VI GC 828/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) sp. z o.o. w K. wniosła o zasądzenie od pozwanego B. Z. kwoty 10.431,41 zł z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy faktoringu z prawem regresu. Sąd Rejonowy w Rybniku uznał umowę za ważną, traktując ją jako umowę nienazwaną o świadczenie usług, z elementami faktoringu i pożyczki. Strony ustaliły wypłatę zaliczki przez powódkę na rzecz pozwanego, przelew wierzytelności przez pozwanego na powódkę oraz zwrot zaliczki wraz z prowizją i odsetkami. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki 6.546,67 zł, na co złożyły się: należność główna (5.639,84 zł), prowizja (291,84 zł), skapitalizowane odsetki umowne (445,00 zł) i rekompensata za koszty odzyskiwania należności (169,99 zł), wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od wskazanych kwot. Powództwo w pozostałej części oddalono. Sąd uznał postanowienia umowy dotyczące prowizji za ponadterminową obsługę za nieważne jako sprzeczne z ustawą i zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Nie uwzględniono również żądania odsetek od rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 2.458,31 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja umowy faktoringu z prawem regresu jako umowy mieszanej, zasady dotyczące odsetek maksymalnych i kosztów odzyskiwania należności.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy faktoringu dotyczące prowizji za ponadterminową obsługę wierzytelności, rażąco wygórowane, stanowią obejście przepisów o odsetkach maksymalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są nieważne jako sprzeczne z ustawą i zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja za ponadterminową obsługę, wynosząca 100% w stosunku rocznym i stanowiąca 69% wypłaconej kwoty, była rażąco wygórowana i miała na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych oraz niedopuszczalności kary umownej za niespełnienie świadczenia pieniężnego.
Czy od rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (40 euro) mogą być naliczane odsetki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, od rekompensaty za koszty odzyskiwania należności nie można naliczać odsetek.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 16/11) dotyczącą kosztów sądowych, wskazując na zbliżony charakter rekompensaty. Dopuszczenie naliczania odsetek od tej rekompensaty prowadziłoby do nadmiernego obciążenia dłużnika i powstania 'piramidy roszczeń'.
Czy umowa faktoringu z prawem regresu, w której faktor wypłaca faktorantowi zaliczkę, a faktorant zobowiązuje się do zwrotu tej zaliczki, ma charakter umowy pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku braku przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużnika przez faktora, umowa taka ma charakter umowy mieszanej, zawierającej elementy umowy faktoringu i umowy pożyczki.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przy faktoringu niepełnym (z regresem), gdzie faktor nie przejmuje ryzyka niewypłacalności dłużnika, umowa ta de facto stanowi zaciągnięcie kredytu krótkoterminowego przez faktoranta. W analizowanym przypadku, wypłata zaliczki i zobowiązanie do jej zwrotu przez pozwanego, wraz z prowizją, nosi cechy umowy pożyczki.
Czy zarzut braku należytego umocowania pełnomocnika powódki jest zasadny?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie jest zasadny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez prezesa zarządu powódki, który był uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółki, a podpis był czytelny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w K. | spółka | powódka |
| B. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.c. art. 359 § § 2 1
Kodeks cywilny
Ograniczenie wysokości odsetek maksymalnych.
u.t.z.t.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Prawo do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Pomocnicze
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług, w tym umów nienazwanych.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia.
k.c. art. 735 § § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie w umowie zlecenia.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Uznanie faktu za przyznany w przypadku braku zaprzeczenia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa faktoringu z prawem regresu jest ważna i ma charakter umowy mieszanej z elementami pożyczki. • Prowizja podstawowa i rekompensata za koszty odzyskiwania należności są należne. • Odsetki umowne od należności głównej są zasadne. • Pełnomocnik powódki był należycie umocowany.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieistnienia zobowiązania. • Zarzut braku umocowania pełnomocnika. • Roszczenie o prowizję za ponadterminową obsługę wierzytelności (uznane za nieważne). • Roszczenie o odsetki od rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (uznane za niedopuszczalne).
Godne uwagi sformułowania
Umowa ta została określona jako umowa faktoringu z prawem regresu. Była więc umową nienazwaną, jako że essentialia negotii tej umowy nie zostały uregulowane w kodeksie cywilnym ani innych aktach prawnych. Zatem do umowy będącej umową o świadczenie usług miały zastosowanie przepisy o zleceniu na podstawie art. 750 k.c. • Przy faktoringu niepełnym dokonanie cesji nie obejmuje przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużnika wobec faktora. Ta forma faktoringu oznacza de facto zaciągnięcie kredytu krótkoterminowego przez faktoranta. • Opłata ta była rażąco wygórowana: wynosiła 100 % w stosunku rocznym, stanowiąc jednocześnie w konkretnym przypadku 69 % wypłaconej pozwanemu kwoty i jako taka zmierzała do obejścia przepisów regulujących wysokość odsetek maksymalnych, tj. art. 359 § 2 1 k.c. • Dopuszczenie możliwości naliczania odsetek od zryczałtowanych kosztów odzyskiwania należności, które realizują się właśnie na skutek nieterminowego uregulowania zobowiązania, prowadziłoby do nadmiernego obciążenia dłużnika i powstania piramidy roszczeń związanych z nieterminowym uregulowaniem zobowiązań.
Skład orzekający
Andrzej Makówka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja umowy faktoringu z prawem regresu jako umowy mieszanej, zasady dotyczące odsetek maksymalnych i kosztów odzyskiwania należności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania umowy faktoringu i interpretacji jej postanowień, w szczególności w kontekście odsetek maksymalnych i kosztów odzyskiwania należności, co jest istotne dla przedsiębiorców.
“Faktoring z prawem regresu: kiedy prowizja staje się nielegalnym obejściem prawa?”
Dane finansowe
WPS: 10 431,41 PLN
należność główna: 5639,84 PLN
prowizja: 291,84 PLN
skapitalizowane odsetki umowne: 445 PLN
rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 169,99 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.