VI Gz 134/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy o udostępnienie dokumentów spółki zależy od wyniku postępowania dotyczącego ważności nabycia udziałów.
Wnioskodawca M. W. domagał się udostępnienia dokumentów spółki w likwidacji. Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, uznając, że legitymacja czynna wnioskodawcy jako wspólnika zależy od wyniku innej sprawy, w której kwestionowano ważność nabycia przez niego udziałów. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie na postanowienie o zawieszeniu, ponieważ rozstrzygnięcie o dostępie do dokumentów było prejudycjalne wobec sprawy o stwierdzenie nieważności umowy przenoszącej udziały.
Sprawa dotyczyła wniosku M. W. o zobowiązanie likwidatora spółki do udostępnienia dokumentów i ksiąg. Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, ponieważ uznał, że legitymacja czynna wnioskodawcy jako wspólnika zależy od wyniku innej sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym, w której kwestionowano ważność nabycia przez niego udziałów w spółce. Sąd Rejonowy wskazał, że jeśli wyrok stwierdzający nieważność umowy przenoszącej udziały uprawomocni się, wnioskodawca utraci status wspólnika i tym samym prawo do żądania dostępu do dokumentów. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o zawieszeniu, podzielił argumentację Sądu Rejonowego. Podkreślił, że zawieszenie postępowania jest uzasadnione, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania cywilnego, które ma charakter prejudycjalny. W tym przypadku, wynik sprawy o stwierdzenie nieważności umowy przenoszącej udziały miał bezpośredni wpływ na legitymację czynną wnioskodawcy w sprawie o udostępnienie dokumentów. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zawiesić postępowanie, jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania cywilnego, które ma charakter prejudycjalny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że legitymacja czynna wnioskodawcy do żądania dostępu do dokumentów spółki jako wspólnika zależy od ważności nabycia przez niego udziałów. Ponieważ sprawa o stwierdzenie nieważności nabycia udziałów toczy się i jej wynik jest prejudycjalny dla ustalenia statusu wspólnika, zawieszenie postępowania jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
uczestnik postępowania ((...) Sp. z o.o. w likwidacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o.o. w likwidacji | spółka | uczestnik postępowania |
| W. W. | osoba_fizyczna | inna |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego.
k.s.h. art. 212 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Prawo każdego wspólnika do przeglądania ksiąg i dokumentów spółki, sporządzania ich wyciągów, notatek, kopii.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie sprawy o udostępnienie dokumentów zależy od wyniku postępowania dotyczącego ważności nabycia udziałów. Wynik sprawy o stwierdzenie nieważności nabycia udziałów jest prejudycjalny dla ustalenia legitymacji czynnej wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o zawieszeniu postępowania jest niezrozumiałe i sprzeczne z k.s.h. Wnioskodawca jest wspólnikiem i ma prawo dostępu do dokumentów niezależnie od toczących się postępowań.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego orzeczenie, które ma zapaść w innym postępowaniu cywilnym, będzie prejudykatem nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu cywilnym bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnych art. 212 k.s.h. przyznaje legitymację czynną w zakresie prawa kontroli (...) jedynie wspólnikom spółki
Skład orzekający
Andrzej Borucki
przewodniczący
Renata Bober
sprawozdawca
Anna Walus - Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w sprawach, gdzie rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania cywilnego, zwłaszcza w kontekście prawa spółek i legitymacji procesowej wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie status wspólnika jest kwestionowany w innym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań w prawie spółek i znaczenie prejudykatu w procesie cywilnym, co jest istotne dla praktyków.
“Kiedy dostęp do dokumentów spółki zależy od wyroku w innej sprawie? Sąd wyjaśnia znaczenie prejudykatu.”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 134/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SSO Renata Bober (spr.) SSO Anna Walus - Rząsa Protokolant: asyst. sędz. Anna Grzebyk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. przy udziale (...) Sp. z o.o. w likwidacji w S. o zobowiązanie likwidatora do udostępnienia do wglądu dokumentów i ksiąg spółki na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego KRS z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt RZ XII Ns Rej. KRS (...) . postanawia : oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, sygn. akt RZ XII Ns Rej. KRS (...) zawiesił postępowanie w sprawie. Uzasadniając motywy swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 8 października 2014 r. M. W. wniósł o zobowiązanie likwidatora (...) Sp. z o.o. w likwidacji w S. do udostępnienia do wglądu dokumentów i ksiąg spółki. W toku postępowania Sąd Rejonowy ustalił, iż przed Sąd Okręgowym w Rzeszowie VI Wydziałem Gospodarczym toczyła się sprawa z powództwa W. W. przeciwko (...) Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności oświadczeń woli z powodu błędu. W nieprawomocnym wyroku z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VI GC 424/13, Sąd I instancji stwierdził nieważność umowy przenoszącej własność aportu wnoszonego przez W. W. na rzecz spółki w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego oraz stwierdził nieważność oświadczeń w przedmiocie przystąpienia do spółki i objęcia 96 udziałów. Powyższe ustalenia oraz treść orzeczenia tut. Sądu Okręgowego, jak wskazał Sąd I instancji, mają dla sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym – Sądem Rejestrowym o tyle znaczenie, że W. W. zbył następnie udziały, których ważność nabycia zakwestionował w wyżej wymienionym wyroku Sąd Okręgowy, swemu synowi M. W. . Ten ostatni jak naprowadził Sąd Rejonowy jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie przy czym legitymację wywodził z faktu bycia wspólnikiem. Uprawnienie z art. 212 k.s.h. jak zaznaczył Sąd Rejestrowy może być realizowane jedynie przez wspólnika spółki. W przypadku gdyby wyżej wymieniony wyrok Sądu Okręgowego uprawomocnił się za nieważne należałoby uznać także nabycie udziałów przez M. W. od W. W. . Tym samym postępowanie toczące się przed Sądem Okręgowym w ocenie Sądu Rejonowego ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zakresie legitymacji czynnej wnioskodawcy. Zasadnym zatem, jak wskazał Sąd I instancji, było zawieszenie postępowania z urzędu na mocy art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. M. W. złożył zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, wnosząc zarazem o całkowite uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego KRS w R. , wydanie decyzji o odwołaniu likwidatora i natychmiastowe powołanie likwidatora (...) Sp. z o.o. przez Sąd Okręgowy, wydanie postanowienia o nakazaniu udostępnienia skarżącemu jako wspólnikowi mniejszościowemu, dostępu do dokumentów księgowych i innych (...) Sp. z o.o. w likwidacji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż przedmiotowe postanowienie Sądu Rejonowego jest dla niego całkowicie niezrozumiałe i sprzeczne z kodeksem spółek handlowych a w szczególności z art. 212 § 1 k.s.h. , który daje możliwość każdemu wspólnikowi i w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki a do czasu prawomocnego wyroku w sprawie o unieważnienie aktu notarialnego skarżący zaznaczył, iż jest wspólnikiem tejże spółki. Zaznaczył także, iż jego ojciec przystępując w dniu 15 listopada 2012 r. aktem notarialnym do spółki (...) Sp. z o.o. wnosząc aportem 2 zakłady, nie zdawał sobie sprawy, że zostaje wciągnięty do niej podstępem bo większościowy wspólnik miał przygotowany przestępczy plan wciągnięcia tego majątku o wartości około 3.500.000,00 zł i po miesiącu funkcjonowania spółki doprowadzenia do jej zadłużenia wobec swojej własnej spółki (...) Sp. z o.o. , następnie ogłoszenia jej likwidacji i zbycia majątku spółki z pokryciem swych należności. Skarżący wskazał, iż starał się zablokować w Sądzie Rejestrowym dokonanie wpisu w przedmiocie likwidacji spółki, jako mniejszościowy udziałowiec co po blisko 3 miesięcznym oczekiwaniu się nie udało. Nadto skarżący wskazał, iż złożył pozew o uchylenie likwidacji i sprawa jest zawieszona do czasu prawomocnego wyroku z jego powództwa o unieważnienie aktu notarialnego, którym ojciec skarżącego przystępował do spółki. Nadmienił również, iż orzeczenie Sądu Okręgowego, Sądu Gospodarczego z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VI GC 424/13 w wyniku którego, Sąd Gospodarczy uznał za nieważny akt przystąpienia W. W. do spółki i objęcia udziałów, został zaskarżony przez stronę pozwaną. Skarżący w uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia przytoczył także okoliczności związane z prowadzeniem śledztwa przez Prokuraturę Okręgową w Tarnobrzegu, a także zwrócił uwagę na nierzetelne zachowanie likwidatora w wyniku którego to działania, mógł on roztrwonić kwotę 626.273,49 zł. Podał, iż przyczyną braku udostępnienia skarżącemu wglądu do dokumentów i ksiąg spółki mogła być okoliczność prowadząca do uniemożliwienia wnioskodawcy doszukania się oszustw w działaniu likwidatora. W związku z powyższym skarżący wniósł o odwołanie przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie likwidatora spółki (...) Sp. z o.o. w likwidacji i powołanie innego likwidatora wyznaczonego przez Sąd, a także wydanie nakazu udostępniania w trybie natychmiastowym dokumentów i ksiąg tej spółki. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 177 § 1 pkt. 1 k.p.c. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Należy podkreślić, że powyższa zależność musi być tego rodzaju, że orzeczenie, które ma zapaść w innym postępowaniu cywilnym, będzie prejudykatem, czyli podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w której ma być zawieszone postępowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2005 r., V CK 407/05, LEX nr 462935). Z prejudycjalnością mamy do czynienia zaś wówczas, gdy wynik postępowania cywilnego zależy od wyniku innego postępowania, gdyż przedmiot postępowania prejudycjalnego stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu cywilnym bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnych (por. Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P. Komentarz do art. 177 kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U.64.43.296), LEX/el. 2010). Rozpoznając niniejsze zażalenie Sąd Okręgowy, mając na uwadze powyższe rozważania, podzielił w całości argumentację Sądu I instancji co do podstaw i zasadności zawieszenia niniejszego postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydziału VI Gospodarczego z dnia 19 grudnia 2014 r., VI GC 424/13, w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy przenoszącej własność aportu wnoszonego przez W. W. na rzecz spółki w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego oraz stwierdzenia nieważności oświadczeń w przedmiocie przystąpienia do spółki i objęcia 96 udziałów. Należy bowiem zgodzić się z Sądem Rejonowym, że art. 212 k.s.h. przyznaje legitymację czynną w zakresie prawa kontroli tj. w zakresie prawa przeglądania ksiąg i dokumentów spółki, sporządzenia bilansu dla swego użytku lub żądania wyjaśnień od zarządu jedynie wspólnikom spółki. A zatem mając na uwadze, iż na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 grudnia 2014 r., VI GC 424/13 oświadczenie woli złożone przez W. W. w akcie notarialnym nr (...) w przedmiocie przystąpienia do spółki (...) Sp. z o.o. z/s w S. i objęcia 96 udziałów o wartości 48.000.00 zł wraz z zobowiązaniem się do pokrycia nowopowstałych udziałów aportem zostało uznane za nieważne, a także mając na uwadze oświadczenie woli złożone przez W. W. , który w dniu 7 grudnia 2012 r. darował, nabyte w powyższy sposób, 96 udziałów na rzecz swego syna M. W. na podstawie umowy darowizny, który z kolei stał się (...) Sp. z o.o. w S. - to jak prawidłowo wskazał Sąd Rejestrowy w przypadku gdyby ww. wyrok Sądu Okręgowego uprawomocnił się, za nieważne należałoby uznać nabycie udziałów przez M. W. od W. W. a tym samym M. W. utraciłby status (...) . o.o. w likwidacji a co za tym idzie legitymację czynną do wystąpienia z uprawnieniem przysługującym mu jako wspólnikowi na podstawie art. 212 k.s.h. W związku z powyższym zawieszenie postępowania na mocy art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do momentu rozstrzygnięcia przez Sąd Apelacyjny w przedmiocie apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt VI GC 424/13 a tym samym w kwestii prawomocności przedmiotowego orzeczenia tut. Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy, zważywszy na jej przedmiot, jest uzasadnione względami, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Reasumując, Sąd Okręgowy zażalenie jako bezzasadne – na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. – oddalił, o czym orzeczono wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI