VI GZ 123/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenia dłużnika S. K. oraz wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które ustaliło plan spłaty wierzycieli w postępowaniu o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Sąd Rejonowy ustalił plan spłaty w kwocie 250 zł miesięcznie przez 24 miesiące, mimo wniosku dłużnika o umorzenie zobowiązań bez planu spłaty. Sąd Okręgowy, analizując przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stwierdził, że postanowienie o ustaleniu planu spłaty musi zawierać obligatoryjne elementy, w tym określenie, jaka część zobowiązań zostanie umorzona po wykonaniu planu. Ponieważ Sąd Rejonowy pominął ten element, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej planu spłaty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby sąd pierwszej instancji mógł uzupełnić braki formalne. Sąd Okręgowy oddalił zarzuty dłużnika dotyczące umorzenia zobowiązań bez planu spłaty, uznając, że sytuacja majątkowa dłużnika nie uzasadnia takiego rozwiązania, a plan spłaty ma również wymiar wychowawczy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych postanowienia o ustaleniu planu spłaty w upadłości konsumenckiej oraz przesłanek do umorzenia zobowiązań bez planu spłaty.
Dotyczy przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze sprzed nowelizacji z 2016 r., choć zasady interpretacji mogą być nadal aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli w postępowaniu upadłościowym konsumenckim musi zawierać rozstrzygnięcie o części zobowiązań podlegających umorzeniu po wykonaniu planu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli musi zawierać obligatoryjne elementy, w tym wskazanie, jaka część zobowiązań zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz komentarze prawnicze, wskazał, że ustalenie planu spłaty jest orzeczeniem merytorycznym, a jego obligatoryjnym elementem jest określenie czasu obowiązywania, sposobu realizacji spłat oraz części zobowiązań ulegających umorzeniu po zakończeniu wykonywania planu.
Czy w sytuacji, gdy dłużnik jest w stanie przeznaczyć nawet symboliczną kwotę na spłatę wierzycieli, należy umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty następuje tylko w sytuacji, gdy osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że plan spłaty ma również wymiar wychowawczy i prewencyjny, kształtując postawę dłużnika na przyszłość. Umorzenie zobowiązań bez planu spłaty jest rozwiązaniem wyjątkowym, stosowanym w przypadkach całkowitego braku możliwości zarobkowania, a nie w sytuacji, gdy dłużnik osiąga dochód, nawet jeśli oscyluje on wokół minimum socjalnego.
Czy nieusprawiedliwione niestawiennictwo dłużnika na posiedzeniu sądu uniemożliwia ustalenie planu spłaty?
Odpowiedź sądu
Nie, nieusprawiedliwione niestawiennictwo dłużnika nie tamuje postępowania, a sąd ocenia sprawę na podstawie zgromadzonych dokumentów i wysłuchania syndyka, uwzględniając, że wyjaśnienie sprawy leży w interesie dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że choć wysłuchanie upadłego jest wymogiem proceduralnym, jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie blokuje postępowania. Sąd pierwszej instancji powinien ocenić sprawę na podstawie dostępnych dowodów, a stanowisko dłużnika nie jest wiążące.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Z. F. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| (...) | spółka | wierzyciel |
| (...) | spółka | wierzyciel |
| (...) Finanse sp. z o.o. sp. k. | spółka | wierzyciel |
| (...) | spółka | wierzyciel |
| (...) | spółka | wierzyciel |
| (...) Bank (...) s.a. | spółka | wierzyciel |
| (...) Bank s.a. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (12)
Główne
pr. up. i n. art. 491¹⁵ § § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd określa, w jakim zakresie i w jakim czasie (nie dłuższym niż 36 miesięcy) upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania uznane na liście wierzytelności, niewykonane w toku postępowania na podstawie planów podziału, oraz jaka część zobowiązań powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli. Brak tego elementu czyni postanowienie wadliwym.
puin art. 491¹⁶ § § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Przepis ten ma zastosowanie w rzadkich przypadkach, gdy oczekiwanie od dłużnika zaspokojenia wierzycieli w jakimkolwiek stopniu jest całkowicie nierealistyczne (np. z powodu ciężkiej choroby, niepełnosprawności, czasochłonnej opieki nad chorym).
Pomocnicze
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
pr. up. art. 491⁹
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
pr. up. i n. art. 162 § ust. 3
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
puin art. 491¹⁴ § ust. 3
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
puin art. 491²¹ § ust.1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne art. 449
W sprawach, w których przed wejściem w życie ustawy zmieniającej ustawę Prawo upadłościowe i naprawcze, wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 491¹⁵ § 1 pr. up. i n. poprzez brak obligatoryjnego rozstrzygnięcia o części zobowiązań podlegających umorzeniu po wykonaniu planu spłaty.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dłużnika dotyczące naruszenia art. 217 § 1 kpc, art. 233 § 1 kpc, art. 491¹⁵ § 1 puin (w zakresie braku rozstrzygnięcia o zobowiązaniach powstałych przed ogłoszeniem upadłości), art. 491¹⁶ § 1 puin (odmowa zastosowania). • Zarzuty wierzyciela dotyczące naruszenia art. 491¹⁵ ust. 1 i 4 w zw. z art. 2 ust. 2 puin (niewłaściwe zastosowanie, błędne przyjęcie trudnej sytuacji upadłego) oraz art. 233 §1 kpc (dowolna ocena dowodów).
Godne uwagi sformułowania
plan spłaty [...] będzie miał dla niego wymiar wychowawczy, gdyż nawet minimalna spłata zobowiązań prowadzi do zaspokojenia wierzycieli choćby w stopniu minimalnym. • Ustalenie planu spłaty jest orzeczeniem o charakterze konstytutywnym, które w sposób merytoryczny rozstrzyga o kształcie restrukturyzacji zadłużenia. • Przepis art. 491¹⁶ § 1 puin mówi o jakiegokolwiek spłacie, nawet zatem symbolicznej z punktu widzenia wierzycieli, ale nadal spełniającej swoją rolę w stosunku do dłużnika, dla którego nawet przy ograniczonych możliwościach finansowych także niewielka, ale możliwa do wygospodarowania spłata stanowić będzie rolę prewencyjną i kształtować postawę na przyszłość. • Dłużnik, który jest niewypłacalny i którego niewykonane zobowiązania ostatecznie zostaną umorzone, powinien w okresie wykonywania planu spłaty zaspokoić swoich wierzycieli w maksymalnie możliwym stopniu, nawet kosztem zaspokajania potrzeb własnych i rodziny.
Skład orzekający
Andrzej Borucki
przewodniczący-sprawozdawca
Renata Bober
członek
Grzegorz Barnak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych postanowienia o ustaleniu planu spłaty w upadłości konsumenckiej oraz przesłanek do umorzenia zobowiązań bez planu spłaty."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze sprzed nowelizacji z 2016 r., choć zasady interpretacji mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy upadłości konsumenckiej i planu spłaty, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na jego praktyczne implikacje dla osób zadłużonych. Uchylenie postanowienia przez sąd wyższej instancji dodaje jej elementu procesowego.
“Wadliwy plan spłaty w upadłości konsumenckiej – Sąd Okręgowy uchyla decyzję Sądu Rejonowego.”
Dane finansowe
WPS: 96 388,95 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.