VI Gz 170/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie publicznego szpitala na orzeczenie o kosztach procesu, uznając, że jego trudna sytuacja finansowa nie uzasadnia zastosowania art. 102 k.p.c., zwłaszcza w obliczu posiadanych przez szpital środków pieniężnych.
Powód (...) Sp. z o.o. w W. uzyskał nakaz zapłaty od Wojewódzkiego (...) P. w P. na kwotę 14.524,63 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Postępowanie zostało częściowo umorzone z uwagi na zapłatę części należności przez pozwanego po wniesieniu pozwu. Pozwany szpital wniósł zażalenie na orzeczenie o kosztach, domagając się ich obniżenia na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację finansową. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że sytuacja finansowa szpitala nie jest na tyle dramatyczna, aby uzasadniać zastosowanie art. 102 k.p.c., zwłaszcza że szpital posiadał znaczące środki pieniężne.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie pozwanego Wojewódzkiego (...) P. w P. na orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Przemyślu. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. w W. kwotę 14.524,63 zł z odsetkami oraz koszty procesu, jednocześnie częściowo umarzając postępowanie z uwagi na zapłatę przez pozwanego części należności po dacie wniesienia pozwu. Pozwany szpital zaskarżył orzeczenie o kosztach, domagając się ich obniżenia na podstawie art. 102 k.p.c., powołując się na swoją trudną sytuację finansową jako publicznego zakładu opieki zdrowotnej, niedofinansowanie ze strony NFZ i ponoszenie kosztów tzw. nadwykonań. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że zastosowanie art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności. Sąd wskazał, że sama trudna sytuacja ekonomiczna nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia z kosztów, a w tym przypadku bilans szpitala wykazał posiadanie znacznych środków pieniężnych (ponad 7,4 mln zł), co podważa argument o niemożności poniesienia kosztów. Pozostałe argumenty pozwanego dotyczące niedofinansowania NFZ zostały uznane za zbyt ogólne i niewykazane. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał zastosowanie art. 98 k.p.c. przez Sąd I instancji za uzasadnione i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja finansowa, nawet jeśli uniemożliwia poniesienie kosztów, nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 k.p.c., chyba że występują dodatkowe, szczególne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy. W analizowanej sprawie, mimo deklaracji o trudnej sytuacji finansowej, pozwany szpital posiadał znaczące środki pieniężne na rachunkach, co podważało argument o niemożności poniesienia kosztów. Pozostałe argumenty dotyczące niedofinansowania były zbyt ogólne i niewykazane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o.o. w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| Wojewódzki (...) P. w P. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zasądzania kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zastosowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy strona przegrywająca nie poniosła kosztów lub poniesienie ich byłoby dla niej uciążliwe.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w przypadku oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w instancji.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 2 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 10 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem okręgowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany przegrał sprawę w całości, co uzasadnia obciążenie go kosztami procesu zgodnie z art. 98 k.p.c. Trudna sytuacja finansowa pozwanego szpitala nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 k.p.c., zwłaszcza gdy posiada on znaczące środki pieniężne. Argumenty pozwanego dotyczące niedofinansowania przez NFZ i nadwykonań były zbyt ogólne i niewykazane.
Odrzucone argumenty
Pozwany szpital znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść kosztów procesu bez znacznego obciążenia. Zastosowanie art. 102 k.p.c. w celu obniżenia kosztów procesu zasądzonych od pozwanego na rzecz powoda. Sporządzenie pozwu przez pełnomocnika powoda nie wiązało się z nadmiernym nakładem pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia – na podstawie art. 102 k.p.c. – od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. W realiach rozpoznawanej sprawy pozwany w uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację szpitala wynikającą z faktu, że jako podmiot prowadzący działalność leczniczą boryka się z ciągłymi i znacznymi problemami finansowymi. Jednakże jak wynika z przedłożonego do zażalenia bilansu na dzień 31 grudnia 2015 r. szpital posiada środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 7.430.961,42 zł.
Skład orzekający
Andrzej Borucki
przewodniczący
Anna Harmata
sędzia sprawozdawca
Marta Zalewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 98 k.p.c. w przypadku częściowej zapłaty po wniesieniu pozwu oraz ograniczenia w stosowaniu art. 102 k.p.c. w kontekście sytuacji finansowej publicznych placówek medycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji finansowej szpitala i jego zdolności do poniesienia kosztów procesu. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji finansowej publicznych placówek medycznych oraz zasady obciążania kosztami procesu.
“Czy szpital może uniknąć kosztów procesu, powołując się na trudną sytuację finansową? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 14 524,63 PLN
koszty procesu: 4162 PLN
koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym: 300 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 170/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Anna Harmata (spr.) SO Marta Zalewska protokolant: asystent sędziego Justyna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w W. przeciwko Wojewódzkiemu (...) P. w P. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym przez Sąd Rejonowy w Przemyślu V Wydział Gospodarczy z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt V GNc 298/16 postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. zasądzić od pozwanego Wojewódzkiego (...) P. w P. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. w W. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem o kosztach postępowania zawartym w nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym przez Sąd Rejonowy w Przemyślu w dniu 30 czerwca 2016 r. sygn. akt V GNc 298/16 pozwany Wojewódzki (...) P. w P. został zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda kwoty 4.162 zł tytułem kosztów procesu. Uzasadniając to orzeczenie Sąd wskazał, iż przedmiotowym nakazem zapłaty została zasądzona na rzecz powoda kwota 14.524,63 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami procesu. Sąd wskazał, iż wydano również postanowienie o częściowym umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie w zakresie zapłaty kwoty 29.049,26 zł, albowiem pozwany zapłacił tą część należności na rzecz powoda po dacie wniesienia pozwu w przedmiotowej sprawie. Sąd podał, iż niewątpliwie stroną przegrywającą sprawę w całości był pozwany, zarówno w zakresie kwoty zasądzonej nakazem zapłaty, jak i w zakresie, w którym postępowanie zostało umorzone, gdyż częściowa zapłata należności objętej pozwem w dniu 23 lutego 2016 r. nastąpiła po dacie wniesienia pozwu w przedmiotowej sprawie w dniu 10 lutego 2016 r. W konsekwencji w wydanym nakazie zapłaty jako orzeczeniu kończącym sprawę należało zasądzić od pozwanego koszty procesu w całości zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany, zaskarżając je w części co do kwoty 2.400 zł. Pozwany domagał się zmiany orzeczenia na podstawie art. 102 k.p.c. poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.762 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazał, iż pozwany szpital znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej jako publiczny zakład opieki zdrowotnej nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez znacznego obciążenia dla swojej sytuacji ekonomicznej. Świadczenia usług zdrowotnych finansowane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia na niewystarczającym poziomie. Mimo to szpital zobowiązany jest zarówno z mocy prawa, jak i ze względów społecznych do wykonywania świadczeń z zakresu ochrony zdrowia na rzecz obywateli niezależnie od tego czy zapewniono mu środki finansowe. Wskutek powyższego występują tzw. nadwykonania, tj. świadczenia przekraczające zawarte umowy, za które NFZ nie płaci. Taki stan niedofinansowania, trwający od wielu lat, powoduje coraz większe problemy w zakresie płynności finansowej szpitala. Ponadto wskazał, iż przedmiotowa sprawa nie ma cech sprawy zawiłej, zaś sporządzenie pozwu przez pełnomocnika powoda nie wiązało się z nadmiernym nakładem jego pracy, co również uzasadnia wniosek pozwanego o obniżenie kosztów procesu zasądzonych od pozwanego na rzecz powoda zgodnie z zasadą słuszności określoną w art. 102 k.p.c. Powód wniósł o oddalenie zażalenia w całości z uwagi na jego bezzasadność oraz zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony ( art. 98 § 1 k.p.c. ). W sprawie nie było podstaw do zastosowania instytucji art. 102 k.p.c. Jak wskazuje się w orzecznictwie stosowanie normy art. 102 k.p.c. nie ma charakteru obligatoryjnego i musi mieć charakter wyjątkowy oraz uwzględniać całokształt okoliczności konkretnej sprawy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podziela w tym zakresie stanowisko Sądu Apelacyjnego w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 21 listopada 2013 r., w którym Sąd ten uznał, iż sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia – na podstawie art. 102 k.p.c. – od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 listopada 2013 r. sygn I ACa 672/13 LEX nr 1394250 ). W realiach rozpoznawanej sprawy pozwany w uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację szpitala wynikającą z faktu, że jako podmiot prowadzący działalność leczniczą boryka się z ciągłymi i znacznymi problemami finansowymi. Jednakże jak wynika z przedłożonego do zażalenia bilansu na dzień 31 grudnia 2015 r. szpital posiada środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 7.430.961,42 zł. Z powyższego nie wynika zatem, aby nie mógł ponieść kosztów postępowania. Dalsze argumenty w zakresie finansowania przez NFZ na niewystarczającym poziomie, świadczenia przez szpital nadwykonań i braku zapłaty za niniejsze przez NFZ oraz ogólna niedofinansowanie zostały przedstawione w sposób zbyt ogólny, nie zawierając konkretnych informacji, danych i wyliczeń. W żaden sposób twierdzenia te nie zostały również wykazane. W tym stanie rzeczy zastosowanie przez Sąd I instancji art. 98 k.p.c. było uzasadnione, a kwota wynagrodzenia pełnomocnika powinna była być naliczona od pierwotnej wysokości żądania. Zauważyć należy, iż nieobciążając kosztami przegranego procesu pozwanego, przerzucałoby tym samym ciężar prowadzenia tego procesu na powoda. Stąd zważywszy na powyższe zażalenie należało oddalić jako bezzasadne – na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , o czym orzeczono w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI