VI GZ 11/16

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2016-02-04
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuzażaleniesąd okręgowysąd rejonowylegitymacja procesowadopozwaniezwrot kosztów

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że pozwany dopuszczony do sprawy na wniosek innego pozwanego ma prawo do zwrotu kosztów, nawet jeśli powództwo przeciwko niemu zostało oddalone.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, kwestionując zasądzenie od niej kwoty na rzecz pozwanego (...) SA, który został wezwany do udziału w sprawie na wniosek innego pozwanego. Powódka argumentowała, że wezwanie było bezzasadne i zgodnie z art. 194 § 1 kpc koszty powinny obciążać pierwotnego pozwanego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że nawet jeśli powództwo przeciwko dopozwanemu zostało oddalone, to przysługuje mu prawo do zwrotu kosztów od powoda, chyba że wezwanie było ewidentnie bezzasadne, czego w tej sprawie nie stwierdzono.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie powódki M. M. (1) na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo i zasądził od powódki koszty zastępstwa procesowego na rzecz obu pozwanych. Powódka zaskarżyła jedynie część postanowienia dotyczącą kosztów zasądzonych na rzecz pozwanego (...) SA w W., zarzucając naruszenie art. 194 § 1 kpc. Argumentowała, że pozwany (...) SA został wezwany do udziału w sprawie na wniosek pozwanego Wojewódzkiego (...) w K. z powodu zarzutu braku legitymacji procesowej, a sama powódka nie wnosiła o jego wezwanie ani nie wyrażała na to zgody. Powódka powołała się na komentarz prawniczy wskazujący, że w takiej sytuacji koszty powinny być zasądzone od pierwotnego pozwanego. Sąd Okręgowy uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Analizując art. 194 § 1 kpc, sąd stwierdził, że wezwanie (...) SA nastąpiło na wniosek pozwanego Wojewódzkiego (...) w K. w związku z zarzutem braku legitymacji procesowej. Powódka nie sprzeciwiła się jednoznacznie wezwaniu do udziału w sprawie. Sąd Rejonowy wezwał (...) SA do udziału w sprawie, a pozwany ten wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, osoba wezwana do udziału w sprawie w charakterze pozwanego jest stroną procesu, a w razie oddalenia powództwa przysługuje jej prawo do żądania zwrotu kosztów od powoda. Sąd uznał, że nie można mówić o bezzasadności wniosku o wezwanie w sytuacji, gdy powództwo zostało oddalone z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej dopozwanego. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone, a powódka obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwanemu dopozwanemu przysługuje prawo do żądania zwrotu kosztów procesu od powoda, nawet jeśli powództwo przeciwko niemu zostało oddalone z przyczyn innych niż brak legitymacji procesowej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym osoba wezwana do udziału w sprawie w charakterze pozwanego jest stroną procesu, a w razie oddalenia powództwa przysługuje jej prawo do żądania zwrotu kosztów od powoda. Nie można mówić o bezzasadności wniosku o wezwanie w sytuacji, gdy powództwo zostało oddalone z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej dopozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Pozwany (...) SA w W.

Strony

NazwaTypRola
M. M. (1)osoba_fizycznapowódka
Wojewódzki (...) w K.instytucjapozwany
(...) SA w W.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 194 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. Osoba wezwana do udziału w sprawie na wniosek pozwanego może domagać się zwrotu kosztów wyłącznie od pozwanego, jeżeli okaże się, że wniosek był bezzasadny.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji sąd rozstrzygnie o kosztach, stosując odpowiednio zasady wynikające z przepisów poprzedzających.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddali apelację jako bezzasadną.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa z niemajątkowych lub o prawa niemajątkowe, które mogą być dochodzone wyłącznie w drodze procesowej, sąd drugiej instancji może przekazać sprawę do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą dalszego wyjaśnienia sprawy i przygotowania jej do rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 103 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów wywołanych jej uzasadnionym lub oczywiście usprawiedliwionym niestawiennictwem.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6 § pkt 6

Ustawa z dnia 28.07.2005r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych art. 113 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 21

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany dopozwany ma prawo do zwrotu kosztów procesu od powoda, nawet jeśli powództwo przeciwko niemu zostało oddalone z przyczyn innych niż brak legitymacji procesowej. Nie można mówić o bezzasadności wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w sytuacji, gdy powództwo zostało oddalone z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej dopozwanego.

Odrzucone argumenty

Wezwanie pozwanego (...) SA do udziału w sprawie było bezzasadne, a koszty procesu powinny obciążać pierwotnego pozwanego. Zastosowanie art. 194 § 1 zd. 2 kpc w sytuacji, gdy pozwany został wezwany na wniosek innego pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

O bezzasadności wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w rozumieniu art. 194 § 1 zd.2 kpc można mówić w sytuacji, gdy dopozwany nie ma legitymacji procesowej w sprawie. Jeżeli zaś powództwo wobec dopozwanego zostało oddalone z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej nie można mówić o bezzasadności wniosku. Osoba wezwana do udziału w sprawie w charakterze pozwanego jest stroną procesu, niezależnie od tego, czy wezwanie (dopozwanie) było prawidłowe, czy też wadliwe i na czyj wniosek zostało dokonane; w razie oddalenia powództwa w stosunku do takiej osoby przysługuje jej - zgodnie z art. 98 § 1 kpc - prawo żądania zwrotu kosztów procesu od powoda.

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Anna Walus-Rząsa

sędzia

Barbara Frankowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów procesu w przypadku dopozwania strony na wniosek innego pozwanego, zwłaszcza gdy powództwo przeciwko dopozwanemu zostało oddalone z przyczyn innych niż brak legitymacji procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie jeden z pozwanych wnosi o wezwanie kolejnego podmiotu do udziału w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami procesu, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Kto płaci za błędy w procesie? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady zwrotu kosztów przy dopozwaniu.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3617 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN

koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym: 150 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Gz 11/16 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Anna Walus-Rząsa SO Barbara Frankowska (spraw.) Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Zawiło po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: M. M. (1) przeciwko: 1. Wojewódzkiemu (...) w K. 2. (...) SA w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach procesu zawarte w pkt II wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie V Wydziału Gospodarczego z dnia 19 października 2015r. sygn. GC 100/15 w części dotyczącej zasądzenia kosztów procesu na rzecz pozwanego 2. (...) SA w W. postanawia: I. o d d a l i ć zażalenie, II. z a s ą d z i ć od powódki M. M. (1) na rzecz pozwanego (...) SA w W. kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Krośnie wyrokiem z dnia 19 października 2015r. oddalił powództwo M. M. (1) (pkt I) oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego Wojewódzkiego (...) w K. kwotę 3.617 zł i na rzecz pozwanego (...) SA w W. kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II) wskazując w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach procesu art. 98 § 1 kpc , § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…), a także art. 83 ust.2 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych. Powódka zaskarżyła postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu zawarte w pkt II wyroku z dnia 19 października 2015r., sygn. akt V GC 100/15, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 194 § 1 kpc poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego (...) SA w W. kwoty 3.600 zł. Na tej podstawie powódka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku pozwanego (...) SA w W. o zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia powódka wskazała, że wezwanie pozwanego (...) SA w W. nastąpiło na wniosek pozwanego Wojewódzkiego (...) który argumentując swoje stanowisko w odpowiedzi na pozew wskazywał, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko podmiotowi, który posiada legitymację bierną w niniejszym procesie, bo umowa o wykonanie prac w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego łączyła powódkę z (...) SA . Bezzasadność wezwania do udziału w sprawie podnosił także w odpowiedzi na pozew pozwany (...) SA . Powódka ze swej strony ani nie wnosiła o wezwanie do udziału w sprawie (...) SA , ani nie wyrażała zgody na wstąpienie tej spółki do procesu w miejsce dotychczasowego pozwanego. W toku procesu wskazywała, że wszelkie uzgodnienia w odniesieniu do spornego zakresu prac, w tym rozliczeń miały miejsce pomiędzy nią a pozwanym Szpitalem. Cytując treść art. 194 § 1 zdanie 2 k.p.c. i powołując się na stanowisko komentatora M. M. powódka wskazała, że w tej sytuacji zwrot kosztów procesu dla pozwanego 2 powinien być zasądzony nie od niej ale od pierwotnego pozwanego. Pozwany (...) SA w W. wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Wg pozwanego Sąd I instancji wydał postanowienie o wezwaniu (...) SA do udziału w sprawie i nie stwierdził, zarówno w momencie wydawania wskazanego postanowienia, w toku postępowania, jak również w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 października 2015r., iż wniosek o wezwanie do udziału w sprawie był bezzasadny, a dopozwany nie posiadał legitymacji procesowej. Pozwany 2 podkreślił także, że powódka w toku procesu nie kwestionowała braku legitymacji procesowej E. , nie sprzeciwiła się w sposób jednoznaczny udziałowi tego pozwanego w procesie, a w piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2014r. jedynie podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w pozwie oraz zakwestionowała zarzut pozwanego Szpitala dot. braku legitymacji procesowej tego pozwanego, a nie braku legitymacji procesowej pozwanego (...) SA . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie powódki nie jest uzasadnione. Art. 194 § 1 kpc stanowi, że jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. Osoba wezwana do udziału w sprawie na wniosek pozwanego może domagać się zwrotu kosztów wyłącznie od pozwanego, jeżeli okaże się, że wniosek był bezzasadny. W przedmiotowej sprawie wezwanie pozwanego (...) SA w W. nastąpiło na skutek wniosku złożonego przez pozwany Wojewódzki (...) w odpowiedzi na pozew, w związku z zarzutem braku czynnej legitymacji procesowej w sprawie (odpowiedź na pozew k. 97 i nast.). Powódka w odpowiedzi na stanowisko pozwanego (...) , pismem z dnia 3 kwietnia 2014r. wniosła o oddalenie zarzutów, w tym co do niewłaściwości sądu, zakwestionowała, aby po stronie tego pozwanego wystąpił brak biernej legitymacji procesowej i nie sprzeciwiła się jednoznacznie wnioskowi o wezwanie do udziału w sprawie (...) SA w W. . W tych okolicznościach Sąd Rejonowy w Krośnie postanowieniem z dnia 12 marca 2015r. wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) SA (k. 161). Pozwany (...) SA w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów procesu (k.175), kwestionując istnienie podstawy do wezwania go do udziału w sprawie na podstawie art. 194 § 1 kpc oraz zgłaszając w tym zakresie zastrzeżenie w trybie art. 162 kpc . W toku procesu powódka składała do protokołu rozprawy oświadczenia, że podtrzymuje żądanie pozwu (protokoły rozpraw k. 246, 319). Sąd Rejonowy oddalając powództwo wyrokiem z dnia 19 października 2015r. nie powoływał się bezzasadność wniosku o wezwanie do udziału w sprawie pozwanego (...) SA w W. , lecz na nieuprawnione stanowisko powódki, że sporny zakres robót nie był objęty umową ( łączącą powódkę z (...) SA ). O bezzasadności wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w rozumieniu art. 194 § 1 zd.2 kpc można mówić w sytuacji, gdy dopozwany nie ma legitymacji procesowej w sprawie. Jeżeli zaś powództwo wobec dopozwanego zostało oddalone z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej nie można mówić o bezzasadności wniosku. Zwrot kosztów procesu należy się dopozwanemu od powoda w sytuacji gdy dopozwanie nastąpiło na jego wniosek lub powództwo zostało oddalone z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej dopozwanego ( tak w tezach III. 5-7 Kodeksu postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz do art. 1-729 pod red. A. Góra – Błaszczykowska 2015, wyd.2. Legalis ). Stanowisko to znajduje oparcie także w stanowisku Sądu Najwyższego, wyrażonym w postanowieniu z dnia 18.01.1979 r. IV CZ 185/78, że osoba wezwana do udziału w sprawie w charakterze pozwanego jest stroną procesu, niezależnie od tego, czy wezwanie (dopozwanie) było prawidłowe, czy też wadliwe i na czyj wniosek zostało dokonane; w razie oddalenia powództwa w stosunku do takiej osoby przysługuje jej - zgodnie z art. 98 § 1 kpc - prawo żądania zwrotu kosztów procesu od powoda. W ocenie Sądu Okręgowego stanowisko to zachowuje aktualność, mimo że w regulacji art. 194 § 1 kpc dodano zd.2 . Wg Sądu Okręgowego zacytowane w zażaleniu stanowisko komentatora w komentarzu do art. 194 kpc pod red. M. M. (Kodeks postepowania cywilnego. Komentarz wyd. LexisNexis wyd.II 2013,Lex) nie może mieć zastosowania w tym stanie faktycznym, bo z uwagi na fakt, że umowa cywilnoprawna łączyła powódkę z pozwanym 2 (...) SA i powódka nie oponowała przeciwko wnioskowi o dopozwanie złożonemu przez pozwanego 1 nie można temu pozwanemu zarzucić niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego postępowania prowadzącego do orzeczenia o kosztach procesu stosownie do art. 103 § 1 kpc , o czym mowa w cytowanym w zażaleniu komentarzu. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, jako bezzasadne – na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , o czym orzeczono w pkt I postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 kpc oraz § 2 pkt 3 w zw. z § 12 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych /.../ Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm.), które znajduje zastosowanie na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. /Dz.U. 2015.1804./, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia sprawy w danej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI