VI GZ 196/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o obciążeniu wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia tymczasowego nadzorcy sądowego z powodu braku podstaw prawnych i faktycznych.
Sąd Rejonowy uzupełnił postanowienie o wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego, obciążając nim wnioskodawcę. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 351 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c., a także błędne zastosowanie przepisów prawa upadłościowego. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylając zaskarżone postanowienie z powodu braku podstaw prawnych i faktycznych.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie wnioskodawcy (...) Sp. z o.o. w R. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które uzupełniało wcześniejsze postanowienie w przedmiocie ustalenia ostatecznej wysokości wynagrodzenia tymczasowego nadzorcy sądowego. Sąd Rejonowy obciążył tym kosztem wnioskodawcę, argumentując, że ustanowienie nadzorcy następuje na wniosek wierzyciela, który musi liczyć się z kosztami. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 351 k.p.c. (brak legitymacji sądu do uzupełnienia postanowienia z urzędu i przekroczenie terminu) oraz art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z przepisami prawa upadłościowego, wskazując na błędne obciążenie wierzyciela kosztami postępowania. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że postanowienie Sądu Rejonowego nie miało oparcia ani w stanie faktycznym, ani w przepisach prawa. Trafny był zarzut naruszenia art. 351 k.p.c., ponieważ uzupełnienie postanowienia może nastąpić tylko na wniosek stron, a nie z urzędu. Również art. 108 § 1 k.p.c. nie miał zastosowania, gdyż sąd orzeka o kosztach po zakończeniu postępowania na wniosek strony. Sąd Okręgowy podkreślił również, że okoliczności faktyczne przywołane przez Sąd Rejonowy były zbyt ogólne, a analiza akt wykazała, że wniosek o ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego przez skarżącego (...) Sp. z o.o. w R. nie był jedynym, a wręcz został oddalony w postanowieniu z dnia 27 marca 2014 roku. Ponadto, Sąd Rejonowy wcześniej zobowiązał dłużnika do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie nadzorcy, co czyniło późniejsze obciążenie skarżącego kosztami niespójnym. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uzupełnienie postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron, nigdy z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na zasadę, że uzupełnienie orzeczenia może nastąpić tylko na wniosek stron, a nie z urzędu, co wyklucza zastosowanie art. 351 k.p.c. w tej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o. o. w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Fabryka (...) Sp. z o. o. | spółka | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o. o. | spółka | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o. o. | spółka | Dłużnik |
| (...) Sp. z o. o. w R. | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (10)
Główne
pr. up. art. 35
Prawo upadłościowe i naprawcze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 351 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzupełnienie wyroku lub postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron, nigdy z urzędu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala orzec o kosztach sądowych w danej sprawie również po prawomocnym zakończeniu postępowania, ale jedynie w przypadku, jeżeli o całości tych kosztów sąd nie orzekł w jego toku. Sąd orzeka na wniosek zainteresowanej strony.
pr. up. art. 162 § ust. 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Powoduje, że tymczasowemu nadzorcy sądowemu należy się wynagrodzenie za jego czynności i prawo do zwrotu wydatków koniecznych do ich wykonania.
pr. up. art. 38 § ust. 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
pr. up. art. 38 § ust. 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
u.k.s.c. art. 2 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy należy uznać za wydatek.
k.p.c. art. 130 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu należy zobowiązać stronę, która wnosiła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, do wniesienia zaliczki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 351 k.p.c. poprzez uzupełnienie postanowienia z urzędu, a nie na wniosek strony. Naruszenie art. 108 § 1 k.p.c. poprzez obciążenie wierzyciela kosztami bez jego wniosku. Brak podstaw faktycznych do obciążenia wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia nadzorcy sądowego. Sprzeczność rozstrzygnięcia z wcześniejszym postanowieniem o zaliczce na wynagrodzenie nadzorcy.
Godne uwagi sformułowania
uzupełnienie wyroku lub postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron nigdy z urzędu brak jest w aktach sprawy wniosku i to jedynego - jak określił to Sąd Rejonowy - (...) Sp. z o. o. w R. , który wnosił by o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego obciążenie w tymi kosztami skarżącego należy uznać za brak konsekwencji przy rozstrzyganiu niniejszej kwestii i wydawanie sprzecznych ze sobą orzeczeń
Skład orzekający
Barbara Frankowska
przewodniczący
Beata Hass-Kloc
sprawozdawca
Marta Zalewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania postanowień (art. 351 k.p.c.) oraz orzekania o kosztach postępowania upadłościowego, w tym wynagrodzenia nadzorcy sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu upadłościowym, gdzie sąd pierwszej instancji błędnie uzupełnił postanowienie z urzędu i obciążył kosztami wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne popełniane przez sądy niższej instancji w postępowaniach upadłościowych, co jest cenne dla praktyków. Pokazuje również, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów o kosztach.
“Sąd Okręgowy uchyla postanowienie o kosztach nadzorcy sądowego – błędy proceduralne w postępowaniu upadłościowym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 196/16 POSTANOWIENIE Dnia: 1 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska Sędziowie: SSO Beata Hass- Kloc ( spr) SSO Marta Zalewska Protokolant: st. sekretarz sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków: - J. S. - członka Zarządu (...) Sp. z o.o. w L. - Fabryki (...) Sp. z o. o. w L. - (...) Sp. z o. o. w R. - Dłużnika (...) Sp. z o. o. w L. o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu - na wskutek zażalenia wnioskodawcy (...) Sp. z o. o. w R. na Postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego – Sekcja ds. restrukturyzacyjnych i upadłościowych z dnia 31 maja 2016r, sygn. akt V GU 56/13/52 w przedmiocie uzupełnienia o rozstrzygnięciu w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów w postaci wynagrodzenia (...) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy – Sekcja ds. restrukturyzacyjnych i upadłościowych z dnia 31 maja 2016r, sygn. akt V GU 56/13/52 uzupełnił Postanowienie z dnia 14 listopada 2014r w przedmiocie ustalenia ostatecznej wysokości wynagrodzenia Nadzorcy Tymczasowego Sądowego w ten sposób ,że obciążył kosztem związanym z tym wynagrodzeniem wnioskodawcę (...) Sp. z o. o. w R. . W pisemnych motywach powyższego podał ,że Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy ustalił ostateczną wysokość wynagrodzenia (...) Sp. z o. o. w L. na kwotę 3.000,00 zł. Dalej naprowadził ,że postanowienie nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązku ponoszenia tego kosztu przez jedną ze stron postępowania , a więc zgodnie z treścią przepisu art. 351 § 1 k.p.c. , którą przytoczył stwierdził ,że niniejsze postanowienie winno zawierać orzeczenie w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wynagrodzeniem przez jedną ze stron postępowania. Wskazał następnie ,że przedmiotowe postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości Dłużnika (...) Sp. z o. o. w L. toczyło się z wniosku trzech wierzycieli: - J. S. - członka Zarządu (...) Sp. z o. o. w L. , - Fabryki (...) Sp. z o. o. w L. , - (...) Sp. z o. o. w R. . Podał przy tym ,że tylko jeden z nich tj. (...) Sp. z o. o. w R. wniósł o zabezpieczenie majątku Dłużnika poprzez ustanowienie (...) , z którym to wiązało się niniejsze wynagrodzenie zgodnie z dyspozycją art. 162 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 pr. up. i n. Powołał się w tym miejscu na treść art. 2 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przyjmując ,że za taki właśnie wydatek należy uznać wynagrodzenie (...) w toku postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Zwrócił uwagę , iż ustanowienie (...) w sytuacji gdy wnioskodawcą o ogłoszenie upadłości Dłużnika jest wierzyciel - następuje wyłącznie na wniosek Wierzyciela. W jego ocenie Wierzyciel musiał liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów związanych z wynagrodzeniem (...) o którego powołanie wnioskował. Mając na uwadze fakt braku rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązku pownoszenia kosztów wynagrodzenia (...) Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie w/w przepisów. Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości wierzyciel – wnioskodawca (...) Sp. z o. o. w R. zarzucając mu : - naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 351 kpc w zw. z art. 35 prawa upadłościowego i naprawczego poprzez błędne ich zastosowanie przez sąd i wydanie na ich podstawie przedmiotowego postanowienia, mianowicie brak legitymacji sądu do uzupełnienia postanowienia, a także dwutygodniowego terminu na jego wniesienie oraz jakichkolwiek podstaw do uzupełnienia poprawnie wydanego postanowienia z dnia 14 listopada 2014 roku, które nie może rozstrzygać która ze stron postępowania obowiązana jest je ponieść; - naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art.108 par 1kpc w zw. z art. 35 i 162 w zw. z art. 38 ust 1 i 2 prawa upadłościowego naprawczego polegające na ich błędnym zastosowaniu, przez odejście od fundamentalnej zasady w przedmiocie ponoszenia kosztów postępowania upadłościowego wyrażonej w art. 230 , 231,234 prawa upadłościowego naprawczego tj. obciążenie kosztami postępowania wierzyciela. Opierając się na tych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości względnie o zmianę poprzez umorzenie postępowania w tym zakresie lub też obciążenie tym wynagrodzeniem upadłego ; ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W pisemnych motywach zarzucił ,że Sąd Rejonowy nie miał podstaw do zastosowania art. 351 kpc co było niedopuszczalne. Następnie podniósł, że nie ma przesłanek , aby kosztami postępowania upadłościowego ,w tym konkretnym przypadku ,obciążyć wierzyciela, skoro upadły ma środki na ponoszenie kosztów niniejszego postępowania. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje: Zażalenie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych poniżej. Na początku należy zauważyć całą stanowczością ,że wydane postanowienie nie znajduje oparcia ,ani w stanie faktycznym niniejszej sprawie, ani w przepisach prawa. Trafny jest zarzut naruszenia artykułu 351 kpc , albowiem zasadą jest że uzupełnienie wyroku lub postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron nigdy z urzędu ( por. orz. SN z dnia 31.12.1958 r, IV CZ 263/58). Również w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 108 1 kpc , który pozwala orzec o kosztach sądowy w danej sprawie również po prawomocnym zakończeniu postępowania, ale jedynie w przypadku jeżeli o całości tych kosztów sąd nie orzekł w jego toku. Jednak również i w tym przypadku sąd orzeka na wniosek zainteresowanej strony. W związku z tym należy stwierdzić, że żaden z przywołanych powyżej przepisów nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Konsekwencją niniejszego jest uznanie, że zaskarżone postanowienie nie znajduje podstawy prawnej przywołanej przez Sąd Rejonowy w przepisach zgodnie z art. 35 prawa upadłościowego naprawczego. Ponadto należy podkreślić, że przywołane w pisemnym uzasadnieniu okoliczności faktyczne zostały sformułowane tak ogólnie, że Sąd Okręgowy oceniając zaskarżone orzeczenie nie mógł zweryfikować, jaki to konkretnie wniosek , i z jakiej daty i co Sąd Rejonowy miał na myśli określając go : „ przy czym tylko jeden z nich tj. (...) Sp. z o. o. w R. wniósł o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego”. Analiza akt sprawy wskazuje, że wnioski o zabezpieczenie majątku dłużnika wraz z ustanowieniem tymczasowego nadzorcy sądowego złożyli : wierzyciel Fabryka (...) spółka z o.o. w L. w wniosku o ogłoszeniu upadłości z dnia 02.01.2014r k – 105 oraz J. S. - członek zarządu (...) spółka z o.o. w L. zgłoszonego w sprawie o sygn. V GU 4/14 wniosku o ogłoszenie upadłości, którego nota bene brak w aktach sprawy. Natomiast , jeśli chodzi o wierzyciela - skarżącego (...) Sp. z o. o. w R. wniósł on jedynie wniosek z dnia 4.02.2014r o ustanowienie zarządcy przymusowego k- 292, ponowiony pismem z dnia 18 luty 2014r k- 415; co prawda w tym drugim piśmie wnioskodawca (...) Sp. z o. o. w R. wnosił również o powołanie tymczasowego nadzorcy sądowego, ale jako alternatywę, gdyby sąd nie uwzględnił jego wniosku o ustanowienie zarządcy przymusowego. Poza tym z treści protokołu sporządzonego na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli dłużnika z dnia 4 luty 2014r ( k- 279) wynika, że wnioski o zabezpieczenie majątku dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego złożyli wierzyciele : Fabryka (...) spółka z o.o. w L. i J. S. . Ta okoliczność znajduje potwierdzenie w treści sentencji wydanego przez Sąd Rejonowy postanowienia dnia 27 marca 2014 roku (k- 542) o zabezpieczeniu majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy gdzie w pkt. III Sąd oddalił wniosek wierzyciela (...) Sp. z o. o. w R. o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez zastosowanie zarządu przymusowego, a w jego komparycji wskazał, iż rozpoznaje wnioski wierzycieli: (...) Sp. z o. o. w R. , J. S. oraz Fabryki (...) spółka z o.o. w L. . Natomiast w uzasadnieniu powyższego wprost wskazał, że rozpoznawał wniosek (...) Sp. z o. o. w R. przedmiocie ustanowienia zarządu przymusowego. Niniejsze postanowienie jest prawomocne. W związku z tym , należy podkreślić , że brak jest w aktach sprawy wniosku i to jedynego - jak określił to Sąd Rejonowy - (...) Sp. z o. o. w R. , który wnosił by o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego . Poza tym umknęło Sądowi Rejonowemu ,że w/w postanowieniem Sąd Rejonowy w pkt II wezwał dłużnika o uiszczenie kwoty czterech tysięcy złotych tytułem zaliczki w przedmiocie ogłoszenia upadłości, co uzasadnił okolicznością, że zgodnie art. 162 prawa upadłościowego naprawczego powołanemu w toku postępowania tymczasowego nadzorcy sądowemu należy się wynagrodzenie za jego czynności i prawo do zwrotu wydatków koniecznych do ich wykonania i to powoduje, że na podstawie art. 130 4 kpc należy zobowiązać stronę, która wnosiła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami do wniesienia takiej zaliczki ( k- 544). W tej sytuacji obciążenie w tymi kosztami skarżącego należy uznać za brak konsekwencji przy rozstrzyganiu niniejszej kwestii i wydawanie sprzecznych ze sobą orzeczeń. Powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, że brak jest również podstaw faktycznych , które uzasadniałyby wydanie zaskarżonego postanowienia. Z tych też względów Sąd Okręgowy nie odnosi się do pozostałych zarzutów naruszenia art. 230 , 231 , 234 prawa upadłościowego i naprawczego uznając ,że nie jest to celowe w realiach niniejszej sprawy. Reasumując Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 par 1 kpc w zw. z art. 397 par 2 kpc i 35 Prawa upadłościowego naprawczego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI