VI GZ 230/16

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2016-10-24
SAOSGospodarczeubezpieczeniaŚredniaokręgowy
właściwość sąduubezpieczenia obowiązkoweOC komunikacyjnecesja wierzytelnościczyn niedozwolonyroszczenie odszkodowawczemiejsce zamieszkania poszkodowanegolex specialis

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie sądu niższej instancji o przekazaniu sprawy do innego sądu, potwierdzając właściwość sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania poszkodowanego.

Powód wniósł pozew o zapłatę odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody, wskazując jako podstawę właściwości sądu miejsce wykonania zobowiązania (rachunek bankowy). Sąd Rejonowy stwierdził swoją niewłaściwość, przekazując sprawę do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania poszkodowanego, zgodnie z nowelizacją ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Powód zaskarżył to postanowienie, argumentując, że cesja wierzytelności nie zmienia właściwości sądu. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, potwierdzając, że właściwość sądu w sprawach z ubezpieczeń obowiązkowych określa miejsce zamieszkania pozwanego lub poszkodowanego, a nie miejsce zamieszkania cesjonariusza.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu, który stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Zamościu. Powód domagał się zapłaty kwoty 369 złotych tytułem odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody, powołując się na miejsce wykonania zobowiązania (rachunek bankowy powoda) jako podstawę właściwości Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu. Sąd Rejonowy, opierając się na art. 20 ust. 1 i art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (w brzmieniu obowiązującym od 24.01.2016 r.), uznał, że przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu, a właściwość wyłączną sądów w takich sprawach określa miejsce zamieszkania poszkodowanego. Ponieważ poszkodowany był mieszkańcem B., właściwym okazał się Sąd Rejonowy w Zamościu. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 509 § 2 k.c. i art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, twierdząc, że cesja wierzytelności nie zmienia właściwości sądu i że powinien być stosowany art. 20 ustawy w związku z właściwością przemienną. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (w brzmieniu obowiązującym od 24.01.2016 r.) jest przepisem szczególnym (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Właściwość tę określa miejsce zamieszkania pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie siedziba wierzyciela. Zgodnie z art. 34a tej ustawy, który ma zastosowanie w sprawie, przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu. Sąd Okręgowy podkreślił, że cesja wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia o zapłatę, które nadal ma źródło w czynie niedozwolonym, a powód, jako cesjonariusz, nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy. Sąd uznał, że zarzuty powoda są chybione, a postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu. Właściwość sądu w sprawach z ubezpieczeń obowiązkowych określa miejsce zamieszkania pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie miejsce zamieszkania cesjonariusza.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na art. 20 ust. 1 i art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, uznał te przepisy za lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Podkreślono, że cesja wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia, które nadal ma źródło w czynie niedozwolonym, a cesjonariusz nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) S. G.spółkapowód
(...) spółka jawna w S.spółkapowód
(...) SA w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.u.o. art. 20 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa właściwość miejscową sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego, wskazując na miejsce zamieszkania pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.

u.u.o. art. 34a

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Stanowi, że przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu i ma zastosowanie jako lex specialis do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Pomocnicze

k.c. art. 509 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy skutków prawnych przelewu wierzytelności, w tym przejścia ogółu uprawnień.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość sądu w sprawach z ubezpieczeń obowiązkowych określa miejsce zamieszkania pozwanego lub poszkodowanego, a nie cesjonariusza. Przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (art. 20 ust. 1, art. 34a) mają charakter lex specialis i wyłączają stosowanie ogólnych przepisów k.p.c. o właściwości. Cesja wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia opartego na czynie niedozwolonym.

Odrzucone argumenty

Właściwość sądu powinna być ustalana na podstawie miejsca wykonania zobowiązania (rachunek bankowy powoda). Cesja wierzytelności na rzecz powoda powinna skutkować przejściem wszystkich uprawnień, w tym możliwości korzystania z właściwości przemiennej wynikającej z art. 20 ustawy. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu był właściwy ze względu na siedzibę powoda (właściwość przemienna).

Godne uwagi sformułowania

przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość Sądu Regulacja ta znajduje bezwzględne zastosowanie właściwość stanowi właściwość wyłączną sądów, a więc obowiązkiem Sądu jest jej badanie z urzędu szczególne charakter przepisu art. 20 w/w ustawy wyłącza zastosowanie regulacji przewidzianych w art. 31 kpc do 34 kpc przepis art. 34a nie pozostawia już żadnych wątpliwości interpretacyjnych

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Anna Harmata

sędzia

Marta Zalewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach o odszkodowanie z polis OC po cesji wierzytelności, interpretacja przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 24.01.2016 r. i specyfiki roszczeń z OC komunikacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia właściwości sądu w kontekście cesji wierzytelności, co jest częstym problemem w sprawach odszkodowawczych.

Cesja wierzytelności a właściwość sądu – czy zmiana wierzyciela zmienia miejsce rozstrzygania sporu?

Dane finansowe

WPS: 369 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 230/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Anna Harmata ( spr.) SO Marta Zalewska Protokolant: Małgorzata Florek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S. G. , (...) spółka jawna w S. przeciwko (...) SA w W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu V Wydziału Gospodarczego z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt V GNc 485/16 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16.06.2016r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu V Wydział Gospodarczy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Zamościu Wydziałowi V Gospodarczemu. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 18 maja 2016 roku powód wniósł przeciwko pozwanemu pozew o zapłatę kwoty 369 złotych tytułem odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody w związku ze zdarzeniem drogowym z udziałem poszkodowanego który na powoda powyższe uprawnienie przelał. Uzasadniając właściwość Sądu powód wskazał na miejsce wykonania zobowiązania – rachunek bankowy powoda w S. . Sąd Rejonowy powołując art. 20 ust. 1 i art. 34a ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (w brzmieniu od dnia 24.01.2016r.) wskazał, iż z treści art. 34a wynika , iż przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość Sądu. Regulacja ta znajduje bezwzględne zastosowanie, skoro sprawa wpłynęła do Sądu po dniu wejścia w życie przepisów zmieniających ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych i wprowadzających do niej m.inn art. 34a . Wynikająca z niego właściwość stanowi właściwość wyłączną sądów, a więc obowiązkiem Sądu jest jej badanie z urzędu. Z dokumentów załączonych do pozwu wynika , że poszkodowanym w zdarzeniu jest osoba fizyczna zamieszkała w B. stąd właściwym w niniejszej sprawie jest Sąd Rejonowy w Zamościu. Powyższe postanowienie zażaleniem zaskarżył powód zarzucając naruszenie: 1) art. 509 par 2 kc poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie , że na powoda mimo zawarcia umowy cesji wierzytelności nie przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, 2) art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji stwierdzenie braku właściwości Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu, pomimo, iż jest to Sąd właściwy ze względu na siedzibę powoda ( właściwość przemienna). Na tej podstawie powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ew. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu żalący przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego: V CSK 184/09, II CZP 17/05 , III CZP 69/12. Wskazał, iż powód na mocy umowy cesji wierzytelności wstąpił w prawa zbywcy i bez przeszkód winien korzystać z dotychczasowych norm regulujących właściwość przemienną wynikającą z art. 20 w/w ustawy, roszczenie które przysługiwało uprzednio poszkodowanemu cedentowi przeciwko ubezpieczycielowi nie zmienia swego charakteru w następstwie dokonania przez poszkodowanego cesji na rzecz osoby trzeciej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem żądania pozwu było odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, źródłem więc roszczenia odszkodowawczego był czyn niedozwolony i wynikająca z niego odpowiedzialność ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu oc posiadaczy pojazdów mechanicznych. Mając na uwadze treść sformułowanych w zażaleniu zarzutów należy wskazać, że art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2013r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) – w brzmieniu obowiązującym od 24.01.2016r stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. W sprawach z powództwa wynikającego z ubezpieczenia obowiązkowego oc o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania (albo siedziby) pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, nie zaś siedziba (miejsce zamieszkania) wierzyciela, co w chwili obecnej już jednoznacznie wynika z art. 34a w/w ustawy, znajdującego zastosowanie w sprawie. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza, co zasadnie zresztą podnosi powód, dokonując jednak niewłaściwej interpretacji powoływanego orzecznictwa SN. Przelew wierzytelności na rzecz powoda nie jest podstawą dochodzonego roszczenia. Z chwilą cesji następuje tylko skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego cedenta (poszkodowanego) przysługującej mu wierzytelności wobec jego dłużnika. Zmienia się zatem jedynie osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter roszczenia o zapłatę, będącego przedmiotem cesji (postanowienie SN z dnia 16.11.2012r. sygn. akt III CZP 69/12). Oznacza to, że w dalszym ciągu mamy do czynienia z roszczeniem z tytułu czynu niedozwolonego (ciągłość przedmiotowa), a mimo cesji powód nie staje się poszkodowanym w rozumieniu przepisów Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Powód może jednak jako nabywca wierzytelności odszkodowawczej korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co za stanowiskiem Sądu Najwyższego w powołanych przez powoda postanowieniach przyjmuje Sąd Okręgowy w tej sprawie jednak tylko w granicach tej regulacji, co oznacza tylko tyle, że powołać się może na właściwość sądu miejsca zamieszkania poszkodowanego, tj. zbywcy wierzytelności ( podobnie SO w Warszawie w postanowieniu z dnia 12.03.2014r sygn. akt XXIII Gz 1302/14, oraz w sprawie o sygn. akt XXIII Gz 25/14 i SO w Częstochowie w sprawie o sygn. akt V Gz 107/15, SO w Rzeszowie VI Gz 248/15). Należy podkreślić, że szczególny charakter przepisu art. 20 w/w ustawy wyłącza zastosowanie regulacji przewidzianych w art. 31 kpc do 34 kpc ( podobnie SO w Lublinie w postanowieniu z dnia 13.09.2013r, sygn. akt IX GC 312/13). Zważywszy jednak na datę wniesienia pozwu w tej sprawie, niezależnie od powyższych rozważań zastosowanie znajduje przepis art. 34a w/w ustawy jako lex specialis do przepisów kodeksu postępowania cywilnego i art. 20 cyt. Ustawy. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy określona tam właściwość ma charakter wyłączny. Z tych też względów zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 20 w/w ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i art. 509 kc pozostają chybione, a rozważania prawne sądu II instancji odnoszące się do interpretacji przepisu art. 20 cyt. ustawy w aspekcie cesji wierzytelności pozostają w pełni aktualne w odniesieniu do art. 34a tej Ustawy. Dodać jedynie wypada, iż przepis art. 34a nie pozostawia już żadnych wątpliwości interpretacyjnych, kto jest „poszkodowanym” w przypadku przelewu wierzytelności, ani też nie powołuje przesłanki „miejsca zamieszkania uprawnionego” dla określenia właściwości sądu, jak czyni to przepis art. 20 cyt. Ustawy. Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc orzekł, jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI