VI GZ 205/15

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2015-07-31
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesucofnięcie pozwunakaz zapłatypostanowieniezażalenieSąd RejonowySąd Okręgowypostępowanie gospodarcze

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów procesu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że pozwany został pozbawiony prawa do wnioskowania o zwrot kosztów.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie zgłosił wniosku o zwrot kosztów w odpowiednim terminie. Sąd Okręgowy uchylił to postanowienie, wskazując na uchybienia Sądu Rejonowego, w tym wydanie nakazu zapłaty pomimo cofnięcia pozwu i późniejsze doręczenie pozwanemu pisma o cofnięciu pozwu już po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu, które oddaliło jego wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie zgłosił wniosku o zwrot kosztów w odpowiednim terminie, mimo że powód dwukrotnie cofnął pozew. Sąd Okręgowy uznał jednak, że Sąd Rejonowy dopuścił się uchybień procesowych. W szczególności, Sąd Rejonowy zignorował pierwsze cofnięcie pozwu przez powoda, wydał nakaz zapłaty, a następnie uchylił go i umorzył postępowanie. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, wdając się w spór i ponosząc koszty. Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany został pozbawiony możliwości skutecznego dochodzenia zwrotu kosztów, ponieważ informacja o cofnięciu pozwu została mu doręczona dopiero po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zlecając rozstrzygnięcie kwestii przyznania pozwanemu zwrotu kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany został nieprawidłowo pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu kosztów procesu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dopuścił się uchybień procesowych, wydając postanowienie o umorzeniu postępowania i nakazując zwrot opłaty od pozwu, zanim doręczył pozwanemu pisma powoda o cofnięciu pozwu i pouczył o możliwości złożenia wniosku o zwrot kosztów. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, wdając się w spór i ponosząc koszty, a następnie został pozbawiony możliwości ich odzyskania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o. o. Sp. komandytowaspółkapowód
(...) S. A.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 203 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o umorzeniu postępowania nie może być wydane przed upływem terminu określonego w art. 203 § 3 kpc.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania zażaleniowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez niezastosowanie i nieobciążenie powoda obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz pozwanego w sytuacji, gdy przegrał on proces w związku z cofnięciem pozwu.

k.p.c. art. 109

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez uznanie, iż pozwany nie zgłosił stosowanego wniosku o zwrot kosztów w odpowiednim terminie.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez uznanie, że brak jest podstaw do uzupełnienia postanowienia z dnia 21 listopada 2014r. o rozstrzygnięcie w zakresie kosztów sądowych.

k.p.c. art. 332 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia nakazu zapłaty i umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 353 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia nakazu zapłaty i umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu kosztów procesu, ponieważ informacja o cofnięciu pozwu została mu doręczona po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania. Sąd pierwszej instancji zignorował pierwsze cofnięcie pozwu i wydał nakaz zapłaty, co oznaczało, że nie uznał skuteczności cofnięcia. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, wdając się w spór i ponosząc koszty.

Odrzucone argumenty

Pozwany nie zgłosił wniosku o zwrot kosztów w odpowiednim terminie. Powód skutecznie cofnął pozew przed wdaniem się w spór.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji podejmując czynności w niniejszej sprawie dopuścił się uchybień, które doprowadziły do uwzględnienia rozpoznawanego zażalenia. Sąd pozbawił go bowiem prawa wniesienia wniosku o zwrot kosztów procesu zanim umorzył postepowanie. Zarówno z literalnego brzmienia regulacji prawnej z art. 203 kpc jak i doktryny wynika wprost, że postanowienie o umorzeniu postępowania nie może być wydane przed upływem terminu określonego w art. 203 § 3 kpc.

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Anna Walus-Rząsa

sprawozdawca

Barbara Frankowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia pozwu, wdania się w spór, kosztów procesu oraz prawidłowości procedowania sądu w przypadku wielokrotnego cofania pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd popełnił błędy proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne sądu mogą wpłynąć na prawa strony i jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o kosztach procesu. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Błąd sądu pozbawił stronę prawa do zwrotu kosztów? Sąd Okręgowy naprawia pomyłkę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 205/15 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2015r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki SSO Anna Walus-Rząsa ( spr. ) SSO Barbara Frankowska Protokolant: asystent sędziego Karolina Sitek-Pelc po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: (...) Sp. z o. o. Sp. komandytowa w P. przeciwko: (...) S. A. w W. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na pkt. I postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu V Wydziału Gospodarczego z dnia 20 kwietnia 2015r., sygn. akt V GC 347/14; postanawia: uchylić postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu Wydział V Gospodarczy z dnia 20 kwietnia 2015r., V GC 347/14 w pkt. I i przekazać sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Przemyślu oddalił wniosek pozwanego o uzupełnienie postanowienia z dnia 21 listopada 2014r. ( pkt. I ) oraz nakazał zwrócić powodowi kwotę 1.775 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu ( pkt. II ). W uzasadnieniu powyższego wskazał, że powód po wniesieniu pozwu pismem z dnia 15 kwietnia 2014r. cofnął pozew i wniósł o umorzenie postępowania i zwrot opłaty od pozwu, a ponowne cofnięcie pozwu nastąpiło pismem z dnia 3 września 2014r. Sąd uznał, że powyższe dało podstawy do uchylenia wydanego w sprawie nakazu zapłaty i umorzenia postępowania, na mocy art. 332 § 2 kpc w zw. z art. 353 2 kpc . Dalej Sąd wskazał, że wniosek pozwanego o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem powód skutecznie cofnął pozew przed wdaniem się w spór, przed doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu. Sąd przyjął także, że skoro do cofnięcia pozwu doszło poza rozprawą to pozwany powinien był w terminie dwutygodniowym przewidzianym do wyrażenia zgody na cofnięcie złożyć wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Skoro zatem pozwany do dnia 10 grudnia 2014r. nie złożył wniosku o przyznanie kosztów jego roszczenie wygasło. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem pozwanego w części oddalającej wniosek pozwanego o uzupełnienie postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. Naruszenie art. 98 kpc poprzez jego niezastosowanie i nieobciążenie powoda obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz pozwanego w sytuacji, gdy przegrał on proces w związku z cofnięciem pozwu; 2. Naruszenie art. 109 kpc poprzez uznanie, iż pozwany nie zgłosił stosowanego wniosku o zwrot kosztów w odpowiednim terminie; 3. Naruszenie art. 355 kpc poprzez uznanie, że brak jest podstaw do uzupełnienia postanowienia z dnia 21 listopada 2014r. o rozstrzygnięcie w zakresie kosztów sądowych. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku z dnia 3 grudnia 2014r. oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że Sąd od pierwszego cofnięcia pozwu przez dwa miesiące nie podjął żadnych czynności, po czym wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nie nadając biegu pismu powoda z dnia 14 kwietnia 2014r., w którym cofnął pozew. Dopiero po drugim piśmie cofającym pozew Sąd umorzył postępowanie i uchylił wydany nakaz zapłaty. Skarżący zaznaczył, że zdążył wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty, a zatem wdał się w spór. W chwili wnoszenia sprzeciwu nie wiedział o piśmie powoda cofającym pozew. Skoro Sąd uznał, że sprzeciw został wniesiony prawidłowo nakaz zapłaty utracił moc, a zatem nieprawidłowym było jego uchylenie w postanowieniu z dnia 21 listopada 2014r. Pozwany dodał, że nie otrzymał pisma z dnia 3 września 2014r., a otrzymał pismo z dnia 14 kwietnia 2014r. oraz z dnia 11 lipca 2014r., które zostały złożone w dniu 14 lipca 2014r., przesłane przez Sąd. Dodał, że o zwrot kosztów wniósł w sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty, nie musiał zatem ponownie o zwrot tych kosztów wnosić. W odpowiedzi na zażalenie pozwanego powód wniósł o oddalenie zażalenia oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanego zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Sąd I instancji podejmując czynności w niniejszej sprawie dopuścił się uchybień, które doprowadziły do uwzględnienia rozpoznawanego zażalenia. Powód nadał w urzędzie pocztowym pozew w dniu 10 kwietnia 2014r., po czym 15 kwietnia 2014r. cofnął pozew ( k. 49-50 ). Po dwóch miesiącach Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym ( k. 53 ), pomijając złożone przez powoda oświadczenie o cofnięciu pozwu. Odpis nakazu zapłaty otrzymały obie strony. Powód po jego otrzymaniu w dniu 10 lipca 2014r. niezwłocznie bo następnego dnia złożył kolejne oświadczenie o cofnięciu pozwu ( pismo z dnia 11 lipca 2014r. k. 56-63 ). Z kolei pozwany w dniu 23 lipca 2014r. złożył sprzeciw od wydanego w sprawie nakazu zapłaty wdając się tym samym w spór. Sąd w dniu 21 listopada 2014r. uchylił wydany nakaz zapłaty i umorzył postępowanie, nakazując zwrot powodowi w całości uiszczonej opłaty od pozwu ( k. 76 ). Dopiero wówczas nakazując doręczenie odpisu postanowienia pozwanemu nakazał doręczyć mu pisma powoda o cofnięciu pozwu. Odpis tegoż postanowienia i oświadczeń powoda o cofnięciu pozwu pozwany odebrał w dniu 26 listopada 2014r. ( k. 79 ). Pozwany dowiadując się o cofnięciu pozwu bez zrzeczenia roszczenia pismem z dnia 3 grudnia 2014r. wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu z dnia 21 listopada 2014r. o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu należnych stronie pozwanej. Sąd wniosek ten oddalił. Zdaniem Sądu Okręgowego powyższy wniosek pozwanego zasługiwał na uwzględnienie w całości. Pozwany nie miał w zaistniałej sytuacji procesowej żadnej innej możliwości prawnej aniżeli wnioskować o uzupełnienie wydanego postanowienia. Sąd pozbawił go bowiem prawa wniesienia wniosku o zwrot kosztów procesu zanim umorzył postepowanie. Po pierwsze błędne jest stanowisko Sądu Rejonowego, iż powód skutecznie cofnął pozew przed doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu. Trzeba podkreślić, że powyższe stoi w sprzeczności z czynnościami podjętymi przez Sąd I instancji, który to w ogóle na cofnięcie pozwu z dnia 15 kwietnia 2014r. nie zareagował. A wtedy to powinien był umorzyć postępowanie. Sąd wydał jednak nakaz zapłaty, a zatem cofnięcia nie uznał. Po drugie wbrew stanowisku Sądu I instancji, pozwany nie mógł w terminie dwóch tygodni od otrzymania odpisu pism powoda o cofnięciu pozwu wnioskować o zwrot kosztów po myśli art. 203 § 3 kpc , albowiem został on poinformowany przez Sąd o cofnięciu pozwu już po wydaniu postanowienia uchylającego nakaz zapłaty i umarzającego postępowanie, co w świetle obowiązujących przepisów prawa jest niedopuszczalne. Zarówno z literalnego brzmienia regulacji prawnej z art. 203 kpc jak i doktryny wynika wprost, że postanowienie o umorzeniu postępowania nie może być wydane przed upływem terminu określonego w art. 203 § 3 kpc ( tak komentarz do art. 203 kpc pod red. T. Żyznowskiego, Lex 2013 ). W rozpoznawanej sprawie Sąd powinien był zareagować już na pierwsze cofnięcie pozwu przez powoda i wówczas postępowanie umorzyć. Skoro jednak pominął owe oświadczenie powoda i wydał nakaz zapłaty, nakazał jego doręczenie stronom, a pozwany wdał się w spór, albowiem wniósł sprzeciw to należało liczyć się z tym, że pozwany poniósł tym samym koszty postępowania ( chociażby koszty zastępstwa procesowego ). Istotne jest także to, że Sąd I instancji, w sytuacji gdy powód w piśmie z daty 11 lipca 2014r. po raz kolejny cofnął pozew, także nie nakazał doręczyć tegoż pisma pozwanemu pouczając go tym samym o możliwości wniesienia wniosku o zwrot kosztów ( w tym samym dniu bowiem co pismo z dnia 11 lipca 2014r. o cofnięciu pozwu wpłynęło do sądu zwrotne potwierdzenie odbioru pozwanego informujące, że odebrał odpis nakazu zapłaty ). Uczynił to dopiero po uchylaniu nakazu zapłaty i umorzeniu postępowania, co jak wskazano powyżej było niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 20 kwietnia 2015r. w pkt. I oddalającym wniosek pozwanego o uzupełnienie postanowienia z dnia 21 listopada 2014r. podlega uchyleniu i przekazaniu temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy winien będzie ponownie rozpoznać wniosek pozwanego o uzupełnienie postanowienia z dnia 21 listopada 2014r. i uzupełnić przedmiotowe orzeczenie rozstrzygając kwestię przyznania pozwanemu zwrotu kosztów procesu. Zważywszy na powyższe Sąd, na podstawie art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc oraz art. 108 § 2 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI