VI Gz 195/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Kielcach. Powód domagał się zapłaty 1 180,80 zł odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody, powołując się na miejsce wykonania zobowiązania jako podstawę właściwości Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu. Sąd Rejonowy uznał, że bezwzględne zastosowanie ma art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który stanowi, że powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego albo miejsca zaistnienia zdarzenia. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 509 § 2 KC, art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz art. 202 kpc. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Wskazał, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w brzmieniu obowiązującym od 24.01.2016 r. jest przepisem szczególnym (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Podkreślił, że właściwość tę określa miejsce zamieszkania lub siedziba pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie siedziba wierzyciela. Sąd Okręgowy stwierdził, że zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie zmienia sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu. Powód, jako cesjonariusz, nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy i nie może powoływać się na właściwość sądu wynikającą z jego siedziby lub miejsca wykonania zobowiązania. Sąd Okręgowy podkreślił również szczególny charakter art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który wyłącza zastosowanie przepisów o właściwości ogólnej (art. 31-34 kpc), a także wyłączny charakter właściwości określonej w art. 34a tej ustawy, co oznacza, że strony nie mogą jej zmieniać umownie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, w szczególności w przypadku cesji wierzytelności.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 24.01.2016 r. i specyfiki roszczeń z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cesjonariusz wierzytelności z polisy OC posiadacza pojazdu mechanicznego może powoływać się na właściwość sądu wynikającą z jego siedziby lub miejsca wykonania zobowiązania, czy też właściwość sądu jest determinowana wyłącznie miejscem zamieszkania/siedzibą poszkodowanego lub miejscem zdarzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość sądu wynikającą z jego siedziby lub miejsca wykonania zobowiązania. Właściwość sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest wyłączna i determinowana jest przez miejsce zamieszkania lub siedzibę poszkodowanego lub miejsce zaistnienia zdarzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi przepis szczególny o wyłącznym charakterze, który określa właściwość miejscową sądu. Przelew wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia ani nie pozwala cesjonariuszowi na powoływanie się na właściwość sądu wynikającą z jego własnej siedziby czy miejsca wykonania zobowiązania. Powód nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy.
Czy sąd może z urzędu badać swoją niewłaściwość miejscową w sprawie o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, czy też jest związany zarzutem pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może z urzędu badać swoją niewłaściwość miejscową w tej kategorii spraw, ponieważ właściwość określona w art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma charakter wyłączny.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy prawidłowo zbadał swoją niewłaściwość miejscową z urzędu, gdyż właściwość określona w art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma charakter wyłączny i nie może być zmieniana przez strony, co wyłącza zastosowanie art. 202 kpc.
Czy przelew wierzytelności z polisy OC posiadacza pojazdu mechanicznego wpływa na właściwość sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu.
Uzasadnienie
Z chwilą cesji następuje jedynie zmiana osoby wierzyciela, ale nie zmienia się charakter roszczenia ani właściwość sądu. Powód jako cesjonariusz nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółki jawnej w S. | spółka | powód |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.u.o. art. 20 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa właściwość przemienną sądów dla powództw wynikających z umów ubezpieczeń obowiązkowych.
u.u.o. art. 34a § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa wyłączną właściwość miejscową sądu dla powództw o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania sądowi właściwemu.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy badania właściwości sądu tylko na zarzut pozwanego.
k.p.c. art. 31
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości ogólnej.
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości ogólnej.
k.p.c. art. 46 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu zmiany właściwości wyłącznej.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku przytoczenia okoliczności uzasadniających właściwość sądu w pozwie.
k.c. art. 509 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków przelewu wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma charakter szczególny i wyłączny, określając właściwość sądu dla spraw z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. • Przelew wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia ani nie pozwala cesjonariuszowi na powoływanie się na właściwość sądu wynikającą z jego siedziby lub miejsca wykonania zobowiązania. • Sąd może z urzędu badać swoją niewłaściwość miejscową w sprawach objętych art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Odrzucone argumenty
Powód-cesjonariusz może powoływać się na właściwość przemienną sądu wynikającą z jego siedziby lub miejsca wykonania zobowiązania (art. 20 ust. 1 u.u.o. w zw. z art. 31-34 kpc). • Sąd nie mógł z urzędu badać swojej niewłaściwości miejscowej, powinien był czekać na zarzut pozwanego (art. 202 kpc). • Niewłaściwe zastosowanie art. 509 § 2 KC poprzez przyjęcie, że na powoda nie przechodzi ogół uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) ma bezwzględne zastosowanie • właściwość miejscowa sądu do rozpoznania sprawy o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ma wyłączny charakter • przelew wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza • nie staje się zatem jedynie osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter jej roszczenia o zapłatę wobec dłużnika • szczególny charakter powoływanego dla uzasadnienia właściwości sądu uregulowania art. 20 w/w ustawy wyłącza zastosowanie regulacji przewidzianych w art. 31 kpc do 34 kpc
Skład orzekający
Andrzej Borucki
przewodniczący
Beata Hass-Kloc
sprawozdawca
Marta Zalewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, w szczególności w przypadku cesji wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 24.01.2016 r. i specyfiki roszczeń z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla prawników zajmujących się odszkodowaniami komunikacyjnymi – właściwości sądu w przypadku cesji wierzytelności. Wyjaśnia istotne niuanse interpretacyjne przepisów.
“Cesja wierzytelności z OC a właściwość sądu: gdzie dochodzić odszkodowania?”
Dane finansowe
WPS: 1180,8 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.