VI GZ 196/16

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2016-09-01
SAOSGospodarczepostępowanie upadłościoweŚredniaokręgowy
upadłośćkoszty postępowanianadzorca sądowywynagrodzeniezażaleniesąd okręgowysąd rejonowykoszty sądowewierzycieldłużnik

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o obciążeniu wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia tymczasowego nadzorcy sądowego z powodu braku podstaw prawnych i faktycznych.

Sąd Rejonowy uzupełnił postanowienie o wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego, obciążając nim wnioskodawcę. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 351 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c., a także błędne zastosowanie przepisów prawa upadłościowego. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylając zaskarżone postanowienie z powodu braku podstaw prawnych i faktycznych.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie wnioskodawcy (...) Sp. z o.o. w R. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które uzupełniało wcześniejsze postanowienie w przedmiocie ustalenia ostatecznej wysokości wynagrodzenia tymczasowego nadzorcy sądowego. Sąd Rejonowy obciążył tym kosztem wnioskodawcę, argumentując, że ustanowienie nadzorcy następuje na wniosek wierzyciela, który musi liczyć się z kosztami. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 351 k.p.c. (brak legitymacji sądu do uzupełnienia postanowienia z urzędu i przekroczenie terminu) oraz art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z przepisami prawa upadłościowego, wskazując na błędne obciążenie wierzyciela kosztami postępowania. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że postanowienie Sądu Rejonowego nie miało oparcia ani w stanie faktycznym, ani w przepisach prawa. Trafny był zarzut naruszenia art. 351 k.p.c., ponieważ uzupełnienie postanowienia może nastąpić tylko na wniosek stron, a nie z urzędu. Również art. 108 § 1 k.p.c. nie miał zastosowania, gdyż sąd orzeka o kosztach po zakończeniu postępowania na wniosek strony. Sąd Okręgowy podkreślił również, że okoliczności faktyczne przywołane przez Sąd Rejonowy były zbyt ogólne, a analiza akt wykazała, że wniosek o ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego przez skarżącego (...) Sp. z o.o. w R. nie był jedynym, a wręcz został oddalony w postanowieniu z dnia 27 marca 2014 roku. Ponadto, Sąd Rejonowy wcześniej zobowiązał dłużnika do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie nadzorcy, co czyniło późniejsze obciążenie skarżącego kosztami niespójnym. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzupełnienie postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron, nigdy z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na zasadę, że uzupełnienie orzeczenia może nastąpić tylko na wniosek stron, a nie z urzędu, co wyklucza zastosowanie art. 351 k.p.c. w tej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

(...) Sp. z o. o. w R.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Fabryka (...) Sp. z o. o.spółkawnioskodawca
(...) Sp. z o. o.spółkawnioskodawca
(...) Sp. z o. o.spółkaDłużnik
(...) Sp. z o. o. w R.spółkawnioskodawca

Przepisy (10)

Główne

pr. up. art. 35

Prawo upadłościowe i naprawcze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uzupełnienie wyroku lub postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron, nigdy z urzędu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala orzec o kosztach sądowych w danej sprawie również po prawomocnym zakończeniu postępowania, ale jedynie w przypadku, jeżeli o całości tych kosztów sąd nie orzekł w jego toku. Sąd orzeka na wniosek zainteresowanej strony.

pr. up. art. 162 § ust. 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

Powoduje, że tymczasowemu nadzorcy sądowemu należy się wynagrodzenie za jego czynności i prawo do zwrotu wydatków koniecznych do ich wykonania.

pr. up. art. 38 § ust. 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

pr. up. art. 38 § ust. 2

Prawo upadłościowe i naprawcze

u.k.s.c. art. 2 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy należy uznać za wydatek.

k.p.c. art. 130 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tego przepisu należy zobowiązać stronę, która wnosiła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, do wniesienia zaliczki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 351 k.p.c. poprzez uzupełnienie postanowienia z urzędu, a nie na wniosek strony. Naruszenie art. 108 § 1 k.p.c. poprzez obciążenie wierzyciela kosztami bez jego wniosku. Brak podstaw faktycznych do obciążenia wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia nadzorcy sądowego. Sprzeczność rozstrzygnięcia z wcześniejszym postanowieniem o zaliczce na wynagrodzenie nadzorcy.

Godne uwagi sformułowania

uzupełnienie wyroku lub postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron nigdy z urzędu brak jest w aktach sprawy wniosku i to jedynego - jak określił to Sąd Rejonowy - (...) Sp. z o. o. w R. , który wnosił by o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego obciążenie w tymi kosztami skarżącego należy uznać za brak konsekwencji przy rozstrzyganiu niniejszej kwestii i wydawanie sprzecznych ze sobą orzeczeń

Skład orzekający

Barbara Frankowska

przewodniczący

Beata Hass-Kloc

sprawozdawca

Marta Zalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania postanowień (art. 351 k.p.c.) oraz orzekania o kosztach postępowania upadłościowego, w tym wynagrodzenia nadzorcy sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu upadłościowym, gdzie sąd pierwszej instancji błędnie uzupełnił postanowienie z urzędu i obciążył kosztami wierzyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne popełniane przez sądy niższej instancji w postępowaniach upadłościowych, co jest cenne dla praktyków. Pokazuje również, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów o kosztach.

Sąd Okręgowy uchyla postanowienie o kosztach nadzorcy sądowego – błędy proceduralne w postępowaniu upadłościowym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 196/16 POSTANOWIENIE Dnia: 1 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska Sędziowie: SSO Beata Hass- Kloc ( spr) SSO Marta Zalewska Protokolant: st. sekretarz sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków: - J. S. - członka Zarządu (...) Sp. z o.o. w L. - Fabryki (...) Sp. z o. o. w L. - (...) Sp. z o. o. w R. - Dłużnika (...) Sp. z o. o. w L. o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu - na wskutek zażalenia wnioskodawcy (...) Sp. z o. o. w R. na Postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego – Sekcja ds. restrukturyzacyjnych i upadłościowych z dnia 31 maja 2016r, sygn. akt V GU 56/13/52 w przedmiocie uzupełnienia o rozstrzygnięciu w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów w postaci wynagrodzenia (...) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy – Sekcja ds. restrukturyzacyjnych i upadłościowych z dnia 31 maja 2016r, sygn. akt V GU 56/13/52 uzupełnił Postanowienie z dnia 14 listopada 2014r w przedmiocie ustalenia ostatecznej wysokości wynagrodzenia Nadzorcy Tymczasowego Sądowego w ten sposób ,że obciążył kosztem związanym z tym wynagrodzeniem wnioskodawcę (...) Sp. z o. o. w R. . W pisemnych motywach powyższego podał ,że Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy ustalił ostateczną wysokość wynagrodzenia (...) Sp. z o. o. w L. na kwotę 3.000,00 zł. Dalej naprowadził ,że postanowienie nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązku ponoszenia tego kosztu przez jedną ze stron postępowania , a więc zgodnie z treścią przepisu art. 351 § 1 k.p.c. , którą przytoczył stwierdził ,że niniejsze postanowienie winno zawierać orzeczenie w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wynagrodzeniem przez jedną ze stron postępowania. Wskazał następnie ,że przedmiotowe postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości Dłużnika (...) Sp. z o. o. w L. toczyło się z wniosku trzech wierzycieli: - J. S. - członka Zarządu (...) Sp. z o. o. w L. , - Fabryki (...) Sp. z o. o. w L. , - (...) Sp. z o. o. w R. . Podał przy tym ,że tylko jeden z nich tj. (...) Sp. z o. o. w R. wniósł o zabezpieczenie majątku Dłużnika poprzez ustanowienie (...) , z którym to wiązało się niniejsze wynagrodzenie zgodnie z dyspozycją art. 162 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 pr. up. i n. Powołał się w tym miejscu na treść art. 2 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przyjmując ,że za taki właśnie wydatek należy uznać wynagrodzenie (...) w toku postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Zwrócił uwagę , iż ustanowienie (...) w sytuacji gdy wnioskodawcą o ogłoszenie upadłości Dłużnika jest wierzyciel - następuje wyłącznie na wniosek Wierzyciela. W jego ocenie Wierzyciel musiał liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów związanych z wynagrodzeniem (...) o którego powołanie wnioskował. Mając na uwadze fakt braku rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązku pownoszenia kosztów wynagrodzenia (...) Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie w/w przepisów. Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości wierzyciel – wnioskodawca (...) Sp. z o. o. w R. zarzucając mu : - naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 351 kpc w zw. z art. 35 prawa upadłościowego i naprawczego poprzez błędne ich zastosowanie przez sąd i wydanie na ich podstawie przedmiotowego postanowienia, mianowicie brak legitymacji sądu do uzupełnienia postanowienia, a także dwutygodniowego terminu na jego wniesienie oraz jakichkolwiek podstaw do uzupełnienia poprawnie wydanego postanowienia z dnia 14 listopada 2014 roku, które nie może rozstrzygać która ze stron postępowania obowiązana jest je ponieść; - naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art.108 par 1kpc w zw. z art. 35 i 162 w zw. z art. 38 ust 1 i 2 prawa upadłościowego naprawczego polegające na ich błędnym zastosowaniu, przez odejście od fundamentalnej zasady w przedmiocie ponoszenia kosztów postępowania upadłościowego wyrażonej w art. 230 , 231,234 prawa upadłościowego naprawczego tj. obciążenie kosztami postępowania wierzyciela. Opierając się na tych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości względnie o zmianę poprzez umorzenie postępowania w tym zakresie lub też obciążenie tym wynagrodzeniem upadłego ; ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W pisemnych motywach zarzucił ,że Sąd Rejonowy nie miał podstaw do zastosowania art. 351 kpc co było niedopuszczalne. Następnie podniósł, że nie ma przesłanek , aby kosztami postępowania upadłościowego ,w tym konkretnym przypadku ,obciążyć wierzyciela, skoro upadły ma środki na ponoszenie kosztów niniejszego postępowania. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje: Zażalenie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych poniżej. Na początku należy zauważyć całą stanowczością ,że wydane postanowienie nie znajduje oparcia ,ani w stanie faktycznym niniejszej sprawie, ani w przepisach prawa. Trafny jest zarzut naruszenia artykułu 351 kpc , albowiem zasadą jest że uzupełnienie wyroku lub postanowienia może nastąpić wyłącznie na wniosek stron nigdy z urzędu ( por. orz. SN z dnia 31.12.1958 r, IV CZ 263/58). Również w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 108 1 kpc , który pozwala orzec o kosztach sądowy w danej sprawie również po prawomocnym zakończeniu postępowania, ale jedynie w przypadku jeżeli o całości tych kosztów sąd nie orzekł w jego toku. Jednak również i w tym przypadku sąd orzeka na wniosek zainteresowanej strony. W związku z tym należy stwierdzić, że żaden z przywołanych powyżej przepisów nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Konsekwencją niniejszego jest uznanie, że zaskarżone postanowienie nie znajduje podstawy prawnej przywołanej przez Sąd Rejonowy w przepisach zgodnie z art. 35 prawa upadłościowego naprawczego. Ponadto należy podkreślić, że przywołane w pisemnym uzasadnieniu okoliczności faktyczne zostały sformułowane tak ogólnie, że Sąd Okręgowy oceniając zaskarżone orzeczenie nie mógł zweryfikować, jaki to konkretnie wniosek , i z jakiej daty i co Sąd Rejonowy miał na myśli określając go : „ przy czym tylko jeden z nich tj. (...) Sp. z o. o. w R. wniósł o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego”. Analiza akt sprawy wskazuje, że wnioski o zabezpieczenie majątku dłużnika wraz z ustanowieniem tymczasowego nadzorcy sądowego złożyli : wierzyciel Fabryka (...) spółka z o.o. w L. w wniosku o ogłoszeniu upadłości z dnia 02.01.2014r k – 105 oraz J. S. - członek zarządu (...) spółka z o.o. w L. zgłoszonego w sprawie o sygn. V GU 4/14 wniosku o ogłoszenie upadłości, którego nota bene brak w aktach sprawy. Natomiast , jeśli chodzi o wierzyciela - skarżącego (...) Sp. z o. o. w R. wniósł on jedynie wniosek z dnia 4.02.2014r o ustanowienie zarządcy przymusowego k- 292, ponowiony pismem z dnia 18 luty 2014r k- 415; co prawda w tym drugim piśmie wnioskodawca (...) Sp. z o. o. w R. wnosił również o powołanie tymczasowego nadzorcy sądowego, ale jako alternatywę, gdyby sąd nie uwzględnił jego wniosku o ustanowienie zarządcy przymusowego. Poza tym z treści protokołu sporządzonego na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli dłużnika z dnia 4 luty 2014r ( k- 279) wynika, że wnioski o zabezpieczenie majątku dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego złożyli wierzyciele : Fabryka (...) spółka z o.o. w L. i J. S. . Ta okoliczność znajduje potwierdzenie w treści sentencji wydanego przez Sąd Rejonowy postanowienia dnia 27 marca 2014 roku (k- 542) o zabezpieczeniu majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy gdzie w pkt. III Sąd oddalił wniosek wierzyciela (...) Sp. z o. o. w R. o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez zastosowanie zarządu przymusowego, a w jego komparycji wskazał, iż rozpoznaje wnioski wierzycieli: (...) Sp. z o. o. w R. , J. S. oraz Fabryki (...) spółka z o.o. w L. . Natomiast w uzasadnieniu powyższego wprost wskazał, że rozpoznawał wniosek (...) Sp. z o. o. w R. przedmiocie ustanowienia zarządu przymusowego. Niniejsze postanowienie jest prawomocne. W związku z tym , należy podkreślić , że brak jest w aktach sprawy wniosku i to jedynego - jak określił to Sąd Rejonowy - (...) Sp. z o. o. w R. , który wnosił by o zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego . Poza tym umknęło Sądowi Rejonowemu ,że w/w postanowieniem Sąd Rejonowy w pkt II wezwał dłużnika o uiszczenie kwoty czterech tysięcy złotych tytułem zaliczki w przedmiocie ogłoszenia upadłości, co uzasadnił okolicznością, że zgodnie art. 162 prawa upadłościowego naprawczego powołanemu w toku postępowania tymczasowego nadzorcy sądowemu należy się wynagrodzenie za jego czynności i prawo do zwrotu wydatków koniecznych do ich wykonania i to powoduje, że na podstawie art. 130 4 kpc należy zobowiązać stronę, która wnosiła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami do wniesienia takiej zaliczki ( k- 544). W tej sytuacji obciążenie w tymi kosztami skarżącego należy uznać za brak konsekwencji przy rozstrzyganiu niniejszej kwestii i wydawanie sprzecznych ze sobą orzeczeń. Powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, że brak jest również podstaw faktycznych , które uzasadniałyby wydanie zaskarżonego postanowienia. Z tych też względów Sąd Okręgowy nie odnosi się do pozostałych zarzutów naruszenia art. 230 , 231 , 234 prawa upadłościowego i naprawczego uznając ,że nie jest to celowe w realiach niniejszej sprawy. Reasumując Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 par 1 kpc w zw. z art. 397 par 2 kpc i 35 Prawa upadłościowego naprawczego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI