VI GZ 318/14

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2014-12-30
SAOSGospodarczewłaściwość sąduŚredniaokręgowy
właściwość miejscowaprorogacjaumowa sprzedażyprzekazanie sprawyzażaleniesąd okręgowysąd rejonowypostępowanie gospodarcze

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o przekazaniu sprawy do innego sądu, uznając brak skutecznej umowy prorogacyjnej między stronami.

Powód dochodził zapłaty od pozwanego, a Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu uznał się niewłaściwym, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w Warszawie na podstawie umowy prorogacyjnej zawartej w umowie sprzedaży. Powód złożył zażalenie, argumentując, że umowa prorogacyjna została zawarta z innym podmiotem niż pozwany. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu, stwierdzając brak skutecznej umowy o właściwość sądową między stronami sporu.

Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 61.004,48 zł. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu, po otrzymaniu sprzeciwu od nakazu zapłaty, stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy. Podstawą tej decyzji była umowa sprzedaży z dnia 10 czerwca 2011 r., w której punkt 8 stanowił o właściwości sądu dla siedziby sprzedającego lub miejsca wykonywania umowy, za które uznano Warszawę. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie, argumentując, że umowa prorogacyjna została zawarta z innym podmiotem (Spółką (...) S.A.), a nie z obecnym pozwanym (Spółką (...) Sp. z o.o.). Sąd Okręgowy w Rzeszowie uznał zażalenie za uzasadnione. Wskazał, że umowa o właściwość sądową (prorogacja) musi być zawarta na piśmie przez strony postępowania. Przedłożona umowa z 10 czerwca 2011 r. została zawarta między powodem a spółką (...) S.A., a nie między powodem a pozwanym. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet późniejsza umowa sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31 stycznia 2012 r., która obejmowała umowy z dostawcami, wymagała zgody drugiej strony umowy (wierzyciela lub dłużnika) na przeniesienie praw i obowiązków, zgodnie z przepisami o przelewie i przejęciu długu. Ponieważ taka zgoda nie została przedstawiona, Sąd Okręgowy uznał, że nie istniała skuteczna umowa prorogacyjna między stronami niniejszego sporu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa sprzedaży części przedsiębiorstwa nie przenosi automatycznie praw i obowiązków z umowy prorogacyjnej na nabywcę bez zgody drugiej strony umowy prorogacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że umowa o właściwość sądową (prorogacja) musi być zawarta na piśmie przez strony sporu. Przedłożona umowa prorogacyjna została zawarta z innym podmiotem niż pozwany. Nawet późniejsza umowa sprzedaży części przedsiębiorstwa, która obejmowała umowy z dostawcami, wymagała zgody drugiej strony umowy prorogacyjnej na przeniesienie praw i obowiązków, zgodnie z przepisami o przelewie i przejęciu długu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o. o. w T.spółkapowód
(...) Spółka z o. o. w K.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 46

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie Sądowi I instancji, który wg ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji, jeżeli postanowienie było oczywiście uzasadnione lub naruszało prawo.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia sądowi właściwemu lub o zwrot akt sądowi, który je przekazał, stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 202

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 454

Kodeks cywilny

Miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego przez dłużnika jest siedziba lub miejsce zamieszkania wierzyciela.

k.c. art. 55^2

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo jako całość, a nie jedynie jego wyodrębnioną część. Odnosi się tylko do stosunku zobowiązaniowego pomiędzy zbywcą i nabywcą przedsiębiorstwa.

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące przelewu wierzytelności.

k.c. art. 519

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące przejęcia długu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa prorogacyjna została zawarta z innym podmiotem niż pozwany. Brak skutecznego przeniesienia praw i obowiązków z umowy prorogacyjnej na pozwanego.

Odrzucone argumenty

Umowa sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa skutecznie przeniosła prawa i obowiązki z umowy prorogacyjnej na pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

Umowa o właściwość Sądu (prorogacja) powinna być więc zawarta po pierwsze na piśmie, a po drugie przez strony postępowania. Brak więc podstaw dla przyjęcia, że strony niniejszego sporu zawarły umowę prorogacyjną na piśmie.

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Anna Walus Rząsa

sędzia

Anna Harmata

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości sądu, umowie prorogacyjnej oraz skutkach przeniesienia przedsiębiorstwa lub jego części."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie umowa prorogacyjna została zawarta z innym podmiotem niż obecny pozwany, a kwestia przeniesienia praw i obowiązków była sporna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii właściwości sądu i interpretacji umów, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie stron umowy i skutków jej przeniesienia.

Czy umowa sprzedaży firmy przenosi automatycznie wszystkie wcześniejsze ustalenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 61 004,48 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 318/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Anna Walus Rząsa SO Anna Harmata (spr.) Protokolant: stażysta Natalia Znamirowska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółka z o. o. w T. przeciwko (...) Spółka z o. o. w K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu V Wydziału Gospodarczego z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt V GC 425/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu Wydziałowi V Gospodarczemu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w sprawie, a skierowanym do Sądu Rejonowego w T. powód (...) Sp. z o. o. w T. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Spółka z o. o. w K. kwoty 61.004,48 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. W uzasadnieniu dla właściwości Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu powód wskazał, iż dochodzona pozwem wierzytelność ma charakter pieniężny, zgodnie z art. 454 kc miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego przez dłużnika jest siedziba lub miejsce zamieszkania wierzyciela, a siedzibą wierzyciela jest T. . Ponadto powód wskazał jako rachunek, na który powinno zostać spełnione świadczenie pieniężne, rachunek bankowy prowadzony przez (...) I Oddział w T. . Pismem z dnia 22 września 2014 r. powód rozszerzył powództwo, podtrzymując uzasadnienie właściwości Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu. W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej tut. Sądu wynikający z pkt 8 umowy sprzedaży ( (...) ) zawartej w dniu 10 czerwca 2011 r., zgodnie z którym wszelkie spory wynikające w związku z realizacją umowy, w tym Ogólnych Warunków Dostaw Produktów, rozwiązywać będzie kompetentny Sąd właściwy dla siedziby (...) lub miejsca wykonywania umowy, za który uznaje się miasto stołeczne W. ul. (...) . Wyjaśnił, iż stroną powyższej umowy jest (...) S.A. (obecnie (...) S.A. ), przy czym na mocy umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31 stycznia 2012 r. (...) S.A. sprzedała pozwanej – (...) Sp. z o. o. zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a zgodnie z § 1 w/w umowy przedmiotem jej były m. in. umowy z dostawcami (umowy handlowe), zgodnie z § 3 tej umowy - wszystkie prawa i obowiązki wynikające z tych umów (...) S.A. przeniosła na J. M. Drogerie i Farmacja Sp. o. o. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu dla m. st. Warszawy w W. . W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż pozwany wykazał dokumentami załączonymi do sprzeciwu przejście wszelkich praw i obowiązków wynikających z umowy z dnia 10 czerwca 2011 r. na pozwanego (...) Spółka z o. o. w K. . Stąd na podstawie art. 46 § 1 kpc w zw. z art. 202 kpc orzekł jak w sentencji. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem, w którym powód wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Orzeczeniu temu zarzucił naruszenie prawa procesowego - art. 46 kpc w zw. z art. 200 § 1 kpc , poprzez błędne ich zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że między stronami zawarta została umowa prorogatio fori. W uzasadnieniu niniejszego zażalenia powód zarzucił, iż załączona przez pozwanego umowa została zawarta pomiędzy innymi podmiotami, a niżeli występującymi w niniejszym postępowaniu. Umowa sprzedaży zawarta w dniu 10 czerwca 2011 r. została zawarta pomiędzy powodem, a spółką (...) S.A. (aktualnie: (...) S.A. ), która nie jest stroną występująca w toczącym się postępowaniu. W niniejszym bowiem postępowaniu stroną pozwaną jest (...) Sp. z o. o. i pomiędzy powodem, a pozwanym nie została zawarta umowa, która mogłaby stanowić podstawę do przekazania w trybie art. 46 kpc . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie powoda jest uzasadnione. Sąd Rejonowy stwierdzając swą niewłaściwość i przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu dla m. st. Warszawy w W. jako podstawę przyjął umowę prorogacyjną - pkt 8 umowy sprzedaży z dnia 10 czerwca 2011 r. - zgodnie z którą spory wynikające w związku z realizacją umowy rozwiązywać będzie Sąd właściwy dla siedziby (...) lub miejsca wykonywania umowy, za które uznano Miasto S. W. . Stosownie do treści art. 46 kpc strony mogą umówić się na piśmie o poddanie Sądowi I instancji, który wg ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Umowa o właściwość Sądu (prorogacja) powinna być więc zawarta po pierwsze na piśmie, a po drugie przez strony postępowania. Stronami w niniejszym postępowaniu są po stronie powoda (...) sp. z o .o. , po stronie pozwanego (...) sp. z o. o. Przedłożona do akt sprawy umowa, z której pozwany wywodził właściwość została zawarta pomiędzy powodem (...) Sp. z o. o. ale nie pozwanym, a odmiennym i odrębnym podmiotem, tj. (...) S.A. (obecnie: (...) S.A. ). Brak więc podstaw dla przyjęcia, że strony niniejszego sporu zawarły umowę prorogacyjną na piśmie, niniejszego nie uzasadnia fakt zawarcia w dniu 31 stycznia 2012 r. umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w której to w par. 1 pkt 2 lit b wskazano jako przedmiot : umowy z dostawcami (umowy handlowe). Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 5 lipca 2001 r., sygn. akt II CKN 206/01, zgodnie z którym w przepisie art. 55 2 kc jest mowa o czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo jako całość, a nie jedynie jego wyodrębnioną część. Poza tym, przepis art. 55 2 kc odnosi się tylko do stosunku zobowiązaniowego pomiędzy zbywcą i nabywcą przedsiębiorstwa. Innymi słowy nie dotyczy osoby trzeciej pozostającej w określonym stosunku obligacyjnym ze zbywcą. Wskazać należy, iż art. 55 2 kc dotyczy tylko stosunków między zbywcą przedsiębiorstwa i nabywcą przedsiębiorstwa. Nie reguluje on natomiast, ani sposobu przeniesienia, ani skutków zbycia. Przepis ten nie może więc stanowić podstawy pominięcia zgody osoby trzeciej o statusie prawnym, wierzyciela lub dłużnika oznaczonego stosunku prawnego w relacji ze zbywcą przedsiębiorstwa. (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2004 r. , sygn.. akt I ACa 558/04). Powyższe stanowisko odzwierciedlone jest zresztą w treści samej umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31 stycznia 2012 r. zawartej pomiędzy (...) S.A. , a (...) Sp. z o. o. , która to istotnie w § 1 pkt 2 lit. b jako element zorganizowanej części przedsiębiorstwa wskazuje umowy z dostawcami (umowy handlowe), jednakże w § 3 pkt 2 lit. b jako skutek tej umowy w zakresie właśnie umów wymienionych w § 1 ust. 2 (tj. umów z dostawcami) wskazuje, iż sprzedawca przenosi na kupującego wszystkie prawa i obowiązki wynikające z tych umów, na podstawie zgód udzielonych przez drugą stronę każdej z wymienionych umów, ze skutkiem wynikającym z art. 509 i nast. kc (przelew wierzytelności) oraz art. 519 i następnych kc (przejęcie długu). Zważywszy na powyższe w ocenie Sądu Okręgowego na obecnym etapie postępowania nie przedstawiono dokumentu (wymóg formy pisemnej dla umowy prorogacyjnej) pozwalającego na przyjęcie, iż pomiędzy stronami niniejszego sporu obowiązuje skuteczna umowa o właściwość sądową. Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI