VI GZ 13/17

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2017-02-28
SAOSGospodarczepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościdoręczeniedoręczenie zastępczeprawomocnośćnakaz zapłatypostępowanie upominawczezażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności, uznając, że nakaz zapłaty nie został skutecznie doręczony pozwanemu.

Powód domagał się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty, twierdząc, że został on skutecznie doręczony pozwanemu w trybie art. 139 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Okręgowy stwierdził, że procedura doręczenia nakazu zapłaty była wadliwa, co oznacza, że nakaz nie stał się prawomocny i nie może być podstawą do egzekucji.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym. Powód argumentował, że nakaz zapłaty stał się prawomocny, ponieważ został skutecznie doręczony pozwanemu w trybie zastępczym (art. 139 § 1 k.p.c.), co skutkowało upływem terminu do wniesienia sprzeciwu. Sąd Okręgowy uznał jednak, że procedura doręczenia była wadliwa. Wskazał na brak wymaganych adnotacji na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, które potwierdzałyby prawidłowość doręczenia zastępczego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nieskuteczne doręczenie zastępcze oznacza, że pismo nie zostało skutecznie doręczone. W związku z tym nakaz zapłaty nie stał się prawomocny, a wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został złożony przedwcześnie. Zażalenie powoda zostało oddalone jako bezzasadne.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli procedura doręczenia zastępczego była wadliwa i niezgodna z przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że procedura doręczenia zastępczego nakazu zapłaty była wadliwa z powodu braku wymaganych adnotacji na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru. Niewłaściwe doręczenie skutkuje tym, że nakaz nie stał się prawomocny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

P. K.

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o. w G.spółkapowód
P. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz zapłaty, aby mógł być podstawą egzekucji, musi być prawomocny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 504 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz zapłaty, przeciwko któremu nie wniesiono sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku.

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady doręczenia zastępczego.

k.p.c. art. 126 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów formalnych pisma procesowego, w tym wskazania adresu.

k.p.c. art. 187 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów formalnych pozwu, w tym wskazania adresu pozwanego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. § 10

Określa sposób oznaczania przesyłek niepodjętych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. § 11

Określa sposób dokonywania adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura doręczenia zastępczego nakazu zapłaty była wadliwa, co skutkuje jego niedoręczeniem i brakiem prawomocności. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został złożony przedwcześnie, ponieważ nakaz zapłaty nie był prawomocny.

Odrzucone argumenty

Nakaz zapłaty został skutecznie doręczony w trybie art. 139 § 1 k.p.c., co skutkowało jego uprawomocnieniem. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został złożony prawidłowo, gdyż nakaz zapłaty był prawomocny.

Godne uwagi sformułowania

procedura doręczenia była nieprawidłowa brak jest jakichkolwiek informacji o przyczynach niedoręczenia przesyłki wykazanie, że przeprowadzenie czynności doręczenia zastępczego nastąpiło niezgodnie z regułami [...] oznacza nieskuteczność tego doręczenia

Skład orzekający

Małgorzata Bartczak – Sobierajska

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Krepski

sędzia

Joanna Rusińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczenia zastępczego w postępowaniu cywilnym i jego wpływ na prawomocność orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wadliwości procedury doręczenia zastępczego opisanych w orzeczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego doręczenia pism sądowych dla biegu terminów i prawomocności orzeczeń, co jest częstym problemem w praktyce.

Uwaga na awizo! Jak wadliwe doręczenie może zniweczyć prawomocność nakazu zapłaty?

Sektor

inne

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VI Gz 13/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Bartczak – Sobierajska (spr.) Sędziowie: SO Zbigniew Krepski, SO Joanna Rusińska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w G. przeciwko P. K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt V GNc 2599/16 postanawia oddalić zażalenie Zbigniew Krepski Małgorzata Bartczak – Sobierajska Joanna Rusińska UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił wniosek wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym w dniu 18 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt V GNc 2599/16. Sąd ten wskazał, że przedmiotowy nakaz nie jest prawomocny, ani natychmiast wykonalny ( art. 777§ 1 pkt 1 k.p.c. ). W zażaleniu na powyższe postanowienie wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 504 § 2 k.p.c. i art. 139 § 1 k.p.c. , poprzez uznanie, że nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym nie jest prawomocny, podczas gdy nie wniesiono przeciwko niemu sprzeciwu w terminie dwóch tygodni od daty jego doręczenia w trybie art. 139 § 1 k.p.c. na rzeczywisty adres zamieszkania pozwanego, pod którym pozwany osobiście pokwitował odbiór wezwania do zapłaty. W oparciu o powyższe zarzuty wierzyciel wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności oraz zasądzenie od dłużnika na rzecz wierzyciela zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu klauzulowym według norm przepisanych, a ponadto kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał m.in., że w pozwie, stosownie do art. 126 § 2 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 k.p.c. wskazano miejsce zamieszkania pozwanego, tj. adres: ul. (...) , (...)-(...) T. . Do pozwu dołączone zostało wezwanie do zapłaty z dnia 15 lutego 2016 r. wraz z potwierdzeniem odbioru. Wskazane wezwanie zostało wysłane na adres ul. (...) , (...)-(...) T. i pod tym adresem zostało osobiście odebrane przez pozwanego, co potwierdza widniejący na potwierdzeniu odbioru własnoręczny podpis odbiorcy z dnia 29 lutego 2016 r. W związku z tym, w ocenie skarżącego miejsce zamieszkania nie może budzić wątpliwości. Ponadto, wierzyciel nadmienił, że wydany w sprawie nakaz zapłaty został wysłany na powyższy adres zamieszkania dłużnika, który jednak nie podjął pisma, w związku z czym, na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. pismo zostało złożone w placówce pocztowej operatora pocztowego, zaś w drzwiach mieszkania adresata (lub w oddawczej skrzynce pocztowej) pozostawiono zawiadomienie (tzw. awizo), ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono, z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie 7 dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. Ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie, zawiadomienie powtórzono. Z uwagi na brak podjęcia przez dłużnika wymienionego nakazu zapłaty, w dniu 16 listopada 2016 r. bezskutecznie upłynął termin powtórnego zawiadomienia. Zdaniem skarżącego, należy zatem przyjąć, iż w dniu 16 listopada 2016 r. rozpoczął bieg dwutygodniowy termin na złożenie przez dłużnika sprzeciwu od wymienionego nakazu zapłaty, który upłynął w dniu 30 listopada 2016 r. Zgodnie z art. 504 § 2 k.p.c. , nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku i jako tytuł egzekucyjny powinien zostać zaopatrzony w klauzulę prawomocności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zarzut naruszenia art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 504 § 2 k.p.c. i art. 139 § 1 k.p.c. nie znajduje uzasadnienia w świetle okoliczności faktycznych sprawy. Wbrew stanowisku skarżącego, wydany w sprawie nakaz zapłaty nie jest orzeczeniem prawomocnym, w związku z czym nie stanowi po myśli art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. tytułu egzekucyjnego podlegającego zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pozwany P. K. nie odebrał przedmiotowego nakazu zapłaty, a procedura doręczenia była nieprawidłowa, co umknęło zarówno uwadze Sądu pierwszej instancji, jak i skarżącemu. Mianowicie na kopercie zawierającej m.in. nakaz zapłaty (k.45) widnieją wprawdzie adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki (w dniach 26 października 2016 r. i 3 listopada 2016 r.), jak również o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej oraz o pozostawieniu zawiadomienia (awiza) w oddawczej skrzynce pocztowej, jednakże brak jest jakichkolwiek informacji o przyczynach niedoręczenia przesyłki (żadna z rubryk formularza potwierdzenia odbioru nie została w tym zakresie wypełniona), brak również adnotacji „ nie podjęto w terminie ” na kopercie zawierającej nakaz wraz z podpisem i odciskiem datownika doręczającego. Wobec powyższego, procedura doręczenia nakazu zapłaty w niniejszej sprawie była niezgodna z regulacjami § 10 i § 11 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym z dnia 12 października 2010 r. (t.j. z dnia 29 lipca 2015 r., Dz.U. z 2015 r., poz. 1222) w zw. z art. 139 § 1 k.p.c. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, przesyłkę niepodjętą placówka operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją „ nie podjęto w terminie ” oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia odbioru przesyłki. Natomiast w myśl § 11 ww. Rozporządzenia, jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, w razie odmowy przyjęcia przesyłki, a także jeżeli przesyłki nie można doręczyć z powodów określonych w art. 136 § 2 i art. 139 § 3 k.p.c. , doręczający dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru, umieszcza datę i składa swój podpis. Zgodnie z utrwalonym poglądem w judykaturze Sądu Najwyższego, wykazanie, że przeprowadzenie czynności doręczenia zastępczego nastąpiło niezgodnie z regułami objętymi art. 139 § 1 k.p.c. i przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym , oznacza nieskuteczność tego doręczenia (tak m.in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt III BP 8/15, Legalis Nr 1460613 oraz w postanowieniu z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I Cz 69/16, Legalis Nr 1544288). Jednocześnie, zważyć należy, iż zgodnie z treścią informacji zawartej w zaświadczeniu Systemu Informatycznego PESEL2-SĄD, pozwany P. K. posiadał miejsce zameldowania na pobyt stały pod adresem ul. (...) w T. jedynie do dnia 30 kwietnia 2012 r. (k.50), co prawdopodobnie było przyczyną wezwania pełnomocnika powoda do wskazania aktualnego adresu pozwanego lub wykazania, że podany adres jest aktualny. Zdaniem Sądu Okręgowego w pierwszej kolejności należało reklamować przesyłkę domagając się uzupełnienia formularza potwierdzenia odbioru o adnotację o przyczynie niedoręczenia przesyłki oraz datę i podpis doręczającego (pkt 4 formularza). Nie zmienia to faktu, iż nakaz zapłaty na dzień wydania zaskarżonego postanowienia był nieprawomocny, zatem wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został złożony przedwcześnie. W związku z powyższym, nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącego o skutecznym doręczeniu nakazu zapłaty w trybie art. 139 § 1 k.p.c. , jak również o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz o jego bezskutecznym upływnie w dniu 30 listopada 2016 r. W konsekwencji orzeczenie Sądu Rejonowego było co do zasady słuszne. Mając na uwadze powyższe, zażalenie jako bezzasadnie podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Zbigniew Krepski Małgorzata Bartczak – Sobierajska Joanna Rusińska (...) Z. 1. (...) , 2. (...) : - (...) , 3. (...) T. 28.02.2017 r.