I ACz 1131/14

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2015-04-16
SAOSCywilnepostępowanie zabezpieczająceŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniehipotekanieruchomośćroszczenieinteres prawnyzażaleniepostanowienie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia poprzez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową, uznając zasadność roszczenia i interesu prawnego powoda.

Sąd Apelacyjny rozpatrywał zażalenie pozwanego V. F. na postanowienie Sądu Okręgowego o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia poprzez obciążenie jego nieruchomości hipoteką przymusową. Pozwany zarzucał brak uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że powódka (...) Spółka z o.o. skutecznie uprawdopodobniła swoje roszczenie o zwrot zaliczek i zadatku, a także interes prawny w zabezpieczeniu, wskazując na trudną sytuację finansową pozwanego.

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał zażalenie pozwanego V. F. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2014 roku, które udzieliło zabezpieczenia roszczenia (...) Spółki z o.o. poprzez obciążenie nieruchomości pozwanego hipoteką przymusową do kwoty 485.562,40 złotych. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących przesłanek zabezpieczenia, tj. brak uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Sąd Apelacyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Wskazał, że powódka dochodziła zwrotu znacznej kwoty (4.808.605,73 zł) tytułem zwrotu zadatku i zaliczek na poczet przyszłej umowy sprzedaży nieruchomości. Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 roku uwzględnił powództwo w przeważającej części, co dodatkowo potwierdzało zasadność roszczenia. Sąd Apelacyjny podkreślił również istnienie interesu prawnego w zabezpieczeniu, powołując się na korespondencję stron, z której wynikało, że pozwany nie dysponuje wystarczającymi rezerwami finansowymi na zaspokojenie należności, a jego propozycje ugodowe opierały się na sprzedaży aktywów i zaciągnięciu kredytu. Sąd uznał, że przedstawiony przez pozwanego wyciąg z księgi przychodów i rozchodów nie dowodzi posiadania przez niego środków lub majątku poza sporną nieruchomością. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako bezzasadne, a o kosztach postępowania zabezpieczającego postanowi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do udzielenia zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powódka skutecznie uprawdopodobniła roszczenie o zwrot zaliczek i zadatku, a także interes prawny w zabezpieczeniu, biorąc pod uwagę sytuację finansową pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powódka (...) Spółka z o.o.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkapowód
V. F.osoba_fizycznapozwany
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkapowód
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Warunkiem niezbędnym do uzyskania zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak zabezpieczenia może w istotny sposób rzutować na możliwość wykonania zapadłego w przyszłości w sprawie orzeczenia.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sposób zabezpieczenia – ustanowienie hipoteki przymusowej – należy uznać za zgodny z przepisami i w pełni adekwatny do rodzaju roszczenia.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Udzielenie zabezpieczenia wymaga uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny uznał, że strona powodowa spełniła przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 109 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 747 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 745 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprawdopodobnienie roszczenia powódki o zwrot zaliczek i zadatku. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia ze względu na trudną sytuację finansową pozwanego. Adekwatność hipoteki przymusowej jako sposobu zabezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Brak uprawdopodobnienia roszczenia przez powódkę. Brak interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących przesłanek zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

Brak zabezpieczenia może w istotny sposób rzutować na możliwość wykonania zapadłego w przyszłości w sprawie orzeczenia. Skarżący nie dysponuje rezerwami finansowymi na ewentualne zaspokojenie należności dochodzonej pozwem. Dokument ten ma wyłącznie moc dokumentu prywatnego i w żadnym razie nie wynika z niego, iż skarżący w dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny dysponuje środkami pieniężnymi lub innym – poza sporną nieruchomością – majątkiem...

Skład orzekający

Dorota Ochalska - Gola

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Walentkiewicz - Witkowska

członek

Marzanna Rojecka - Mazurczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia poprzez hipotekę przymusową, ocena interesu prawnego w kontekście sytuacji finansowej dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z zabezpieczeniem roszczeń pieniężnych w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – zabezpieczenia roszczeń, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd ocenia interes prawny i uprawdopodobnienie roszczenia.

Jak zabezpieczyć swoje roszczenie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Dane finansowe

WPS: 485 562,4 PLN

zwrot zaliczki i zadatku: 4 808 605,73 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1131/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny Przewodniczący : Sędzia SA Dorota Ochalska - Gola ( spr.) Sędziowie: SA Joanna Walentkiewicz - Witkowska SO (del.) Marzanna Rojecka - Mazurczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2015 r. w Ł. sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko V. F. o zapłatę oraz sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego V. F. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II C 704/09 postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. o kosztach postępowania zabezpieczającego rozstrzygnąć w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Sygn. akt I ACz 1131/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Łodzi udzielił zabezpieczenia roszczenia w sprawie z powództwa (...) Spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko V. F. o zapłatę poprzez obciążanie hipoteką przymusową do kwoty 485.562,40 złotych własności nieruchomości należącej do pozwanego V. F. , położonej w Ł. przy ulicy (...) (obręb ewidencyjny W-23, działka (...) ), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr (...) . W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece oraz przepisu art. 747 pkt 2 k.p.c. Wskazał, że warunkiem niezbędnym do uzyskania zabezpieczenia w tej formie jest udowodnienie, że nieruchomość należy do obowiązanego. Z odpisu księgi wieczystej nr (...) wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi własność V. F. . Zdaniem Sądu Okręgowego na tym etapie postępowania i przy materiale dotychczas zgromadzonym w sprawie wniosek o zabezpieczenie powództwa jest zasadny. W dniu 24 sierpnia 2007 roku V. F. jako członek zarządu (...) sp. z o.o. ustanowił na prawie użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości obejmującej działkę gruntu 11/19, położonej w przy ulicy (...) w Ł. , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą nr (...) oraz na prawie własności posadowionych na tej nieruchomości budynków dwie umowne hipoteki kaucyjne do łącznej kwoty 7.700.000 zł na rzecz (...) sp. z o.o. w W. . Z uwagi na narastającą kwotę odsetek ustawowych, ustanowione hipoteki umowne nie są wystarczające, aby zabezpieczyć roszczenie (...) sp. z o.o wobec pozwanego o zwrot zaliczki, zadatku i odsetek ustawowych, które w świetle zebranych dowodów zostało dostatecznie uprawdopodobnione. Brak zabezpieczenia może w istotny sposób rzutować na możliwość wykonania zapadłego w przyszłości w sprawie orzeczenia. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o udzielenie dodatkowego zabezpieczenia jest uzasadniony. Także sposób zabezpieczenia – ustanowienie hipoteki przymusowej – należy uznać za zgodny z przepisami art. 747 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 730 1 § 3 k.p.c. i w pełni adekwatny do rodzaju roszczenia dochodzonego pozwem i nie stanowi nadmiernego obciążenia dla pozwanego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany V. F. , zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) art. 730 1 § 1 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia w sytuacji, w której wnioskodawca nie uprawdopodobnił ani roszczenia, ani interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia; 2) art. 730 1 § 2 K.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W następstwie powyższych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku uprawnionego o udzielenie zabezpieczenia, zasądzenie od uprawnionego na rzecz obowiązanego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na zażalenie strona powodowa wniosła o jego oddalenie i zasądzenie od obowiązanego kosztów postępowania zabezpieczającego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 730 1 § 1 k.p.c. dopuszczalność zabezpieczenia powództwa uzależniona jest od spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę roszczenia i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego zasadne jest stanowisko Sądu Okręgowego o spełnieniu przez stronę powodową powyższych przesłanek. (...) Spółka z o.o. z siedzibą w W. dochodzi od pozwanego kwoty 4.808.605,73 złotych wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zwrotu zadatku i zaliczek wpłaconych na poczet przyszłej umowy sprzedaży nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , stanowiącej działkę gruntu 11/17. Przedstawione w toku postępowania dowody uprawdopodobniają opisane roszczenie. Co więcej, wyrokiem dniu 6 czerwca 2014 roku Sąd pierwszej instancji uwzględnił w przeważającej części powództwo i zasądził od pozwanego V. F. na rzecz strony powodowej kwotę 4.808.605,73 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 21 lutego 2009 roku do dnia zapłaty. Pozwany V. F. wprawdzie zaskarżył powyższy wyrok Sądu Okręgowego, jednakże w opisanej sytuacji procesowej trudno uznać, iż roszczenie pozwu nie zostało uprawdopodobnione w stopniu uzasadniającym udzielenie zabezpieczenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego został także uprawdopodobniony interes prawny w zabezpieczeniu. Podkreślić należy, że z korespondencji stron można wywieść wniosek, iż skarżący nie dysponuje rezerwami finansowymi na ewentualne zaspokojenie należności dochodzonej pozwem. Do takich wniosków prowadzi chociażby pismo pozwanego z dnia 17 lutego 2014 roku skierowane do zarządu (...) Spółki z o.o. z siedzibą w W. , w którym V. F. występując z propozycją ugodowego załatwienia sporu wskazuje, iż jego możliwości finansowe oraz Spółki (...) , uwzględniające pozyskanie środków finansowych przez zbycie niektórych aktywów i zaciągnięcie kredytu bankowego, pozwalają na zapłatę równowartości wszystkich zaliczek wpłaconych przez (...) Spółkę z o.o. oraz (...) Spółkę z o.o. w łącznej kwocie 2.610.238,30 złotych, dodatkowo w kilku ratach (k.2818). Przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oceny interesu prawnego uprawnionego w uzyskaniu zabezpieczenia nie podważa załączony do zażalenia wyciąg z księgi przychodów i rozchodów pozwanego za 2013 r. Dokument ten ma wyłącznie moc dokumentu prywatnego i w żadnym razie nie wynika z niego, iż skarżący w dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny dysponuje środkami pieniężnymi lub innym – poza sporną nieruchomością – majątkiem, z którego strona powodowa mogłaby zaspokoić roszczenie w razie ewentualnego korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne. Zgodnie z przepisem art. 745 § 1 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zabezpieczającego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI