VI GZ 171/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Kielcach. Powód wniósł pozew o zapłatę kary umownej, wskazując jako podstawę właściwości przemiennej art. 34 kpc w zw. z art. 454 § 1 kc, argumentując, że dług powinien być spełniony w siedzibie wierzyciela. Pozwana podniosła zarzut niewłaściwości miejscowej, wskazując na właściwość ogólną Sądu w Kielcach, zgodnie z miejscem jej siedziby. Sąd Rejonowy uznał, że powód nie wykazał skutecznie podstaw do skorzystania z właściwości przemiennej, zwłaszcza w kontekście bezgotówkowych rozliczeń, gdzie miejsce wykonania zobowiązania pieniężnego powinno być precyzyjnie określone. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że przepisy o właściwości przemiennej należy interpretować ściśle. Zgodnie z art. 454 § 1 kc, świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub siedziby wierzyciela, jednak w obrocie bezgotówkowym miejsce wykonania zobowiązania jest związane z miejscem prowadzenia rachunku bankowego wierzyciela, jeśli strony tak uzgodniły. W niniejszej sprawie strony ustaliły w umowie i regulaminie bezgotówkowy sposób płatności, a za dzień płatności uznano dzień uznania rachunku bankowego sprzedawcy. Sąd Okręgowy uznał, że wskazanie numeru rachunku bankowego w nocie księgowej, bez wykazania, że jest on prowadzony przez oddział banku w Rzeszowie, nie uzasadniało właściwości Sądu Rejonowego w Rzeszowie. Wobec braku prawidłowego wykazania podstaw właściwości przemiennej, sprawa powinna być rozpoznana przez sąd właściwości ogólnej dla pozwanej, czyli Sąd Rejonowy w Kielcach. W związku z tym Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja właściwości miejscowej sądu w sprawach gospodarczych dotyczących rozliczeń bezgotówkowych, zwłaszcza w kontekście umów sprzedaży energii elektrycznej i stosowania kar umownych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony ustaliły bezgotówkowy sposób płatności i miejsce wykonania umowy w regulaminie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku bezgotówkowych rozliczeń między stronami, miejsce wykonania zobowiązania pieniężnego, determinujące właściwość miejscową sądu, jest siedzibą wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku bezgotówkowych rozliczeń, miejsce wykonania zobowiązania pieniężnego jest związane z miejscem prowadzenia rachunku bankowego wierzyciela, jeśli strony tak uzgodniły, a niekoniecznie z siedzibą wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony ustaliły w umowie i regulaminie bezgotówkowy sposób płatności, a za dzień płatności uznano dzień uznania rachunku bankowego sprzedawcy. Wskazanie numeru rachunku bankowego w nocie księgowej, bez wykazania, że jest on prowadzony przez oddział banku w Rzeszowie, nie uzasadniało właściwości Sądu Rejonowego w Rzeszowie.
Czy powód skutecznie wykazał podstawy do skorzystania z właściwości przemiennej sądu na podstawie art. 34 kpc w zw. z art. 454 § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał skutecznie podstaw do skorzystania z właściwości przemiennej sądu, ponieważ miejsce wykonania umowy nie zostało jednoznacznie ustalone w sposób uzasadniający właściwość Sądu Rejonowego w Rzeszowie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy o właściwości przemiennej należy interpretować ściśle. W przypadku bezgotówkowych rozliczeń, powołanie się na siedzibę wierzyciela jako miejsce wykonania umowy jest nieuprawnione, jeśli strony ustaliły inny sposób rozliczeń. Brak było dowodów na uzgodnienie właściwości sądu w Rzeszowie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| A. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 27
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo wytacza się przed sąd właściwości ogólnej dla pozwanego.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd uznał się za niewłaściwy, przekaże sprawę innemu sądowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew o wykonanie umowy lub odszkodowanie można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania.
k.c. art. 454 § § 1
Kodeks cywilny
Świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę, jednakże świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwość sądu stwierdza się z urzędu lub na wniosek strony.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien zawierać uzasadnienie właściwości sądu.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
W razie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, należna jest kara umowna.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu pierwszej instancji, od których przysługuje zażalenie, są zaskarżalne.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku rozliczeń bezgotówkowych, miejsce wykonania zobowiązania pieniężnego jest związane z miejscem prowadzenia rachunku bankowego wierzyciela, jeśli strony tak uzgodniły. • Strony ustaliły w umowie i regulaminie bezgotówkowy sposób płatności, co wyłącza możliwość zastosowania art. 454 § 1 kc w zakresie siedziby wierzyciela jako miejsca wykonania umowy. • Powód nie wykazał skutecznie podstaw do skorzystania z właściwości przemiennej sądu w Rzeszowie.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie pozwanej ma charakter pieniężny i stanowi dług oddawczy, który powinien być spełniony w siedzibie powoda (argumentacja powoda).
Godne uwagi sformułowania
W obrocie bezgotówkowym miejscem wykonania zobowiązania jest to miejsce, w którym znajduje się rachunek bankowy wierzyciela (uchwała SN z dnia 20 listopada 1992 r. III CZP 138/92) • Określenie właściwości miejscowej sądu według miejsca siedziby banku wierzyciela w przypadku świadczenia bezgotówkowego nastąpi, kiedy strony wyraziły zgodę (w sposób bezpośredni lub dorozumiany) na dokonanie zapłaty na umiejscowiony w określonym banku rachunek wierzyciela • W regulaminie sprzedaży energii elektrycznej, stanowiącym integralną część umowy z dnia 20 lutego 2015 strony ustaliły bezgotówkowy sposób spełnienia świadczenia pieniężnego przez pozwanego • W tych okolicznościach wobec wprowadzenia przez strony do ich rozliczeń systemu obrotu bezgotówkowego, nieuprawnionym jest wniosek powoda, iż miejsce wykonania umowy determinuje siedziba wierzyciela. • Przepisy o właściwości przemiennej, a takim jest art. 34 kpc jako odstępstwo od zasady należy interpretować ściśle.
Skład orzekający
Marta Zalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości miejscowej sądu w sprawach gospodarczych dotyczących rozliczeń bezgotówkowych, zwłaszcza w kontekście umów sprzedaży energii elektrycznej i stosowania kar umownych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony ustaliły bezgotówkowy sposób płatności i miejsce wykonania umowy w regulaminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy z ustaleniem właściwości miejscowej sądu w sprawach gospodarczych, szczególnie w kontekście rozliczeń bezgotówkowych i stosowania przepisów o właściwości przemiennej. Jest to istotne dla przedsiębiorców.
“Gdzie pozwać firmę? Sąd w Rzeszowie czy w Kielcach? Kluczowe znaczenie ma sposób płatności!”
Dane finansowe
WPS: 2593,43 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.