VI Gz 127/15

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2015-05-18
SAOSGospodarczepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościmajątek wspólnyzgoda małżonkadziałalność gospodarczawierzycieldłużnikpostępowanie klauzulowek.p.c.krod

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, podkreślając wymóg wykazania zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania, nawet jeśli dotyczy ono działalności gospodarczej.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na podstawie aktu notarialnego dotyczącego zobowiązania z działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając brak wykazania zgody małżonki. Wierzyciel w zażaleniu argumentował, że zgoda nie jest wymagana na mocy art. 36 § 3 krod. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że choć czynność prawna jest ważna bez zgody, to zaspokojenie z majątku wspólnego wymaga wykazania tej zgody zgodnie z art. 787 k.p.c.

Wierzyciel, (...) Sp. z o.o. w W., złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, E. J., na podstawie aktu notarialnego z dnia 15 maja 2013 r., który został już opatrzony klauzulą wykonalności przeciwko dłużnikowi W. J. Wnioskodawca argumentował, że zobowiązanie powstało w ramach działalności gospodarczej dłużnika, do czego nie była potrzebna zgoda małżonki (art. 36 § 3 krod), a małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości na prawach wspólności małżeńskiej. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu oddalił wniosek, wskazując na brak wykazania przez wierzyciela zgody małżonki dłużnika, zgodnie z art. 787 k.p.c. Wierzyciel wniósł zażalenie, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie art. 787 k.p.c., twierdząc, że zgoda małżonki nie jest wymagana w przypadku zobowiązań z działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że choć czynność prawna dokonana przez jednego z małżonków w ramach art. 36 § 3 krod jest ważna bez zgody drugiego małżonka, to dla zaspokojenia się z majątku wspólnego wierzyciel musi wykazać zgodę małżonka na zaciągnięcie zobowiązania, zgodnie z art. 787 k.p.c. Sąd zaznaczył, że wyjątek dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel zamierza zaspokoić się z majątku przedsiębiorstwa, ale wówczas należy wystąpić z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi w warunkach art. 787¹ k.p.c., czego wierzyciel nie uczynił. W związku z tym zażalenie uznano za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel musi wykazać zgodę małżonki dłużnika na zaciągnięcie zobowiązania, aby móc zaspokoić się z majątku wspólnego małżonków, nawet jeśli zobowiązanie powstało w ramach działalności gospodarczej dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 787 k.p.c. wprowadza ograniczoną odpowiedzialność majątkiem wspólnym. Zaspokojenie z majątku wspólnego jest możliwe tylko po wykazaniu zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania, co musi nastąpić na podstawie dokumentu. Sam fakt, że czynność prawna jest ważna bez zgody małżonka (art. 36 § 3 krod), nie zwalnia wierzyciela z obowiązku wykazania zgody w postępowaniu klauzulowym, chyba że występuje o klauzulę na podstawie art. 787¹ k.p.c. w odniesieniu do majątku przedsiębiorstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

E. J. (małżonka dłużnika)

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w W.spółkawierzyciel
E. J.osoba_fizycznamałżonka dłużnika
W. J.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Do zaspokojenia się z majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka na podstawie tytułu egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi, wierzyciel musi wykazać, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika.

Pomocnicze

krod art. 36 § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Małżonek może samodzielnie zarządzać majątkiem służącym do prowadzenia działalności gospodarczej bez zgody drugiego małżonka.

k.p.c. art. 787¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika w celu zaspokojenia się z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaspokojenie z majątku wspólnego małżonków wymaga wykazania przez wierzyciela zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania zgodnie z art. 787 k.p.c. Sam fakt, że czynność prawna jest ważna bez zgody małżonka (art. 36 § 3 krod), nie zwalnia wierzyciela z obowiązku wykazania tej zgody w postępowaniu klauzulowym.

Odrzucone argumenty

Zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania nie jest wymagana, jeśli zobowiązanie powstało w ramach działalności gospodarczej dłużnika (art. 36 § 3 krod).

Godne uwagi sformułowania

Fakt, że dłużnik może stosownie do art. 36 § 3 kro zarządzać majątkiem, który służy mu do prowadzenia działalności gospodarczej bez zgody małżonka nie ma znaczenia, bo w postępowaniu klauzulowym fakt zgody musi wykazać. Stanowisko to jest oczywiście nieprawidłowe i sprzeczne z treścią art. 787 kpc. zaspokojenie się wierzyciela z majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka uzależnione jest od wykazania przez wierzyciela, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika

Skład orzekający

Beata Hass-Kloc

przewodniczący

Anna Walus-Rząsa

sędzia

Barbara Frankowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku uzyskania zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania w celu zaspokojenia z majątku wspólnego, nawet w przypadku zobowiązań z działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel chce zaspokoić się z całego majątku wspólnego, a nie tylko z majątku przedsiębiorstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli i przedsiębiorców – zakresu odpowiedzialności majątkiem wspólnym małżonków i wymogów formalnych przy egzekucji.

Czy zgoda małżonka jest zawsze potrzebna do egzekucji z majątku wspólnego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 127/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc Sędziowie: SSO Anna Walus-Rząsa SSO Barbara Frankowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Zawiło po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela: (...) Sp. z o.o. w W. (poprzednio (...) Sp. z o.o. w W. ) z udziałem małżonki dłużnika: E. J. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu V Wydziału Gospodarczego z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt V GCo 145/14 postanawia: o d d a l i ć zażalenie. UZASADNIENIE (...) Sp. z o.o. w W. (aktualnie (...) Sp. z o.o. w W. ) złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, tj. aktowi notarialnemu z dnia 15 maja 2013r. (...) zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności przeciwko dłużnikowi W. J. postanowieniem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 20 listopada 2013r. także przeciwko małżonce dłużnika E. J. . Wnioskodawca wskazał, że W. J. wraz z małżonką E. J. są współwłaścicielami na prawach wspólności małżeńskiej nieruchomości opisanej we wniosku. Zaś wskazany we wniosku tytuł egzekucyjny przeciwko W. J. powstał w ramach działalności gospodarczej dłużnika, do czego nie była potrzebna zgoda jego małżonki ( art. 36 § 3 kro ). Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu zaskarżonym postanowieniem oddalił powyższy wniosek na podstawie art. 787 kpc wobec nie wykazania przez wierzyciela, że czynność prawna stwierdzona wskazanym we wniosku tytułem egzekucyjnym została dokonana przez dłużnika za zgodą jego małżonki. Fakt, że dłużnik może stosownie do art. 36 § 3 kro zarządzać majątkiem, który służy mu do prowadzenia działalności gospodarczej bez zgody małżonka nie ma znaczenia, bo w postępowaniu klauzulowym fakt zgody musi wykazać. Wierzyciel w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego zmianę i uwzględnienie wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje zarzucając naruszenie art. 787 kpc polegające na jego błędnej wykładni i nieprawidłowym zastosowaniu poprzez oddalenie wniosku na podstawie niewykazania przez wierzyciela, że czynność prawna dokonana przez wnioskodawcę została dokonana za zgodą małżonki dłużnika, podczas gdy zgodnie z art. 36 § 3 kro zgoda taka nie jest wymagana. W takim wypadku wnioskodawca w celu uzyskania klauzuli wykonalności na małżonką zobowiązany jest wyłącznie do wykazania, że E. J. jest małżonką dłużnika oraz, że wierzytelność powstała z czynności prawnej, co zostało w sprawie wykazane. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie wierzyciela nie jest uzasadnione. Wierzyciel w tej sprawie stoi na stanowisku, że skoro dłużnik jest na mocy art. 36 § 3 kro uprawniony do samodzielnego (bez zgody współmałżonka) zarządzania przedmiotami majątkowymi służącymi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej to do nadania do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, w celu zaspokojenia się z majątku wspólnego małżonków, nie ma potrzeby wykazywania zgody współmałżonka. Stanowisko to jest oczywiście nieprawidłowe i sprzeczne z treścią art. 787 kpc . Czynność prawna podejmowana przez małżonka w warunkach art. 36 § 3 kro jest ważna i zgoda małżonka do jej dokonania nie jest potrzebna, ale jeżeli skutkiem tej czynności prawnej jest uzyskanie przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi, to zaspokojenie się wierzyciela z majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka uzależnione jest od wykazania przez wierzyciela, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika, a wykazanie tego może nastąpić tylko na podstawie dokumentu urzędowego lub prywatnego, o czym bez żadnych wyjątków stanowi art. 787 kpc . Przepis ten wprowadził bowiem ograniczoną odpowiedzialność majątkiem wspólnym małżonków za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z małżonków. Obecnie zaspokojenie długu wynikającego z jakiegokolwiek zobowiązania zaciągniętego przez jednego z małżonków, z całego majątku wspólnego obojga małżonków - inaczej niż w poprzednim stanie prawnym - ma charakter wyjątkowy. Jest ono możliwe pod warunkiem udzielenia zgody przez drugiego z małżonków na zaciągnięcie zobowiązania, co podlega wykazaniu przez wierzyciela stosownym dokumentem w postępowaniu klauzulowym. Wierzyciel nie musi wykazywać zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania tylko wtedy, gdy zamierza zaspokoić się z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa będącego składnikiem majątku wspólnego, ale wówczas musi wystąpić z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika w warunkach art. 787 1. kpc . W tej sprawie niewątpliwie wierzyciel w takim wnioskiem nie wystąpił, na co wprost wskazuje żądanie wniosku. W przedmiotowej sprawie wierzyciel błędnie zakładając, że nie ma obowiązku wykazywania zgody małżonka dłużnika na zaciągnięcie zobowiązania nawet nie zamierzał tego zrobić, co prawidłowo skutkowało oddaleniem wniosku. Sąd Rejonowy zaskarżonym postanowieniem nie naruszył regulacji art. 787 kpc . Mając na uwadze powyższe zażalenie jako bezzasadne oddalono na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc i 13 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI