VI GZ 40/16

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2016-04-29
SAOSGospodarczepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
klauzula wykonalnościprawo bankowebankowy tytuł egzekucyjnyprzepisy przejściowepostępowanie zażaleniowewierzycieldłużnikmałżonek dłużnika

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, uznając, że wniosek ten jest dalszym postępowaniem w rozumieniu przepisów przejściowych nowelizacji Prawa bankowego.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, powołując się na nową ustawę zmieniającą Prawo bankowe, która weszła w życie po złożeniu wniosku. Sąd Okręgowy uznał jednak, że wniosek o nadanie klauzuli przeciwko małżonce, gdy tytuł wykonawczy został już wydany, jest dalszym postępowaniem w rozumieniu przepisów przejściowych i uchylił postanowienie o umorzeniu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, zgodnie z art. 787 k.p.c. Sąd Rejonowy we Włocławku umorzył postępowanie, opierając się na art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe, która weszła w życie 27 listopada 2015 r. i uchyliła przepisy dotyczące bankowych tytułów egzekucyjnych. Wierzyciel wniósł zażalenie, argumentując, że sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy przejściowe, a jego wniosek powinien być traktowany jako dalsze postępowanie, a nie nowe. Sąd Okręgowy w Toruniu przychylił się do argumentacji wierzyciela. Zważył, że zgodnie z art. 11 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej, postępowania w sprawie nadania klauzuli wykonalności na bankowy tytuł egzekucyjny, wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie ustawy, podlegają umorzeniu, chyba że postanowienie w przedmiocie nadania klauzuli zostało już wydane. W tej sprawie wierzyciel dysponował już tytułem wykonawczym (postanowieniem o nadaniu klauzuli wykonalności z 5 czerwca 2015 r.). Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie na podstawie art. 787 k.p.c. przeciwko małżonkowi dłużnika jest dalszym postępowaniem w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej. W związku z tym, umorzenie przez Sąd Rejonowy było nieuzasadnione. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, zlecając mu zbadanie przesłanek z art. 787 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie podlega umorzeniu, lecz jest dalszym postępowaniem w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, gdy bankowy tytuł egzekucyjny został już opatrzony klauzulą wykonalności przed wejściem w życie nowelizacji, jest kontynuacją postępowania, a nie nowym postępowaniem podlegającym umorzeniu na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej. Tytuł wykonawczy zachowuje moc, a badanie przesłanek z art. 787 k.p.c. jest dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wierzyciel

Strony

NazwaTypRola
(...) w W.innewierzyciel
M. G.osoba_fizycznamałżonka dłużnika

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, gdy wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka.

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 11 § ust. 1

Postępowania w sprawie o nadanie b.t.e. klauzuli wykonalności – wszczęte i niezakończone przed dniem jej wejścia w życie – podlegają umorzeniu.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 11 § ust. 2

Jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy zostało wydane postanowienie w przedmiocie nadania b.t.e. klauzuli wykonalności, dalsze postępowanie w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności toczy się według przepisów dotychczasowych.

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 11 § ust. 3

Bankowy tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowuje moc tytułu wykonawczego także po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych do innych postępowań.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Prawo bankowe art. 96-98

Przepisy uchylone przez ustawę z dnia 25 września 2015 r., regulujące zasady wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, gdy tytuł wykonawczy został już wydany, jest dalszym postępowaniem w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej Prawo bankowe. Bankowy tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, zachowuje moc tytułu wykonawczego. Celem ustawy zmieniającej było dostosowanie prawa do wyroku TK, a nie pozbawienie możliwości dochodzenia roszczeń na podstawie już istniejących tytułów wykonawczych.

Odrzucone argumenty

Postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, wszczęte po wejściu w życie ustawy zmieniającej, podlega umorzeniu na podstawie art. 11 ust. 1 tej ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie klauzulowe jest postępowaniem, w którym sąd orzeka o dopuszczalności wykonania w drodze egzekucji sądowej świadczenia stwierdzonego w określonym akcie (tytule egzekucyjnym). Skoro tym aktem jest tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie przepisów dotychczasowych i który zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 25 września 2015 r. zachowuje moc tytułu wykonawczego także po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo bankowe , to przedmiotem badania sądu w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, jest tylko kwestia wykazania dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika ( art.787 k.p.c. ).

Skład orzekający

Małgorzata Bartczak - Sobierajska

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Krepski

sędzia

Joanna Rusińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Prawo bankowe z 2015 r. w kontekście postępowań o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkom dłużników na podstawie bankowych tytułów egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie konkretnej nowelizacji Prawa bankowego i jej wpływem na postępowania w toku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej zmiany w prawie bankowym i jej praktycznych konsekwencji dla postępowań egzekucyjnych, co jest istotne dla prawników i banków. Pokazuje, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na toczące się sprawy.

Czy bankowy tytuł egzekucyjny stracił moc po zmianie prawa? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe przepisy przejściowe.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 40/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Bartczak - Sobierajska (spr.) Sędziowie SO Zbigniew Krepski, SO Joanna Rusińska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) w W. przeciwko M. G. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 16 grudnia 2015r., sygn. akt V GCo 225/15 postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Zbigniew Krepski Małgorzata Bartczak - Sobierajska Joanna Rusińska UZASADNIENIE Wierzyciel domagał się nadania na podstawie art. 787 k.p.c. klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu także przeciwko małżonce dłużnika M. G. . W uzasadnieniu wskazał, że małżonka dłużnika wyraziła zgodę na zawarcie umowy kredytowej. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art.11 ust.1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz.1854). Wierzyciel wniósł zażalenie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: - art.11 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. zmieniającej Prawo bankowe poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w związku z wejściem w życie 27 listopada 2015 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, uchylającej art. 96 – 98 ustawy Prawo bankowe , regulującej zasady wystawiania przez banki bankowych tytułów egzekucyjnych, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na tytuł wykonawczy nie rozpatrzony do dnia 27 listopada 2015 r. podlega umorzeniu, w sytuacji gdy w rzeczywistości art. 11 ust. 1 w/w ustawy uchyla jedynie samą możliwość złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na bankowy tytuł egzekucyjny, a nie na wydany już tytuł wykonawczy, - art.11 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, Sąd nie zastosował się bowiem do wskazanego w ust. 1 zastrzeżenia do ust. 2, - art. 787 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące umorzeniem postępowania. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Zasadnicze znaczenie w sprawie miała wykładnia przepisów ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz.1854, dalej powoływana jako ,,ustawa zmieniająca’’), która weszła w życie 27 listopada 2015 r. Na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy zmieniającej uchylone zostały art. 96-98 Prawa bankowego , które regulowały instytucję bankowego tytułu egzekucyjnego. Na mocy art. 2 ustawy zmieniającej, uchylony został także art. 786 2 k.p.c. Ustawodawca określił również skutki nowelizacji dla postępowań będących w toku. Jak wynika z art. 11 ustawy zmieniającej, postępowania w sprawie o nadanie b.t.e. klauzuli wykonalności – wszczęte i niezakończone przed dniem jej wejścia w życie – podlegają umorzeniu (ust.1). Jeżeli jednak do tego czasu zostało wydane postanowienie w przedmiocie nadania b.t.e. klauzuli wykonalności, dalsze postępowanie w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności toczy się według przepisów dotychczasowych (ust.2). Bankowy tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowuje moc tytułu wykonawczego także po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej (ust.3). Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, wierzyciel dysponował już tytułem wykonawczym w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności (postanowienie SR we Włocławku z dnia 5 czerwca 2015 r., V GCo 101/15). W tej sytuacji domaganie się przez wierzyciela nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na podstawie art. 787 k.p.c. , jest zdaniem Sądu Okręgowego dalszym postępowaniem, o jakim mówi art.11 ust. 2 ustawy zmieniającej. Postępowanie klauzulowe jest postępowaniem, w którym sąd orzeka o dopuszczalności wykonania w drodze egzekucji sądowej świadczenia stwierdzonego w określonym akcie (tytule egzekucyjnym). Skoro tym aktem jest tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie przepisów dotychczasowych i który zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 25 września 2015 r. zachowuje moc tytułu wykonawczego także po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo bankowe , to przedmiotem badania sądu w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, jest tylko kwestia wykazania dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika ( art.787 k.p.c. ). Za taką interpretacją przemawia też wykładnia celowościowa. Mianowicie celem ustawy zmieniającej było dostosowanie przepisów prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt P 45/12, dotyczącego niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy - Prawo bankowe , przyznających bankom uprawnienie do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych (por. uzasadnienie projektu ustawy, sejm RP VII kadencji nr druku 3425). O ile uprawnienie banków do wystawiania b.t.e. naruszało zasadę równego traktowania ( art. 32 ust. 1 Konstytucji ), to w przypadku istnienia tytułu wykonawczego na skutek nadania klauzuli wykonalności b.t.e. według przepisów dotychczasowych, samo nadanie klauzuli przeciwko małżonkowi dłużnika, nie tworzy już żadnego przywileju dla banku. Podsumowując, postępowanie na podstawie art. 787 k.p.c. związane z nadaniem klauzuli przeciwko małżonkowi na rzecz wierzyciela dysponującego bankowym tytułem egzekucyjnym, któremu nadano klauzulę wykonalności przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 września 2015 r. zmieniającej prawo bankowe , jest dalszym postępowaniem w rozumieniu art.11 ust. 2 ustawy zmieniającej. Z tych względów umorzenie przez Sąd I instancji postępowania o nadanie klauzuli wykonalności na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej było nieuzasadnione. W tej sytuacji należało uznać, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy i na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art.13 § 2 k.p.c. oraz art.108 § 2 k.p.c. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Przy ponownym badaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien ustalić, czy w świetle twierdzeń i dowodów przedstawionych przez wierzyciela, spełnione zostały przesłanki z art. 787 k.p.c. Zbigniew Krepski Małgorzata Bartczak - Sobierajska Joanna Rusińska (...) (...) (...) (...) (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI