VI GZ 339/13

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2013-12-23
SAOSGospodarczeprawo spółek handlowychŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzejście obowiązkupodział spółkizorganizowana część przedsiębiorstwaodpowiedzialność nabywcyk.s.h.k.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności, uznając, że obowiązek nie przeszedł na spółkę przejmującą, gdyż nakaz zapłaty stał się prawomocny po nabyciu przedsiębiorstwa.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty przeciwko spółce, która nabyła część majątku innej spółki w drodze podziału. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując, że obowiązek nie przeszedł na spółkę przejmującą, ponieważ nakaz zapłaty uprawomocnił się po nabyciu przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji i podkreślając, że nabycie przedsiębiorstwa nastąpiło przed uprawomocnieniem się tytułu wykonawczego.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty przeciwko spółce, która nabyła część majątku innej spółki w wyniku podziału. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, argumentując, że wierzyciel nie wykazał przejścia obowiązku, a nakaz zapłaty uprawomocnił się po nabyciu przez spółkę zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie wierzyciela, który zarzucał nierozpoznanie istoty sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że nabycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 789 k.p.c. nastąpiło z chwilą wpisania spółki (...) Sp. z o.o. do KRS w dniu 12 października 2012 r. Ponieważ nakaz zapłaty uprawomocnił się dopiero 28 grudnia 2012 r., a pozew w sprawie został wniesiony 25 października 2012 r. (również po nabyciu przedsiębiorstwa), nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spółce przejmującej. Sąd odwołał się do przepisów k.c. i k.s.h. dotyczących odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek nie przechodzi na nową spółkę, jeśli tytuł wykonawczy uprawomocnił się po nabyciu przedsiębiorstwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nabycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 789 k.p.c. następuje z chwilą wpisu do KRS. Jeśli tytuł wykonawczy uprawomocnił się po tej dacie, nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności przeciwko nabywcy na podstawie art. 788 § 1 k.p.c. w zw. z art. 789 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Spółka (...) Sp. z o.o. w R.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Komandytowej w R.spółkawierzyciel
(...) Sp. z o.o. w R.spółkadłużnik

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przejście uprawnienia lub obowiązku na inną osobę po powstaniu tytułu egzekucyjnego.

k.p.c. art. 789

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie art. 788 k.p.c. do nabywcy przedsiębiorstwa, jeżeli tytuł egzekucyjny stał się prawomocny przed nabyciem.

Pomocnicze

k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy podziału spółki przez przeniesienie części majątku na nowo zawiązaną spółkę.

k.s.h. art. 530 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Przepis nie dotyczy podziału przez wydzielenie.

k.s.h. art. 530 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Wydzielenie nowej spółki następuje w dniu jej wpisu do rejestru.

k.s.h. art. 531 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Spółki nowo zawiązane wstępują w prawa i obowiązki spółki dzielonej.

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

k.c. art. 554

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nakaz zapłaty uprawomocnił się po nabyciu przedsiębiorstwa przez spółkę przejmującą. Nabycie przedsiębiorstwa nastąpiło z chwilą wpisu do KRS, a nie z datą uchwały o podziale.

Odrzucone argumenty

Przejście obowiązku na spółkę przejmującą na podstawie art. 531 § 1 k.s.h. Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd I instancji. Błędna wykładnia art. 788 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Nabycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 789 kpc nastąpiło z chwilą wpisania spółki (...) Sp. z o.o. do rejestru przedsiębiorców KRS Ponieważ w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym został wydany w dniu 12 listopada 2012r., czyli po nabyciu przedsiębiorstwa przez (...) Spółkę z o.o. w R. , nie było podstaw do uwzględnienia wniosku wierzyciela

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Beata Hass - Kloc

sędzia

Anna Harmata

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejścia obowiązków przy nabyciu zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zwłaszcza w kontekście terminów uprawomocnienia tytułu wykonawczego i daty nabycia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału spółki przez wydzielenie i kolejności zdarzeń (data nabycia vs. data uprawomocnienia tytułu).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przejścia obowiązków przy restrukturyzacjach spółek, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i restrukturyzacyjnego.

Kiedy nabycie firmy nie oznacza przejęcia jej długów? Kluczowa rola dat w prawie restrukturyzacyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 339/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Beata Hass - Kloc SO Anna Harmata (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Joanna Stafska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki Komandytowej w R. z udziałem (...) Sp. z o.o. w R. o nadanie klauzuli wykonalności po przejściu obowiązku na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt V GCo 108/13 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rzeszowie zaskarżonym postanowieniem oddalił wniosek wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty tego Sądu z dnia 12.11.2012r. sygn. akt V GNc 4812/12 przeciwko (...) Sp. z o.o. w R. . W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, iż z przedłożonego przez wierzyciela odpisu KRS wynika, iż (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. powstała na mocy uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Przedsiębiorstwa Usługowo Produkcyjnego (...) S.A. z dnia 3 października 2012 r. o podziale spółki poprzez przeniesienie części majątku spółki na nowo zawiązaną spółkę (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ksh . Wierzyciel nie wykazał, że w ramach podziału na nowo zawiązaną spółkę przeszedł obowiązek potwierdzony nakazem zapłaty Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt V GC 4812/12. W ocenie Sądu również treść uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 3 października 2012 r. nie wskazuje na powyższe, w szczególności z § 3 uchwały, wymieniającego szczegółowo aktywa i pasywa, stanowiące składniki majątkowe, w które została wyposażona nowa spółka, nie wynika przejście obowiązku objętego wymienionym nakazem zapłaty. Ponadto Sąd wskazał, iż nabycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 789 kpc nastąpiło z chwilą wpisania spółki (...) Sp. z o.o. do rejestru przedsiębiorców KRS, co nastąpiło na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia 12 października 2012 r. Natomiast w/w nakaz zapłaty stał się prawomocny w dniu 28 grudnia 2012 r., a więc po nabyciu wyżej wskazanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wierzyciel zarzucając Sądowi Rejonowemu: 1. nierozpoznanie istoty sprawy, a to nierozpoznanie przez Sąd I instancji merytorycznie żądania nadania klauzuli wykonalności w stosunku do spółki (...) , 2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 531 § 1 ksh , poprzez niezastosowanie polegające na przyjęciu, że wierzyciel nie przedłożył dokumentów wskazujących przejście uprawnień w sytuacji, gdy z załączonych dokumentów wynika, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 531 § 3 ksh , 3. naruszenie prawa procesowego, a to art. 788 § 1 kpc , poprzez jego błędną wykładnię polegającą na oddaleniu wniosku, w sytuacji gdy spełniła przesłanki z w/w artykułu warunkujące nadanie klauzuli na obu dłużników. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia wierzyciel wniósł o uwzględnienie wniosku oraz zasądzenie solidarnie od dłużników na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Do wniosku załączono odpis aktualny z Rejestru Przedsiębiorców dotyczący (...) , w toku postępowania Sąd zwrócił się o udostępnienie z akt rejestrowych spółki (...) Sp. z o.o. kserokopii uchwały z dnia 3 października 2012r. i 30 sierpnia 2012r. i uchwały z dnia 3 października 2012r. dotyczące (...) Sp. z o.o. dołączono. Sąd I instancji rozstrzygał w sprawie w oparciu o wniosek, w którym wierzyciel żądał nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanemu w sprawie V GNc 4812/12, przeciwko (...) Sp. z o.o. i powołał się jedynie na treść wydruku z wyszukiwarki KRS dot. spółki (...) . Dopiero w dalszym toku postępowania Sąd zgromadził materiał w postaci: - aktu notarialnego z dnia 3.10.2013r. rep. (...) , który zawiera protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego (...) SA w R. , - aktu notarialnego z dnia 3.10.2013r. rep. (...) , który zawierał protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników (...) Sp. z o.o. w R. . Z powyższych dokumentów, a ściślej z protokołu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia (...) S.A. w R. z dnia 3 października 2012 r. wynikało, iż nowa spółka pod nazwą (...) Sp. z o.o. została wyposażona w składniki majątkowe wchodzące dotychczas w skład spółki Przedsiębiorstwa Usługowo – Produkcyjnego (...) S.A. w R. , stanowiące zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o wartości 2.236.000 zł, zajmującego się wynajmem nieruchomości, na którą składają się aktywa i pasywa szczegółowo opisane w § 3 uchwały nr 1 z dnia 3 października 2012 r. oraz pracowników zatrudnionych w w/w zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Następnie postanowieniem z dnia 12 października 2012 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie XII Wydział Gospodarczy KRS dokonał wpisu spółki (...) Sp. z o.o. do Rejestru przedsiębiorców. W tym miejscu należy podkreślić istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że podział spółki Przedsiębiorstwa Usługowo – Produkcyjnego (...) S.A. w R. nastąpił poprzez wydzielenie części majątku stanowiącego zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 1 kc i wyposażenia w ten majątek nowo zawiązaną spółkę (...) Sp. z o.o. W ten sposób doszło do zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa z konsekwencjami, które uregulowane są w art. 55 4 kc. Na mocy tego przepisu nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć. Dodać także należy, że odpowiedzialność, o której mowa w art. 55 4 k.c. ponosi również nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 listopada 2005 r., V CK 381/05, LEX nr 180897). Używając określenia „zorganizowana część przedsiębiorstwa” ustawodawca chce tylko podkreślić złożony wewnętrznie sposób organizacji prowadzenia przedsiębiorstwa jako postaci prowadzenia działalności gospodarczej, zrównując w skutkach czynności dotyczące wewnętrznej jednostki z czynnościami dotyczącymi przedsiębiorstwa jako całości, gdy funkcjonujący w ramach większej całości przedmiot (przedsiębiorstwo o złożonym wewnętrznie kształcie organizacyjnym) stanowił organizacyjną całość, samodzielnie faktycznie funkcjonował i miał zdolność do samodzielnego funkcjonowania, zaś zorganizowana część przedsiębiorstwa odnosi się do formy organizacyjnej przedsiębiorstwa istniejącej w chwili dokonywania czynności związanej z funkcjonowaniem danego przedsiębiorstwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 lipca 2009 r., V ACa 221/09, LEX nr 574507). Reasumując w okolicznościach niniejszej sprawy (...) Spółka z o.o. powstała poprzez przeniesienie części majątku spółki Przedsiębiorstwa Usługowo – Produkcyjnego (...) S.A. w R. szczegółowo opisanego w uchwale z dnia 3 października 2012 r. (akt notarialny (...) ). Analiza treści powyższej uchwały przy uwzględnieniu przepisu art. 55 1 k.c. , zdaniem Sądu, daje podstawy do przyjęcia, że wyodrębniona część majątku, wraz z m.in. dotyczącymi jej umowami, oraz pracownikami Przedsiębiorstwa Usługowo – Produkcyjnego (...) S.A. w R. stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 789 k.p.c. w zw. z art. 788 k.p.c. Powstanie zaś spółki (...) Sp. z o.o. nastąpiło w trybie podziału spółki przez wydzielenie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 4 ksh . Stosownie do art. 530 § 1 ksh spółka dzielona zostaje rozwiązana bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego w dniu wykreślenia jej z rejestru (dzień podziału). Na podstawie art. 530 § 2 ksh powyższy przepis nie dotyczy jednak podziału przez wydzielenie. Wydzielenie nowej spółki następuje zaś w dniu jej wpisu do rejestru. Natomiast w przypadku przeniesienia części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę, wydzielenie następuje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej (dzień wydzielenia). Ponadto na mocy art. 531 § 1 k.s.h. spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału. W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, nabycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 789 k.p.c. nastąpiło z chwilą wpisania spółki (...) Sp. z o. o. do Rejestru przedsiębiorców KRS, co nastąpiło na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia 12 października 2012r. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w tej sytuacji materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia wniosku wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko (...) Sp. z o.o. w R. jest art. 789 kpc w zw. z art. 788 kpc . Stosownie do treści art. 788 § 1 kpc jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Powyższy przepis – na mocy art. 789 kpc stosuje się odpowiednio do nabywcy przedsiębiorstwa, jeżeli tytuł egzekucyjny stał się prawomocny przed nabyciem. Ponieważ w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym został wydany w dniu 12 listopada 2012r., czyli po nabyciu przedsiębiorstwa przez (...) Spółkę z o.o. w R. , nie było podstaw do uwzględnienia wniosku wierzyciela i nadania klauzuli wykonalności przeciwko (...) Sp. z o.o. Należy zresztą dodać również w ustosunkowaniu się do treści zażalenia, iż również pozew w omawianej sprawie został wniesionym 25 października 2012r., a więc również po nabyciu przedsiębiorstwa przez (...) Sp. z o.o. Zważywszy na powyższe Sąd Okręgowy uznał, iż brak było podstaw dla uwzględnienia wniosku i stąd też orzekła jak w sentencji na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI