VI GZ 213/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda D. A. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Nowym Sączu. Powództwo dotyczyło zapłaty kwoty 6.318,62 zł tytułem odszkodowania za wynajem pojazdu zastępczego, wynikającego z ubezpieczenia OC sprawcy szkody. Sąd Rejonowy oparł swoje postanowienie na art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który wszedł w życie w styczniu 2016 roku i określa wyłączną właściwość miejscową sądu według miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub miejsca zdarzenia. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów dotyczących cesji wierzytelności i właściwości miejscowej, twierdząc, że na mocy umów cesji stał się poszkodowanym i właściwy jest sąd według jego miejsca zamieszkania. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Wskazał, że przedmiotem żądania nie było odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego, lecz za naprawę pojazdu, co jednak nie zmienia faktu, że źródłem roszczenia był czyn niedozwolony. Podkreślił, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w brzmieniu obowiązującym od 24.01.2016 r. (art. 34a) stanowi lex specialis w zakresie właściwości miejscowej. Według Sądu Okręgowego, właściwość miejscową w sprawach z ubezpieczenia OC określa miejsce zamieszkania poszkodowanego, a nie miejsce zamieszkania cesjonariusza. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie zmienia sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu, a powód, mimo cesji, nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy. Sąd Okręgowy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo w analogicznych sprawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w przypadku cesji wierzytelności.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po wejściu w życie art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (od 24.01.2016 r.). Interpretacja może być odmienna w przypadku innych rodzajów roszczeń lub specyficznych umów.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest właściwość miejscowa sądu w sprawie o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, gdy powód jest cesjonariuszem wierzytelności, a nie bezpośrednio poszkodowanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych określa się według miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego, a nie cesjonariusza wierzytelności, zgodnie z art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi przepis szczególny (lex specialis) określający wyłączną właściwość miejscową sądu. Przepis ten wskazuje, że właściwy jest sąd według miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego. Cesja wierzytelności nie zmienia tej właściwości, ponieważ powód będący cesjonariuszem nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy, a jedynie nabywa wierzytelność.
Czy umowa przelewu wierzytelności wpływa na właściwość sądu w sprawie o odszkodowanie z ubezpieczenia OC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przelewu wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu w sprawie o odszkodowanie z ubezpieczenia OC, ponieważ nie zmienia ona charakteru roszczenia ani statusu poszkodowanego w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że z chwilą cesji następuje jedynie zmiana osoby wierzyciela, ale nie zmienia się charakter roszczenia ani status prawny stron w kontekście właściwości sądu. Powód jako cesjonariusz może korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy, ale tylko w granicach tej regulacji, czyli powołując się na właściwość sądu miejsca zamieszkania zbywcy wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. A. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.u.o. art. 34a
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa wyłączną właściwość miejscową sądów dla powództw o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, wskazując na sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego albo miejsce zdarzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.u.o. art. 20 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
W brzmieniu obowiązującym od 24.01.2016 r. stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
k.c. art. 509 § par 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 31
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi lex specialis określający wyłączną właściwość miejscową sądu. • Właściwość miejscową sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC określa się według miejsca zamieszkania poszkodowanego, a nie cesjonariusza. • Cesja wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia ani statusu prawnego stron w kontekście właściwości sądu.
Odrzucone argumenty
Powód, będący cesjonariuszem wierzytelności, jest poszkodowanym w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. • Właściwość sądu powinna być ustalana według miejsca zamieszkania powoda (cesjonariusza). • Naruszenie art. 509 § 2 k.c. w zw. z art. 20 ust. 1 u.u.o. poprzez niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
art. 34a cytowanej wyżej ustawy wskazuje na właściwość wyłączną sądów • Powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone w dniu 16 maja 2016 roku, a zatem wyżej cytowany przepis znajduje zastosowanie w tej sprawie. • Przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu. • Powód może jednak jako nabywca wierzytelności odszkodowawczej korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co za stanowiskiem Sądu Najwyższego w powołanych przez powoda postanowieniach przyjmuje Sąd Okręgowy w tej sprawie jednak tylko w granicach tej regulacji, co oznacza tylko tyle, że powołać się może na właściwość sądu miejsca zamieszkania poszkodowanego, tj. zbywcy wierzytelności. • przepis art. 34a nie pozostawia już żadnych wątpliwości interpretacyjnych, kto jest „poszkodowanym” w przypadku przelewu wierzytelności
Skład orzekający
Renata Bober
przewodniczący
Beata Hass-Kloc
sędzia
Marta Zalewska
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w przypadku cesji wierzytelności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po wejściu w życie art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (od 24.01.2016 r.). Interpretacja może być odmienna w przypadku innych rodzajów roszczeń lub specyficznych umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników zajmujących się odszkodowaniami – właściwości sądu w przypadku cesji wierzytelności. Wyjaśnia kluczowe różnice między poszkodowanym a cesjonariuszem.
“Cesja wierzytelności a właściwość sądu: Kto decyduje, gdzie pozwać ubezpieczyciela?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.