w tym przedmiocie przywołał postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18.02.2014 r., sygn. akt VI Gz 28/14). Sąd zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Sąd nie podziela argumentacji powoda, który błędnie interpretuje orzecznictwo Sądu Najwyższego, przywołane w uzasadnieniu zażalenia. Okoliczność, iż nabywca wierzytelności z tytułu odszkodowania z art. 436 kc ma siedzibę w okręgu właściwości SR w Rzeszowie pozostaje bez znaczenia, gdyż po pierwsze : 1/ przepis art. 454 § 1 zd. 2 kc odnosi się do zobowiązań umownych; 2/ nabywca wierzytelności w drodze umowy cesji nie staje się poszkodowanym . Odnosząc się zatem do uzasadnień orzeczeń SN, powołanych w uzasadnieniu zażalenia: III CZP 17/05 oraz III CZP 69/12, wskazują one tylko tyle, że nabywca wierzytelności, czy to w drodze sukcesji uniwersalnej, czy singularnej, może skutecznie powołać się na właściwość przemienną z art. 20 cyt ustawy czy art. 35 kpc właśnie dlatego, że właściwość ta została ustalona wg kryterium przedmiotowego, a nie podmiotowego. Innymi słowy skoro przedmiotem roszczenia nabytego przez następcę prawnego jest nadal roszczenie odszkodowawcze, to nabywca takiego roszczenia może powołać się na art. 20 czy 35 kpc , ale wg właściwości sądu miejsca zamieszkania (siedziby) poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie nabywcy wierzytelności. Tak też orzekł SA w W. w: XXIII Gz 2225/14, XXIII Gz 1302/14 . Sąd w całości podziela również najnowsze orzecznictwo SO w Rzeszowie podjęte w analogicznym stanie faktycznym, a przywołane przez sąd I instancji, nie podzielając tym samym stanowiska odmiennego Sądu Okręgowego w Rzeszowie wyrażonego w postanowieniu z dnia 18.02.2014 r. VI Gz 28/14. Analiza natomiast stanów faktycznych w/w orzeczeń SN nie pozwala w ogóle na postawienie tezy, iż poszkodowanym w wyniku cesji czy dziedziczenia staje się nabywca wierzytelność. Ten nabywca może jednie powołać się na siedzibę poszkodowanego lub miejsce zdarzenia szkodowego, wnosząc sprawę do sądu właściwego wedle tych zasad. W tej sprawie nie był to okręg SR w Rzeszowie. Taka wykładnia art. 20 cyt. ustawy w istocie służy ekonomice postępowania również w sprawach odszkodowawczych, gdzie nierzadko zachodzi potrzeba przesłuchanie poszkodowanego kolizją, jego członków rodziny itp. W tej sprawie ta ekonomika wedle interpretacji skarżącego nie byłaby zachowana właśnie z tego względu ( vide: wniosek dowodowy z zeznań świadka poszkodowanego zam. w W. , naprawa pojazdu w zakładzie naprawczym w W. ). Skoro zatem pozwany w pierwszym piśmie procesowym ( sprzeciwie ) skutecznie podniósł zarzut niewłaściwości sądu w Rzeszowie, a powód nie przytoczył zasadnie faktów na uzasadnienie właściwości SR w Rzeszowie, postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy na podst. art. 200 kpc w zw. z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej ( miejsce zamieszkania poszkodowanego) należało uznać za prawidłowe. Z tych względów na podst. art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc orzeczono, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI