VI GZ 126/15

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2015-05-14
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
pełnomocnik z urzęduustanowienie pełnomocnikazażaleniepostępowanie apelacyjnesąd gospodarczynieporadność stronykoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jego ustanowienia.

Pozwani złożyli wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, argumentując chorobą jednego z nich i trudnościami w prowadzeniu sprawy. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na etap postępowania apelacyjnego i brak konieczności obecności pozwanych. Pozwani zaskarżyli to postanowienie, podnosząc zarzuty dotyczące braku możliwości obrony i potencjalnych nowych wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że pozwani nie są nieporadni, a sprawa nie jest skomplikowana, co wyklucza potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Pozwani A. P. i W. P. złożyli wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na chorobę pozwanego W. P., która uniemożliwia mu udział w rozprawie i udzielanie informacji, a także na trudności w ponoszeniu kosztów postępowania. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu oddalił ten wniosek, argumentując, że sprawa znajduje się na etapie postępowania apelacyjnego, a obecność pozwanych lub ich pełnomocnika nie jest wymagana, zwłaszcza że apelacja nie zawiera wniosków dowodowych. Pozwani zaskarżyli postanowienie sądu rejonowego, domagając się jego uchylenia i uwzględnienia wniosku. Podnieśli, że ich sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie profesjonalnej obsługi prawnej, co pozbawia ich możliwości równorzędnej reprezentacji i obrony. Obawiali się również możliwości zgłoszenia nowych wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym, które mogłyby wymagać ich obecności. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił zażalenie pozwanych. Sąd przypomniał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest możliwe, gdy strona jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych lub gdy sprawa jest skomplikowana faktycznie lub prawnie. W ocenie Sądu Okręgowego, jakość dotychczasowych pism procesowych pozwanych świadczy o ich dobrej znajomości prawa i braku nieporadności. Sprawa nie została uznana za skomplikowaną. Sąd podkreślił również, że postępowanie apelacyjne opiera się na materiale zebranym przed sądem pierwszej instancji, a wnioski dowodowe są dopuszczalne tylko w określonych sytuacjach. Brak wniosków dowodowych w apelacji osłabia argumentację pozwanych. Choroba jednego z pozwanych nie stanowiła przeszkody, gdyż informacje mogły być przekazywane w pismach procesowych. Sąd zaznaczył, że odmowa ustanowienia pełnomocnika nie pozbawia strony praw i nie narusza Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd może ustanowić pełnomocnika z urzędu tylko wtedy, gdy uzna jego udział za potrzebny, co nie jest automatyczne nawet w przypadku zwolnienia od kosztów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwani nie są nieporadni, a sprawa nie jest skomplikowana, co wyklucza potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podkreślono, że postępowanie apelacyjne opiera się na materiale zebranym w pierwszej instancji, a brak wniosków dowodowych w apelacji osłabia argumentację o konieczności obecności strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenia

Strona wygrywająca

pozwani (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w S.spółkapowód
(...) Sp. jawna A. P. , W. P. w W.spółkapozwany
W. P.osoba_fizycznapozwany
A. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona zwolniona od kosztów sądowych ma prawo zgłosić wniosek o ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego.

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględni wniosek strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeżeli uzna udział adwokata lub radcy prawnego za potrzebny.

k.p.c. art. 397 § par 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy orzeka w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 102

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie o braku możliwości ich ponoszenia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

k.p.c. art. 367

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy etapu postępowania apelacyjnego i braku konieczności obecności stron.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego przed Sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dopuszczalność przeprowadzania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie pozbawia strony możności jej praw.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może uchylić lub zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani nie są nieporadni. Sprawa nie jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym. Brak wniosków dowodowych w apelacji osłabia argumentację o konieczności obecności pozwanych. Choroba jednego z pozwanych nie uniemożliwia przekazywania informacji w pismach procesowych.

Odrzucone argumenty

Pozwani podnieśli, że ich sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie profesjonalnej obsługi prawnej, co pozbawia ich możliwości obrony. Obawa przed zgłoszeniem nowych wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym, które mogłyby wymagać ich obecności.

Godne uwagi sformułowania

udział wykwalifikowanego pełnomocnika procesowego w sprawie Sąd może uznać za niezbędny, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym Sąd nie jest związany żądaniem strony ustanowienia dla niej adwokata lub radcy prawnego odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie pozbawia strony możności jej praw

Skład orzekający

Beata Hass – Kloc

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach gospodarczych, zwłaszcza na etapie postępowania apelacyjnego, gdy strona nie wykazuje nieporadności i sprawa nie jest skomplikowana."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny sądu co do potrzeby ustanowienia pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kryteria ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach gospodarczych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy sąd ustanowi pełnomocnika z urzędu w sprawie gospodarczej? Wyjaśniamy kryteria.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 126/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass – Kloc Protokolant: st. sekretarz sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu sprawy w dniu 14 maja 2015r. w R. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z powództwa : (...) Sp. z o.o. w S. przeciwko: (...) Sp. jawna A. P. , W. P. w W. oraz W. P. , A. P. o zapłatę w przedmiocie zażalenia pozwanych na Postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24.02.2015r , sygn.. akt V GC 413/13 o ustanowienie pełnomocnika z urzędu postanawia: oddalić zażalenia UZASADNIENIE Pozwani A. P. i W. P. w piśmie procesowym z dnia 20.10.2014r złożyli wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wniosku podnieśli , że pozwany W. P. choruje co uniemożliwia mu udział w rozprawie, a jest on jedyną osobą w spółce , która może udzielić informację związane z okolicznościami niniejszej sprawy; a poza tym nie mogą ponieść trudów postępowania dla siebie i swojej rodziny. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu postanowieniem z dnia 24.02.2014r , sygn.. akt V GC 413/ 13 oddalił przedmiotowy wniosek. W pisemnych motywach podniósł ,że niniejsza sprawa jest na etapie postępowania apelacyjnego i zgodnie z treścią art. 367 kpc nie wymaga ich obecności. Ponadto ich apelacja nie zawiera wniosków dowodowych , których przeprowadzenie powodowałoby konieczność ich uczestnictwa lub pełnomocnika. Również przed Sądem Rejonowym nie wnosi o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron i zawarli wniosek o rozpoznanie sprawy pod ich nieobecność. Z tych też względów Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku i oddalił go na podstawie art. 117 par 5 kpc . Powyższe orzeczenie zaskarżyli wszyscy pozwani. Wnieśli o jego uchylenie i uwzględnienie ich wniosku. Podnieśli ,że zostali zwolnieni od opłaty sądowej od apelacji i ich sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie profesjonalnej obsługi prawnej , która by umożliwiała równorzędną z stroną powodową reprezentację przed Sądem Okręgowym co jednocześnie pozbawia stronę pozwaną możliwości obrony. Zarzucili ,że podczas postępowania apelacyjnego mogą zostać zgłoszone nowe wnioski dowodowe co może skutkować koniecznością ich przesłuchania i w przypadku braku ich stawiennictwa zostaną pozbawieni prawa do obrony. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje: Zażalenie pozwanych nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zarzuty podniesione w zażaleniu należy na wstępie przypomnieć ,że w myśl art. 117 § 1 k.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części ma prawo zgłosić wniosek o ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego; zaś na podstawie art. 102 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienia może domagać się osoba fizyczna , która złożyła oświadczenie , że nie jest wstanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z § 5 powołanego artykułu 117 kpc Sąd uwzględni wniosek strony, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Wypada przy tym zauważyć , że zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem udział wykwalifikowanego pełnomocnika procesowego w sprawie Sąd może uznać za niezbędny, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 23 września 1964r., sygn. II PZ 46/64, publ. NP (...) ) ; zaś Sąd nie jest związany żądaniem strony ustanowienia dla niej adwokata lub radcy prawnego. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszym postępowaniu nie zachodzą podstawy ustanowienia dla wnioskodawców profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Jak wynika z treści dotychczas składanych pism procesowych pozwanych , w tym sprzeciwu od nakazu zapłaty czy apelacji nie można pozwanych uznać za osoby nieporadne, ani też jako mające trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych. Jakość tych pism, powoływanie konkretnych zarzutów i dowodów, czy też wniosków wskazuje na dobrą znajomość prawa przez ich autorów. Zauważyć przy tym należy, iż przedmiotową sprawę nie można uznać za skomplikowaną czy zawiłą. Poza tym zgodnie z treścią art. 382 kpc Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego przed Sądem pierwszej instancji , zaś przeprowadzenie nowych dowodów jest obwarowane regulacją ujętą w art.381 kpc . W tej sytuacji jeżeli strona dopuszcza się zaniedbania w zakresie przysługującej mu inicjatywy dowodowej w postępowaniu przed sadem pierwszej instancji musi liczyć się z tym ,że sąd drugiej instancji wniosku dowodowego nie uwzględni ( por. wyrok SN z dnia 17.04.2002r, IV CKN 980/00). Pozwani przed Sądem Rejonowy nie składali żadnych wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania stron , również takiego nie zawarli w wniesionej apelacji. W związku z tym zarzut zażalenia dotyczący jakiś hipotetycznych , ewentualnych wniosków dowodowych w zakresie ich przesłuchania w toku postepowania apelacyjnego jawi się jako przywołany jedynie na użytek tego środka zaskarżenia. Poza tym choroba dotyczy tylko pozwanego W. P. , zaś posiadane informacje istotne dla rozstrzygnięcia sprawy strona pozwana mogła przekazywać w pismach procesowych , z czego – co wynika z akt –korzystała. Na koniec Sąd Okręgowy pragnie podkreślić ,że odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie pozbawia strony możności jej praw ( art. 379 pkt 5 kpc ) i nie narusza art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950r ( podobnie SN w wyroku z dnia 16.02.1999r, II UKN 418/98). Reasumując, Sąd Okręgowy – po myśli powołanych wyżej przepisów – orzekł jak w sentencji postanowienia działając zgodnie z treścią art. 397 par 2 kpc w z art. 385 kpc . ZARZĄDZENIE 1. (...) , 2. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI