VI Gz 174/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o przekazaniu sprawy do sądu właściwego miejscowo, uznając, że cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość sądu wynikającą z jego siedziby.
Powód A.D. wniósł pozew o zapłatę przeciwko (...) S.A. w S., opierając właściwość miejscową Sądu Rejonowego w Rzeszowie na art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Rejonowy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej, powołując się na art. 34a tej ustawy, który stanowi o wyłącznej właściwości sądu dla miejsca zamieszkania poszkodowanego. Powód złożył zażalenie, argumentując, że jako cesjonariusz wierzytelności może skorzystać z właściwości przemiennej sądu dla miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedent). Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, że cesjonariusz nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy i nie może powoływać się na właściwość sądu wynikającą z jego własnej siedziby.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda A.D. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej. Powództwo o zapłatę odszkodowania z ubezpieczenia OC zostało wytoczone przeciwko (...) S.A. w S. Powód pierwotnie uzasadniał właściwość Sądu Rejonowego w Rzeszowie art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 34a tej ustawy, który wszedł w życie w 2016 roku i stanowi, że powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego albo dla miejsca zaistnienia zdarzenia. Wskazał, że miejscem zamieszkania poszkodowanych jest W., a zatem właściwy jest Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że na mocy umowy cesji wierzytelności stał się uprawnionym i może skorzystać z właściwości przemiennej sądu dla miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedent). Sąd Okręgowy, choć podzielił stanowisko Sądu Najwyższego co do zasady, że powództwo o roszczenia z umów ubezpieczeń obowiązkowych można wytoczyć według przepisów o właściwości ogólnej lub sądu właściwego dla miejsca zamieszkania/siedziby poszkodowanego lub uprawnionego, uznał, że cesjonariusz nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy. Podkreślił, że przelew wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia i powód nie może powoływać się na właściwość determinowaną jego własną siedzibą, a jedynie siedzibą poszkodowanego (cedenta). W związku z tym oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość miejscową sądu wynikającą z jego własnej siedziby, a jedynie z miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedenta).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przelew wierzytelności nie powoduje zmiany charakteru roszczenia ani nie czyni cesjonariusza poszkodowanym w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Właściwość sądu powinna być zatem ustalana według miejsca zamieszkania pierwotnego poszkodowanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.u.o. art. 34a
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo przed sąd właściwy dla miejsca zaistnienia tego zdarzenia. W braku wskazanych podstaw, można wytoczyć przed sąd właściwy według przepisów o właściwości ogólnej.
Pomocnicze
u.u.o. art. 20 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Powództwo o roszczenia wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych można wytoczyć bądź wg przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis).
k.p.c. art. 200 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, który stwierdził swoją niewłaściwość, przekaże sprawę innemu sądowi.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wprowadza wyłączną właściwość sądu dla miejsca zamieszkania poszkodowanego. Cesjonariusz nie staje się poszkodowanym w rozumieniu ustawy i nie może powoływać się na właściwość sądu wynikającą z jego własnej siedziby.
Odrzucone argumenty
Powód jako cesjonariusz wierzytelności może skorzystać z właściwości przemiennej sądu dla miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedent). Sąd Rejonowy w Rzeszowie był właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo przed sąd właściwy dla miejsca zaistnienia tego zdarzenia. Przelew wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza. powód nie staje się poszkodowanym w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Skład orzekający
Andrzej Borucki
przewodniczący
Beata Hass-Kloc
sprawozdawca
Anna Harmata
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC, w szczególności w przypadku cesji wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po wejściu w życie art. 34a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Interpretacja właściwości sądu dla cesjonariusza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia właściwości miejscowej sądu w sprawach ubezpieczeniowych, zwłaszcza w kontekście cesji wierzytelności. Jest to istotne dla prawników zajmujących się odszkodowaniami.
“Cesja wierzytelności a właściwość sądu: gdzie pozwać ubezpieczyciela?”
Dane finansowe
WPS: 5631,71 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 174/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie : Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie : SSO Beata Hass-Kloc ( spr) SSO Anna Harmata Protokolant: starszy sekretarz sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: A. D. przeciwko: (...) S.A. w S. o zapłatę na wskutek zażalenia powoda na Postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 13 czerwca 2016r , sygn. akt V GC 1195/16 p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy z dnia 13 czerwca 2016r , sygn. akt V GC 1195/16 stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Fabrycznej. W pisemnych motywach niniejszego Sąd ten podał na wstępie , że w dniu 25 maja 2016 roku powód A. D. wytoczył powództwo przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę kwoty 5.631,71 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, tytułem odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych, do którego zaspokojenia zobowiązany jest pozwany jako ubezpieczyciel sprawcy szkody. Powód uzasadnił właściwość miejscową Sądu Rejonowego w Rzeszowie powołując się na treść art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy stwierdził ,że stosownie do art. 34a ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152) powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo przed sąd właściwy dla miejsca zaistnienia tego zdarzenia. W braku wskazanych wyżej podstaw właściwości miejscowej powództwo można wytoczyć przed sąd właściwy według przepisów o właściwości ogólnej. Przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu. Powyższa regulacja, zdaniem Sądu Rejonowego , stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zasady określającej właściwość sądów w sprawach o roszczenia wynikające i umów ubezpieczeń obowiązkowych. Właściwość ta jest określona przemiennie, co powoduje, że powództwa takie mogą być wytaczane bądź według przepisów o właściwości ogólnej bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Następnie podał ,że regulacja z art. 34a cytowanej wyżej ustawy wskazuje właściwość wyłączną sądów i została określona ustawą z dnia 25 września 2015 roku (Dz. U. z 2015 r. poz. 1691), która weszła w życie w dniu 24 stycznia 2016 roku, zaś powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone w dniu 25 maja 2016 roku, a zatem wyżej cytowany przepis znajduje , w ocenie Sądu Rejonowego, zastosowanie w tej sprawie. Wskazując ,że miejscem zamieszkania poszkodowanych jest miejscowość W. ulica (...) mając to na względzie oraz okoliczność, że przedmiotowa sprawa ma charakter gospodarczy, właściwym w niniejszej sprawie jest IV Wydział Gospodarczy Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej, zgodnie z podziałem terytorialnym. Mając na względzie powyższe orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 200 § 1 kpc w zw. z art. 34a ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości powód. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 509 kc w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) poprzez ich niezastosowanie spowodowane przyjęciem, że dla przedmiotowej sprawie sądem właściwym miejscowo jest Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, w sytuacji gdy nabywcy wierzytelności przysługuje uprawnienie do wytoczenia powództwa przed sąd właściwy dla siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umową ubezpieczenia, którymi jednocześnie jest powód na podstawie zawartych umów cesji wierzytelności; Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego to jest art. 200 k.p.c. i 34 a w/w ustawy poprzez błędną wykładnię art. 34 a ustawy i uznanie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie ,a w konsekwencji ich zastosowanie, skutkujące stwierdzeniem, iż Sąd Rejonowy w Rzeszowie jest niewłaściwy dla rozpoznania niniejszej sprawy i przekazanie Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Fabrycznej. Skarżący na uzasadnienie powyższego podał , że powód powinien w pozwie podać okoliczności uzasadniające właściwość sądów wg przepisów właściwości przemiennej ( por. wyrok SN z dnia 09.06.2005r sygn. akt III CZP 28/08). Dalej w obszernym uzasadnieniu złożonego zażalenia powód powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego m.in. z dnia 16.11.2012r , sygn. akt III CZP 69/12 i z dnia 22.04.2010r, sygn. akt V CSK 367/09 podniósł ,że miał prawo wnieść pozew do Sądu Rejonowego w Rzeszowie, albowiem na mocy umowy cesji wierzytelności stał się poszkodowanym jak i uprawnionym do żądania spełnienia świadczenia przez pozwanego z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył zastępuje: Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż twierdzenia zażalenia i przytoczone stanowisko Sądu Najwyższego w powołanych orzeczeniach Sąd Okręgowy co do zasady podziela. Na wstępie należy podnieść ,że stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2013r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź wg przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Powyższy przepis stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Wg Sądu Okręgowego w sprawach z powództwa wynikającego z ubezpieczenia obowiązkowego o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania (albo siedziby) pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, nie zaś siedziba (miejsce zamieszkania) wierzyciela. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza, co zasadnie podnosi powód, a przelew wierzytelności na rzecz powoda nie jest podstawą dochodzonego roszczenia. Z chwilą cesji następuje tylko skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego cedenta (poszkodowanego) przysługującej mu wierzytelności wobec jego dłużnika. Zmienia się zatem jedynie osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter jej roszczenia o zapłatę wobec dłużnika (postanowienie SN z dnia 16.11.2012r. sygn. akt III CZP 69/12). Oznacza to, że w dalszym ciągu mamy do czynienia z roszczeniem z tytułu czynu niedozwolonego (ciągłość przedmiotowa) , lecz mimo cesji nie ulega wątpliwości, że powód nie staje się poszkodowanym w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Powód może jednak korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co za stanowiskiem Sądu Najwyższego w powołanych przez powoda postanowieniach przyjmuje Sąd Okręgowy jednak tylko w granicach tej regulacji . Oznacza to tylko tyle, że powództwo przeciwko ubezpieczycielowi winno być dochodzone przed sądem właściwości ogólnej (wg siedziby pozwanego), lub – z powołaniem na właściwość przemienną – wg miejsca zamieszkania poszkodowanego, którym był cedent. Powód nie ma podstaw powoływać się na właściwość wynikającą z jego siedziby (miejsca zamieszkania). Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 kpc pozew powinien w miarę potrzeby zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu. W przedmiotowej sprawie powód czyniąc zadość temu obowiązkowi, dla uzasadnienia właściwości przemiennej Sądu Rejonowego w Rzeszowie, w sposób jednoznaczny powołał się na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej – R. . Powołane w zażaleniu postanowienia Sądu Najwyższego nie stanowią o tym, że w przedmiotowym stanie faktycznym cesjonariusz może powoływać się na właściwość przemienną determinowaną jego siedzibą, lecz co najwyżej siedzibą (miejscem zamieszkania) poszkodowanego ( podobnie SO w Warszawie w postanowieniu z dnia 12.03.2014r sygn. akt XXIII Gz 1302/14, oraz w sprawie o sygn. akt XXIII Gz 25/14 i SO w Częstochowie w sprawie o sygn. akt V Gz 107/15). Należy podkreślić ,że szczególny charakter powoływanego dla uzasadnienia właściwości sądu uregulowania art. 20 w/w ustawy wyłącza zastosowanie regulacji przewidzianych w art. 31 kpc do 34 kpc ( podobnie SO w Lublinie w postanowieniu z dnia 13.09.2013r, sygn. akt IX GC 312/13). Stąd zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 20 i 34 a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie jest zasadny. Zważywszy na powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI