VI GZ 259/13

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2013-09-27
SAOSCywilnekoszty sądoweŚredniaokręgowy
koszty sądoweopłata od apelacjizwolnienie od kosztówzażaleniepostępowanie cywilnesytuacja materialnauzupełnienie braków formalnych

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające zwolnienia od opłaty od apelacji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprawidłowego procedowania sądu pierwszej instancji.

Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające zwolnienia go od opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo rozpoznał wniosek, nie wzywając pozwanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które odmówiło zwolnienia pozwanego od opłaty od apelacji w kwocie 612 zł. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie wykazał okoliczności uzasadniających zwolnienie, wskazując na jego dalsze funkcjonowanie w obrocie gospodarczym i brak dowodów na brak zdolności kredytowej. Pozwany w zażaleniu podniósł, że nie jest prawnikiem, nie wie jakie dokumenty należy przedłożyć, nie ma dochodów z likwidowanej działalności, nie posiada zdolności kredytowej, a rodzina utrzymuje się z pomocy MOPS. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione. Zgodnie z przepisami ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Brak tych danych skutkuje obowiązkiem wezwania do ich uzupełnienia. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie dysponował pełną wiedzą o sytuacji majątkowo-finansowej pozwanego, co uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie. W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, z zaleceniem uwzględnienia oświadczenia pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozpoznał wniosek, ponieważ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Brak tych danych skutkuje obowiązkiem wezwania do ich uzupełnienia na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy nie dysponował pełną wiedzą o sytuacji majątkowo-finansowej pozwanego, co uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe (...) Sp. z o.o. w R.spółkapowód
K. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

u.k.s.c. art. 102 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się wg ustalonego wzoru.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku nie złożenia oświadczenia lub braku wymaganych danych, stosuje się art. 130 k.p.c., co skutkuje obowiązkiem wezwania do uzupełnienia wniosku.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie wezwał pozwanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od opłaty od apelacji, mimo że wniosek nie zawierał wszystkich wymaganych danych. Pozwany, jako osoba fizyczna niebędąca prawnikiem, nie miał pełnej wiedzy o wymaganych dokumentach do wykazania swojej sytuacji materialnej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie odłożyć środków na opłatę sądową nie ma dochodów z działalności gospodarczej, którą likwiduje nie posiada także zdolności kredytowej Rodzina jego utrzymuje się z pomocy uzyskiwanej z MOPS nie przedłożył wraz z wnioskiem oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania Przedmiotowy wniosek obarczony był zatem brakiem formalnym w postaci nie podania wszystkich danych określonych we wzorze oświadczenia Sąd Rejonowy wydajać zaskarżone orzeczenie nie dysponował zatem wiedzą co do aktualnej sytuacji majątkowo-finansowej pozwanego, co odrywa rozstrzygniecie od realnych okoliczności jakie powinny być jego podstawą.

Skład orzekający

Barbara Frankowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, obowiązek wzywania do uzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z dostępem do wymiaru sprawiedliwości dla osób w trudnej sytuacji materialnej i proceduralne wymogi składania wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych.

Nie stać Cię na opłatę sądową? Sąd musi Cię wezwać do uzupełnienia wniosku!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 259/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska Protokolant: asyst. sędz. Grzegorz Kurasz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego (...) Sp. z o.o. w R. przeciwko K. D. , prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. D. , o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydziału V Gospodarczy z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt V GC 1344/12 w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłaty od apelacji postanawia : uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie V Wydziałowi Gospodarczego do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem (k. 84) Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji w kwocie 612 zł. W ocenie Sądu Rejonowego pozwany nie wykazał okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd I instancji wskazał, że dopiero brak efektywnych składników majątkowych rzeczowych lub finansowych pozwalających na pokrycie opłat sądowych uzasadnia wniosek o kredytowanie przez Skarb Państwa. Pozwany natomiast w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie gospodarczym i nie wykazał, aby był pozbawiony zdolności kredytowej, bądź aby został ogłoszona w stosunku do niego upadłość. Powyższe postanowienie zaskarżył w całości zażaleniem pozwany stwierdzając, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I Instancji. Podniósł, że nie jest prawnikiem i nie wie jakie dokumenty ma przedłożyć Sądowi żeby udokumentować swoją sytuację. Dodał, że nie jest w stanie odłożyć środków na opłatę sądową, nie ma dochodów z działalności gospodarczej, którą likwiduje, nie posiada także zdolności kredytowej. Rodzina jego utrzymuje się z pomocy uzyskiwanej z MOPS. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Zażalenie pozwanego jest uzasadnione. Stosownie do treści art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167 poz. 1398 z późn. zm., dalej: uksc) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Zaś z art. 102 ust. 2 tego przepisu wynika, że do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się wg ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 k.p.c. Oświadczenie strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych wprawdzie nie musi być złożone na „urzędowym druku”, lecz może być zawarte w piśmie procesowym, powinno jednak zawierać wszystkie dane określone w rozporządzeniu z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym . W świetle art. 102 ust. 2 u.k.s.c. nie przedstawienie wszystkich wymaganych informacji skutkuje obowiązkiem wezwania do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 69/12, LEX nr 1232786). Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych winno następować po dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony, w odniesieniu do konkretnej kwoty, której obowiązek zapłaty wystąpił na danym etapie postępowania. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 2012 r., I ACz 663/12, OSA 2013/1/36-38, LEX nr 1220646). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że pozwany wniosek o zwolnienie od opłaty od apelacji zawarł w piśmie z dnia 25 czerwca 2013 r. (k. 79). Wnioskodawca nie przedłożył wraz z wnioskiem oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, o którym mowa w art. 102 ust.2 u.k.s.c., a jedynie w powyższym piśmie podał ogólnikowe informacje o rodzinie i utrzymywaniu się ze środków otrzymywanych z MOPS. Przedmiotowy wniosek obarczony był zatem brakiem formalnym w postaci nie podania wszystkich danych określonych we wzorze oświadczenia ustalonego treścią w/w rozporządzenia. Brak formalny wniosku należało zatem uzupełnić przed merytorycznym rozstrzygnięciem w wniosku pozwanego. Sąd Rejonowy wydajać zaskarżone orzeczenie nie dysponował zatem wiedzą co do aktualnej sytuacji majątkowo-finansowej pozwanego, co odrywa rozstrzygniecie od realnych okoliczności jakie powinny być jego podstawą. W konsekwencji powyższego - na mocy art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że Sąd Rejonowy, nie dysponując oświadczeniem pozwanego, nie rozpoznał istoty sprawy. Ponownie rozpoznając wniosek Sąd Rejonowy uwzględni treść oświadczenia i dopiero na tej podstawie oceni czy pozwany bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest w stanie ponieść opłatę od apelacji w niniejszej sprawie. Zarządzenie: 1. Odpis postanowienia doręczyć pozwanemu, 2. Po wykonaniu pkt. 1 akta sprawy zwrócić Sądowi Rejonowemu Rzeszowie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI