VI GC 71/15

Sygn. akt VI GC 71/15/3 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w Tychach Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Jolanta Brzęk Protokolant: st. sekr. sądowy Aleksandra Nyga po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. w Tychach na rozprawie sprawy z powództwa: D. M. i J. M. przeciwko: J. K. (1) ( K. ) o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego 1) oddala powództwo w całości; 2) zasądza solidarnie od powodów D. M. i J. M. na rzecz pozwanego J. K. (2) kwotę 2 417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. SSR Jolanta Brzęk Sygn. akt VI GC 71/15/3 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 17 października 2014 r. powodowie D. M. oraz J. M. wnieśli przeciwko J. K. (2) powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, którym jest wyrok Sądu Rejonowego w Tychach Wydziału VI Gospodarczego z dnia 10 kwietnia 2011 roku sygn. akt VI GC 436/13/3 zasądzający od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 11 000,00 zł tytułem należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 września 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2 967 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowym. Strona powodowa wniosła ponadto o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Żądanie przedmiotowego pozwu uzasadnione zostało tym, iż po dacie wydania przez Sąd Rejonowy w Tychach wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r. w sprawie o sygn. VI GC 436/13/3, stanowiącego tytuł egzekucyjny, na skutek złożenia przez powodów oświadczeń z dnia 30 czerwca 2014r. oraz 11 lipca 2014r., dotyczących odpowiednio : • potrącenia wierzytelności przysługującej powodom z tytułu szkody wyrządzonej Spółce (...) przez pozwanego, w wyniku nieprawidłowego wykonania czynności faktycznych oraz prawnych, podejmowanych przez pozwanego w okresie pozostawania wspólnikiem Spółki, w zakresie realizacji transakcji zakupu maszyny N. (w łącznej kwocie 60.099,59 zł) - z wierzytelnością pozwanego względem powodów z tytułu spłaty, mającej przypadać wyżej wymienionemu w wyniku wystąpienia ze Spółki (w kwocie 13.617,00 zł, w tym 11.000,00 zł tytułem należności głównej oraz 2.617,00 zł tytułem ustawowych odsetek naliczanych od dnia 1 września 2012r do dnia 30 czerwca 2014r.), a zasądzonej na Jego rzecz cytowanym Wyrokiem Sadu Rejonowego w Tychach; jak również: • potrącenia drugiej raty rzekomej należności pozwanego z tytułu utraty uczestnictwa w Spółce, w łącznej kwocie: 15.000,00 zł, z pozostałą do spłaty częścią wierzytelności przysługującej powodom z tytułu nieprawidłowego wykonania przez pozwanego czynności faktycznych oraz prawnych, podejmowanych przez niego w okresie pozostawania wspólnikiem Spółki, w zakresie realizacji transakcji zakupu maszyny N. . Z powyższych oświadczeń wynika, że doszło po stronie powodów do zaistnienia zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie Pana J. K. (1) względem powódki wygasło, przez co istnieje w pełni uzasadniona podstawa prawna dla wystąpienia przez powodów z powództwem przeciwegzekucyjnym, zmierzającym do pozbawienia wykonalności tytułu egzekucyjnego w postaci cytowanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. VI GC 436/13/3. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany odnosząc się argumentacji strony powodowej zawartej w pozwie, zaprzeczył jakoby dopuścił się nieprawidłowości przy zakupie maszyny N. F. - 200, co zdaniem powodów w konsekwencji doprowadziło do powstania szkody majątkowej po stronie (...) S.C. Wobec tego, zdaniem pozwanego to oświadczenie o potrąceniu przedstawione przez powodów jest bezskuteczne, z uwagi na fakt, iż rzekoma wierzytelność powodów nie istnieje, o czym zostali poinformowani pismem z dnia 30 lipca 2014 r. Nadto w ocenie pozwanego załączone do pozwu faktury oraz twierdzenia powodów dotyczą okresu, kiedy nie był on już wspólnikiem spółki. Pozwany przyznał, że w spółce był odpowiedzialny za czynności związane z zakupem sprzętu drukarskiego i urządzeń technicznych dla realizacji zleceń stanowiących przedmiot działalności spółki. Dodał również, że nie podjął samodzielnie decyzji o zakupie 20 letniej maszyny drukarskiej – zgodę podjęli wszyscy wspólnicy w formie uchwały. Pozwany zaprzeczył również, jakoby zaniechał przeprowadzenia testów prawidłowości działania maszyny. Zaprzeczył również jakoby nie dokonał próby osprzętu bezpośrednio po złożeniu i uruchomieniu maszyny. Pozwany zaprzeczył również jakoby zakup zębatek spowodowany był jakąkolwiek wadą maszyny. Pozwany zatem za bezzasadne uznał twierdzenia powodów jakoby D. M. była wraz drugim wspólnikiem pod wypływem niekompletnego i niezgodnego z prawdą wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Pozwany wskazał również, że w dniu podpisania porozumienia z 26 marca 2012 r. powódka znała stan techniczny maszyny. Zatem w ocenie pozwanego brak jest podstaw, aby uznać, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 28 lutego 2010 roku J. K. (2) , D. M. i R. D. zawarli umowę spółki cywilnej w celu prowadzenia wspólnej działalności gospodarczej pod firmą (...) , D. M. , D. R. . Przedmiotem działalności gospodarczej spółki była m in. działalność poligraficzna oraz pozostała działalność wydawnicza z wyłączeniem drukowania gazet, działalność reklamowa. Zgodnie z umową każdy wspólnik miał prawo do reprezentowania spółki, zaś zobowiązania i wydatki spółki w kwocie powyżej 5000 zł wymagały akceptacji wszystkich wspólników. Udziały wspólników w spółce wynosiły : 33,33 % - J. K. (2) , 33,34 % - D. M. , 33,33 % - R. D. . W celu realizacji przedmiotu działalności spółki cywilnej wspólnicy zobowiązali się wnieść wkłady w postaci gotówki w kwotach tj. 25 000,00 zł - J. K. (2) , 25 000,00 zł - D. M. , 30 000,00 zł - R. D. , a po rozpoczęciu działalności spółki (...) mieli wnieść wkłady po 5 000 zł. Powód miał się w spółce zajmować sprawami związanymi z drukowaniem i nadzorem technicznym nad parkiem maszynowym. Do obowiązków powoda nie należał montaż i demontaż maszyn. Nadto strony w zawartej umowie spółki cywilnej przyjęły, iż każdy ze wspólników może wypowiedzieć umowę na trzy miesiące przed końcem roku obrachunkowego, a w nadzwyczajnych okolicznościach natychmiast. Zgodnie z umową czas trwania spółki był nieograniczony. dowód: umowa spółki cywilnej (k. 14-18). Po zawarciu umowy wspólnicy spółki cywilnej zdecydowali się kupić maszynę drukarską poligraficzną N. , rocznik 1990, za cenę ok. 47 000 zł od sprzedawcy w Niemczech. Pozwany nie pojechał obejrzeć maszyny, gdyż nie miał pieniędzy, a spółka nie oferowała pokrycia kosztów wyjazdu. Na zlecenie wspólników rozłożenie maszyny w Niemczech i jej złożenie oraz uruchomienie w maju 2010 roku w kraju wykonał J. H. . W maszynie było sześć wałków - aniloksów, a sprzedawca dołączył gratis jeszcze 30 wałków w różnym stanie technicznym, przy czym nie dołączył zębatek tj. oprzyrządowania. We wrześniu 2010 roku J. H. sprzedał spółce zębatki do maszyny i przeprowadził regenerację trzpieni. Maszyna była używana do produkcji etykiet i z jej pomocą realizowane były zlecenia klientów. D. M. i R. D. mieli zastrzeżenia co do pracy pozwanego, korzystania z maszyny i jakości drukowanych etykiet dla klientów, starali się też nakłonić go do wystąpienia ze spółki. dowód: przesłuchanie pozwanego (k. 124-128 akt VI GC 959/14/1), faktura (k.40), pismo z 30 grudnia 2010 roku (k.19-20), protokół przesłuchania powódki D. M. (k.100 akt VI GC 436/13/3). Uchwałą wspólników spółki cywilnej (...) , D. M. , D. R. z dnia 30 listopada 2011 r. nr 03/11/2011 r., przyjęto wystąpienie J. K. (2) ze spółki cywilnej, zgodnie z jego wnioskiem złożonym w dniu 28 listopada 2011 r. Strony przyjęły, iż od dnia 1 grudnia 2011 r. (...) spółki (...) będą działali w spółce cywilnej pod nazwą (...) spółka cywilna . Nadto przyjęto, iż od dnia 1 grudnia 2011 r. wspólnicy uczestniczą w zyskach i stratach spółki cywilnej w stosunku 50%. Dowód: uchwała spółki z 30 listopada 2011 r. (k.15 akt VI GC 959/14/1), zeznania strony pozwanej w osobie D. M. (k.100 akt VI GC 436/13/3). W grudniu 2011 roku spółka zleciła rzeczoznawcy w zakresie wyrobów przemysłu metalowego M. M. sporządzenie oceny technicznej maszyny poligraficznej N. . W wydanej opinii rzeczoznawca stwierdził, że stan techniczny maszyny jest niezadowalający. Wskazał na brak oznaczeń na wałkach - aniloksach i znaczny stopień ich zużycia, a w konsekwencji potrzebę wyposażenia maszyny w nowe aniloksy. Według rzeczoznawcy w celu uzyskania lepszej jakości etykiet i skuteczniejszej walki z konkurencją konieczne było zamontowanie w maszynie lamp UV. W opinii zasugerował też założenie monitoringu tj. kamery do podglądu druku z monitorem w celu zgrania wszystkich zespołów drukujących. Kolejna ocena stanu technicznego maszyny została przeprowadzona w dniu 14 marca 2012 roku przez (...) sp. z o. o. W wyniku analizy stwierdzono, że używane wałki - aniloksy posiadały liczne ubytki w kałamarzach, progi kałamarzy charakteryzowały się wysokim stopniem zużycia, co rzutowało na jakość drukowanych etykiet. Na czopach i ściankach bocznych aniloksy nie posiadały znakowania (liniatury, pojemności), ich część nie nadawała się do produkcji i wymagana była ich regeneracja. Dowód: oświadczenie o stanie technicznym maszyny drukarskiej (k. 21-25), oświadczenie (k.26), przesłuchanie pozwanej (k.128-131 akt VI GC 959/14/1). Uchwałą z dnia 26 marca 2012 r. nr 01/03/2012 r. wspólnicy spółki cywilnej (...) i D. M. przyjęli, iż spłacą byłego wspólnika J. K. (2) (pozwanego) w kwocie 30 000,00 zł w dwóch ratach: I rata płatna w kwocie 15 000,00 zł do dnia 31 lipca 2012 r., II rata płatna w kwocie 15 000,00 zł do dnia 31 grudnia 2012 r. Pozwany przyjął do wiadomości i akceptacji sposób i kwotę spłaty jego należności ze spółki cywilnej (...) i D. M. . Dowód: uchwała spółki z 26 marca 2012 r. (k.10 - 11 akt VI GC 436/13/3). Od maja do sierpnia 2012 roku spółka cywilna nabyła szereg części do maszyny m.in. monitoring, lampę UV, a w listopadzie 2012 roku na jej zlecenie przeprowadzono regenerację i naprawę walców rastrowych Dowód: faktury (k.40-54), przesłuchanie pozwanej (k.128 akt VI GC 959/14/1). Pismami z dnia 28 września 2012 roku pozwany wezwał D. M. oraz R. D. do zapłaty kwoty 13 000 zł tytułem spłaty pierwszej raty zgodnie z uchwałą nr 1/03/2012 z 26 marca 2012 roku płatnej do 31 lipca 2012 roku w terminie 7 dni na wskazany rachunek bankowy. D. M. oraz R. D. z kwoty 15 000 zł zapłacili pozwanemu 4 000 zł. Następnie, pismami z dnia 23 października 2012 roku wezwali pozwanego do wykonania technicznego składu parku maszyny offsetowej C. – M. tj. montażu maszyny drukarskiej i wprowadzenia ustawień maszyny do dnia 30 listopada 2012 roku. Jednocześnie wezwali pozwanego do zwrotu kwoty 4 000 zł uiszczonej tytułem spłaty I raty zgodnie z uchwałą z dnia 26 marca 2012 roku jako świadczenia nienależnego, wypłaconego bez podstawy prawnej. Dowód: pisma z 28 września 2012 roku (k. 13-14 akt VI GC 959/14/1), wezwanie do wykonania zobowiązania (k. 11 akt VI GC 959/14/1), wezwanie do zwrotu nienależnie wpłaconej kwoty (k. 12 akt VI GC 959/14/1), wezwania do zapłaty wraz z dowodami doręczeń (k.16-17 akt VI GC 436/13/3), pismo pozwanej (k.57-58 akt VI GC 436/13/3) wezwanie do wykonania zobowiązania (k.12 i 61 akt VI GC 436/13/3), wezwanie do zwrotu nienależnie wpłaconej kwoty (k.13 i 60 akt VI GC 436/13/3), umowa spółki cywilnej (k.14 - 18). W uchwale z dnia 15 października 2012 roku wspólnicy spółki cywilnej (...) i D. M. oświadczyli, że uchylają się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w dniu 26 marca 2012 roku, w którym zobowiązali się do wypłaty należności w wysokości 30 000 zł na rzecz pozwanego J. K. (2) wskazując, że w chwili składania oświadczenia woli w zakresie wypłaty należności w kwocie 30 000 zł działali pod wpływem błędu co do czynności prawnej, a także pod wpływem groźby. Jednocześnie oświadczyli, że pozwanemu nie przysługują względem spółki roszczenia o wypłatę należności. Dowód: uchwała spółki z 15 października 2012 r. (k.14 i 62 akt VI GC 436/13/3), oświadczenie powódki (k.15 i 59 akt VI GC 436/13/3). Uchwałą z dnia 18 lutego 2013 roku D. M. i R. D. wyrazili zgodę na przystąpienie do spółki (...) nowego wspólnika – J. M. . Po śmierci R. D. , w spółce pozostali D. M. i J. M. z udziałami po 50%. Dowód: uchwała z 18 lutego 2013 roku (k.27), uchwała z dnia 1 marca 2013 roku (k.28). Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 roku w sprawie VI GC 436/13/3 z powództwa J. K. (2) przeciwko D. M. Sąd Rejonowy w Tychach zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 11 000,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 1 września 2012 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 2 967,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. J. K. (2) domagał się zasądzenia kwoty 11 000 zł tytułem reszty I raty spłaty jego udziału w spółce cywilnej na podstawie uchwały z dnia 26 marca 2012 roku. Sąd ustalił i zważył, że wspólnicy spółki cywilnej (...) i D. M. przyjęli, iż spłacą byłego powoda J. K. (2) w kwocie 30 000,00 zł w dwóch ratach, z czego I rata była płatna w kwocie 15 000,00 zł do dnia 31 lipca 2012 roku. Zapłata kwoty 30 000,00 miała być formą rekompensaty za odejście powoda ze spółki. Zdaniem Sądu oświadczenie pozwanej o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli z dnia 26 marca 2012 roku na skutek działania pod wpływem błędu i groźby było nieskuteczne, a pozwana nie wykazała, aby działała pod wpływem błędu lub groźby ze strony powoda. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 21 maja 2014 r. i nadano mu klauzulę wykonalności w dniu 27 lipca 2015 r. Dowód: wyrok w sprawie VI GC 436/13/3 (k. 111 akta VI GC 436/13/3), uzasadnienie wyroku (k. 117-125 akt VI GC 436/13/3). Powódka w piśmie z dnia 30 czerwca 2014 roku oświadczyła pozwanemu, że potrąca przysługującą jej wierzytelność z tytułu odszkodowania za szkodę wynikłą z nieprawidłowej realizacji czynności podejmowanych w okresie pozostawania wspólnikiem spółki cywilnej w związku z zakupem maszyny N. w łącznej kwocie 60 099,59 zł z wierzytelnością powoda w kwocie 13 617 zł zasądzoną na rzecz powoda wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 10 kwietnia 2014 roku. Oświadczenie to doręczono J. K. (2) w dniu 7 lipca 2014 roku. Następnie, D. M. w piśmie z dnia 11 lipca 2014 roku, doręczonym J. K. (2) w dniu 18 lipca 2014 roku oświadczyła, że potrąca przysługującą jej wierzytelność z tytułu odszkodowania za szkodę wynikłą z nieprawidłowej realizacji czynności podejmowanych w okresie pozostawania wspólnikiem spółki cywilnej w związku z zakupem maszyny N. w łącznej kwocie 60 099,59 zł z jego wierzytelnością z tytułu spłaty drugiej raty należności związanej z wystąpieniem ze spółki. Dowód: oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z 30/06/2014 (k.29-33) wraz z dowodem doręczenia (k. 34-35), oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z 11/07/2014 (36-37) wraz z dowodem doręczenia (k. 38-39). Wyrokiem z dnia 12 maja 2015 roku w sprawie VI GC 959/14/1 z powództwa J. K. (2) przeciwko D. M. Sąd Rejonowy w Tychach zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 15 000,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 1 stycznia 2013 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 3 167,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W postępowaniu owym J. K. (2) domagał się zasądzenia kwoty 15 000,00 zł tytułem II raty spłaty jego udziału w spółce cywilnej na podstawie uchwały z dnia 26 marca 2012 roku. Sąd ustalił i zważył, że wspólnicy spółki cywilnej (...) i D. M. przyjęli, iż spłacą byłego powoda J. K. (2) w kwocie 30 000 zł w dwóch ratach, z czego II rata była płatna w kwocie 15 000,00 zł do dnia 31 grudnia 2012 roku. Zapłata kwoty 30 000 miała być formą rekompensaty za odejście J. K. (3) ze spółki. Zdaniem Sądu w tej sprawie oświadczenie pozwanej o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli z dnia 26 marca 2012 roku na skutek działania pod wpływem błędu i groźby było nieskuteczne, a pozwana nie wykazała, aby działała pod wpływem błędu lub groźby ze strony powoda. Również zarzut potrącenia Sąd uznał za nieskuteczny. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 30 czerwca 2015 r. i nadano mu klauzulę wykonalności w dniu 27 lipca 2015 r. Dowód: wyrok w sprawie VI GC 959/14/1 (k. 134), uzasadnienie wyroku (k. 140-152 akt VI GC 959/14/1). Pozwany w oparciu o uzyskany tyt. wykonawczy, (tj. wyrok Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 10 kwietnia 2014 roku wydany w sprawie VI GC 436/13/3, zaopatrzony w klauzulę wykonalności) wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko powodom. Dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (k.60), postanowienie komornika o kosztach (k.61), zajęcie rachunku (k.62). Powyższe ustalenia poczynione zostały w oparciu o powołane dowody z dokumentów, które Sąd uznał za wiarygodne w całości. Należy podkreślić, że powołana dokumentacja pomimo iż pochodziła z różnych źródeł przedstawiała spójny obraz przebiegu wydarzeń, który był prawdopodobny w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Okoliczności faktyczne mające miejsce przed oświadczeniem o potrąceniu były w zasadniczych elementach bezsporne. Sąd oddalił wniosek o dowód z opinii biegłego sądowego, albowiem nie miał on znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie oraz był spóźniony; ustalenie wysokości szkody było podstawą złożenia zarzutu potrącenia, zaprzeczonego w poprzednim postępowaniu pomiędzy stronami. Sąd ponadto oddalił wniosek dowodowy o przesłuchanie stron albowiem stanowiska stron i okoliczności faktyczne były Sądowi znane z urzędu i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd zważył, co następuje: W ocenie sądu wniesione przez powodów D. M. oraz J. M. powództwo przeciwegzekucyjne nie zasługuje na uwzględnienie. Powodowie D. M. oraz J. M. wnieśli przeciwko J. K. (2) powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, tj. wyroku Sądu Rejonowego w Tychach Wydziału VI Gospodarczego z dnia 10 kwietnia 2011 roku sygn. akt VI GC 436/13/3, uzasadniając to tym, iż po dacie wydania przez Sąd przedmiotowego tytułu egzekucyjnego, na skutek złożonych przez powodów oświadczeń o potrąceniu, tj. z dnia 30 czerwca 2014r. oraz 11 lipca 2014r., doszło po stronie powodów do zaistnienia zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie pozwanego J. K. (1) względem powódki wygasło, przez co istnieje w pełni uzasadniona podstawa prawna dla wystąpienia przez powodów z powództwem przeciwegzekucyjnym, zmierzającym do pozbawienia wykonalności tytułu egzekucyjnego w postaci cytowanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. VI GC 436/13/3. Strona pozwana natomiast wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że oświadczenie o potrąceniu przedstawione przez powodów jest bezskuteczne, z uwagi na fakt, iż rzekoma wierzytelność powodów nie istnieje. Zatem w ocenie pozwanego brak jest podstaw, aby uznać, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 840 § 1 k.p.c. dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia: 1) jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności; 2) jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniu, które nastąpiło po zamknięciu rozprawy; 3) jeżeli małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz i te, z którymi mógł wystąpić jego małżonek. Droga tego procesu przysługuje dłużnikowi w celu obrony przed postępowaniem egzekucyjnym w wypadku, gdy postępowanie to narusza jego prawa podmiotowe, wynikające z prawa materialnego, a nie gdy zostało naruszone tylko prawo formalne (przepisy prawa egzekucyjnego). To powództwo można wytoczyć, wtedy gdy tytuł egzekucyjny wyposażony jest w cechę prawomocności (może być nieprawomocny, ale zaopatrzony w rygor natychmiastowej wykonalności). Niewątpliwym jest, iż orzeczenie, które jest zwalczane przez powodów jest prawomocne. Postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało wszczęte, ale nie jest jeszcze zakończone. Powodowie swe powództwo uzasadnili oświadczeniami o potrąceniu złożonymi już po uprawomocnieniu orzeczenia – tytułu egzekucyjnego. Do pozwu dołączyli oświadczenia dnia 30 czerwca 2014 r. i 11 lipca 2014 r. Przypomnieć godzi się w tym miejscu, że jak stanowi przepis art. 498 § 1 k.c. , gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (§ 2). Z kolei art. 499 k.c. stanowi, że potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Oświadczenie aby mogło odnieść skutek musi zostać złożone przez uprawnioną do tego osobę oraz przestawione upoważnionej do odbioru takich oświadczeń osobie. Jeżeli oświadczenie składa pełnomocnik procesowy strony, to musi mieć do tego specjalne umocowanie to jest pełnomocnictwo szczególne obejmujące możliwość składania oświadczeń o potrąceniu, a ponadto oświadczenie musi zostać dostarczone zarządowi adresata lub pełnomocnikowi uprawnionemu przez mocodawcę do odbioru takiego oświadczenia w jego imieniu. W ocenie Sądu nie mógł odnieść skutku sformułowany przez powodów zarzut potrącenia, wskutek którego zobowiązanie pozwanego wygasło albo nie może być egzekwowane. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarówno oświadczenie o potrąceniu z dnia 30 czerwca 2014 r. jak i oświadczenie o potrąceniu z dnia 11 lipca 2014 r. nie zostały podpisane. A nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowe oświadczenia zostały podpisane przez pełnomocnika procesowego to z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby był on do tej czynności umocowany. Dokonanie potrącenia jest jednostronną czynnością materialno-prawną. Należy zatem wyjaśnić, iż pełnomocnictwo procesowe ma charakter pełnomocnictwa szczególnego, o ustawowej treści ujętej w art. 91 k.p.c. Pełnomocnictwo takie może być poddawane przez mocodawcę korektom - rozszerzone lub ograniczone, jednak w podstawowej, ustawowej wersji, obejmuje upoważnienie do podejmowania decyzji i czynności o charakterze procesowym, nie daje natomiast pełnomocnikowi umocowania do ingerencji w materialnoprawne stosunki w jakich pozostaje mocodawca, w szczególności nie upoważnia do kształtowania jego sytuacji prawnej poza procesem. Zagadnienie dopuszczalności podejmowania przez takiego pełnomocnika czynności o podwójnym, procesowym i materialnoprawnym skutku, do jakich należy złożenie oświadczenia o potrąceniu i jego procesowy odpowiednik - zarzut potrącenia, było przedmiotem szerszego zainteresowania Sądu Najwyższego. Najistotniejsze uwagi zawarte zostały w uzasadnieniu wyroku z 20 października 2004 r. (I CK 204/04, OSNC 2005/10/176). Sąd Najwyższy stwierdził w nim, że pełnomocnictwo o zakresie przewidzianym w art. 91 k.p.c. nie uprawnia pełnomocnika do złożenia w imieniu mocodawcy materialnoprawnego oświadczenia o potrącenia, gdyż żadne z przewidzianych przez ustawę uprawnień, nawet uprawnienie do wniesienia powództwa wzajemnego, nie daje podstaw do takiego wniosku. Wszystkie one dotyczą bowiem działań o charakterze procesowym. Reasumując, w ocenie Sądu pełnomocnik strony pozwanej nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałoby, iż miał pełnomocnictwo do czynności materialno-prawnych takich jak składanie oświadczenia o potrąceniu w dacie składania oświadczenia tj. w dniu 30 czerwca 2014 r. oraz w dniu 11 lipca 2014 r. Nadto jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut, który mógł być rozpoznany w sprawie, w której wydano tytuł egzekucyjny, nie może już stanowić oparcia powództwa przeciwegzekucyjnego. Z chwilą jednak uprawomocnienia się wyroku dochodzi bowiem do prekluzji materiału faktycznego sprawy, w której wyrok został wydany. Oznacza to, że jeżeli określone okoliczności i oparte na nich zarzuty lub wypływające z nich wnioski istniały i dały się sformułować w chwili zamknięcia rozprawy, lecz strona ich skutecznie nie podniosła lub nie przytoczyła, a w związku z tym nawet nie zostały spożytkowane przez sąd przy wydaniu wyroku, podlegają prekluzji, czyli wykluczającemu działaniu prawomocności oraz powagi rzeczy osądzonej (tak uchwała z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III CZP 16/12, OSNC 2012/11/129; wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt V CSK 541/11, Lex nr 1276235). Należy bowiem przypomnieć, że oświadczenia o potrąceniu zostały doręczone pozwanemu w 2014 roku, to jednak opierają się one na szkodzie powstałej w czasie, gdy pozwany był jeszcze w spółce oraz krótko po jego wystąpieniu ze spółki, a dotyczą maszyny, której zakupem się zajmował w spółce. Strona powodowa powołuje jako podstawę powództwa z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. potrącenie, mimo że zarzut potrącenia powód mógł zgłosić w postępowaniu rozpoznawczym w sprawie, w której został wydany tytuł wykonawczy. Takie potrącenie może być zdarzeniem, wskutek którego zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego wygasło - art. 498 k.c. (tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1993 r., III CZP 141/93, OSNC 1994/5/102), Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, iż przedstawiona do potrącenia wierzytelność nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej prawomocnego orzeczenia. Do tożsamych wniosków prowadzi też treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r., III CZP 16/12 (OSNC 2012/11/129), z której wynika, że przy orzekaniu na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. , gdy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu, uwzględnia się wyłącznie zdarzenia, które nastąpiły po wydaniu tego wyroku, a ściślej, po zamknięciu rozprawy ( art. 316 § 1 k.p.c. ), i w konsekwencji nie wzrusza się ustaleń stojących za prawomocnym orzeczeniem. Oceniając natomiast dokonaną w 2004 r. zmianę art. 840 § 1 k.p.c. (w wyniku której w punkcie 2 tego przepisu po wyrazach "gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy" dodano frazę "a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie", czyli także poprzez potrącenie) Sąd Najwyższy podkreślił, że ustawodawca nie dał jakiegokolwiek znaku uzasadniającego wniosek, iż gruntownie przekształca uformowany przed wielu laty i niekwestionowany model powództwa opozycyjnego, nadając mu np. charakter środka zaskarżenia sui generis, oraz że czyni wyłom w zasadzie prekluzji materiału faktycznego związanego z prawomocnością wyroku. W tej sytuacji Sąd Najwyższy dalej wywodził, iż językowa wykładnia art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. nie może być uznana za wystarczającą, gdyż jej wyniki podważają podstawowe zasady procesu cywilnego. Uznanie, że analizowany przepis umożliwia korektę wyników przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego zmaterializowanych w prawomocnym wyroku z powołaniem się na niezgłoszony lub pominięty w tym postępowaniu (prawidłowo lub błędnie) zarzut spełnienia świadczenia nie tylko naruszałoby zasadę koncentracji materiału procesowego oraz burzyłoby konstrukcję powództwa opozycyjnego, ale przede wszystkim godziłoby w fundamentalne, aksjomatyczne wartości procesowe w postaci prawomocności materialnej orzeczeń co do istoty sprawy oraz ich powagi rzeczy osądzonej. Tym samym doszłoby do rozregulowania systemu prawa procesu cywilnego oraz zakłócenia spójności i koherentności kodeksu. Uznanie takiej wykładni za miarodajną byłoby także bezzasadnym i nieracjonalnym premiowaniem strony niedbałej, która nie strzeże swoich interesów i nie korzysta z praw przysługujących jej w czasie postępowania rozpoznawczego (por. np. art. 217 § 1 k.p.c. ), nie wyłączając prawa do wnoszenia środków odwoławczych lub innych środków zaskarżenia. Kierując się zatem w stronę wykładni celowościowej oraz funkcjonalnej Sąd Najwyższy dostrzegł, że w wyniku licznych zmian ustawowych dostosowujących postępowanie cywilne do wymagań współczesności w kodeksie pojawiły się przepisy uniemożliwiające pozwanemu wykazanie w toku sprawy faktu wygaśnięcia zobowiązania będącego przedmiotem roszczenia powoda (np. zakaz korzystania z zarzutu potrącenia w okolicznościach przewidzianych w art. 493 § 3 lub art. 505 4 § 2 k.p.c. , dokonanego przed zamknięciem rozprawy). Przy tym zarzut spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. , należy rozumieć szeroko jako każdy zarzut wskazujący na wygaśnięcie obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym, jeżeli z powodu ustawowych ograniczeń kognicyjnych nie mógł być rozpoznany i uwzględniony w orzeczeniu stanowiącym tytuł egzekucyjny, mimo iż dotyczy zdarzeń sprzed zamknięcia rozprawy. Wykładnię tę dodatkowo uzasadnia pogląd, że umorzenie długu przez potrącenie traktowane jest w doktrynie jako jego spełnienie; potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny ze spełnieniem świadczenia (zapłatą). Sąd Najwyższy wreszcie konkludował, że przeoczenia i błędy sądu podlegają naprawie w postępowaniu odwoławczym lub kasacyjnym, a prekluzja procesowa ma charakter bezwzględny, więc nie może być "korygowana" w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego. Reasumując powyższe rozważania, w kontekście zarzutów strony powodowej, należy wyjaśnić, że nawet teoretycznie dopuszczalny zarzut potrącenia dokonanego po zamknięciu rozprawy w postępowaniu rozpoznawczym w sprawie, w której został wydany tytuł wykonawczy, nie może obejmować wierzytelności, która godziłaby w prawomocność materialną takiego orzeczenia. Tymczasem tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku, albowiem wszystkie zarzuty podniesione przez stronę powodowa mogły być przez nią - jako pozwaną - podniesione już w sprawie o zapłatę, która toczyła się pod sygn. akt VI GC 436/13/3, zaś ich rozpoznawanie i ewentualne uwzględnienie w sprawie wszczętej powództwem opozycyjnym prowadziłoby do podważenia powagi rzeczy osądzonej wynikającej z prawomocnego wyroku tut. Sądu wydanego w sprawie pod sygn. akt VI GC 436/13/3 Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak to orzeczono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem, rozumianym jako określona wypowiedź sądu rozpoznającego poprzednią sprawę, będącą syntezą ustaleń faktycznych i prawnych (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2005 r., I ACa 1848/04, LEX nr 166820). Tym samym Sąd rozpoznający powództwo opozycyjne jest bezwzględnie związany wyrokiem wydanym w sprawie między wierzycielem a dłużnikiem co do ustalonego w sentencji obowiązku świadczenia. Należy przypomnieć, że w zgłoszonym w sprawie zarzucie potrącenia strona powodowa wyraźnie sprecyzowała, iż kwota potrącenia 60.099,59 zł obejmuje okres, w którym pozwany pozostawał wspólnikiem spółki cywilnej, a zatem okres o którym prawomocnie rozstrzygnięto w tytule wykonawczym, którego pozbawienia wykonalności się domaga. Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu pozwanego tj. powagi rzeczy osądzonej, zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została prawomocnie osądzona. Zakres powagi rzeczy osądzonej reguluje przepis art. 366 k.p.c. stanowiący, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Natomiast w art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. określone zostały skutki tzw. negatywnych przesłanek procesowych, między innymi stanu powagi rzeczy osądzonej. Przepis ten zabrania, w myśl paremii ne bis in idem res , ponownego sądzenia sprawy prawomocnie zakończonej. Choć jego wykładnia nie nasuwa wątpliwości, to prawidłowe stosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. może nastręczać trudności, polegające na konieczności uprzedniego ustalenia zakresu powagi rzeczy osądzonej. Rozstrzygnięcie o kontynuacji procesu lub odrzuceniu pozwu wymaga ustaleń dwóch stanów: podstawy sporu i przedmiotu prawomocnego rozstrzygnięcia oraz przedmiotu żądania (roszczenia), zgłoszonego przez powoda w pozwie wszczynającym postępowanie w drugiej sprawie. Jeżeli między tymi samymi stronami zachodzi tożsamość określonych wyżej okoliczności, następuje ustalenie kolejnego stanu prawnoprocesowego, określanego mianem powagi rzeczy osądzonej, i jego subsumcja, ze skutkiem określonym w art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Tożsamość roszczenia zachodzi zatem wówczas, gdy identyczny jest nie tylko przedmiot, ale i podstawa sporu (postanowienie SN z dnia 9 czerwca 1971 r. II CZ 59/71 OSNCP 71.12.226). Dla tożsamości orzeczeń potrzeba tożsamości podstawy faktycznej i prawnej, czyli normy prawnej roszczenia (postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1967 r. I CR 570/66 OSPiKA 68.7-8.158, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 stycznia 1997 r., I CKU 65/96) . Do uznania, że sprawa została prawomocnie osądzona, a więc, że istnieją podstawy do odrzucenia nowego pozwu ( art. 199 § 1 i art. 363 k.p.c. ), nie wystarcza samo stwierdzenie, że w obydwu sprawach chodzi o to samo roszczenie i że identyczne są strony obydwu procesów; mimo bowiem identyczności stron i dochodzonego roszczenia stan rzeczy osądzonej nie występuje, jeżeli uległy zmianie okoliczności, których istnienie było przyczyną oddalenia pierwszego powództwa, a więc jeżeli roszczenie stało się w świetle nowego stanu faktycznego uzasadnione. (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 18 kwietnia 1980 r., IV CR 85/80, OSNCP 80.11.214 ). Identyczność roszczeń zachodzi wówczas, gdy żądanie zawarte w poszczególnych pozwach i ich podstawie to jest okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie są te same. (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 stycznia 1974 r., I CZ 144/73) .Reasumując, z powagą rzeczy osądzonej mamy do czynienia, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: 1.tożsamość stron, 2.tożsamość roszczenia (przedmiotu i podstawy sporu), 3.brak nowych okoliczności faktycznych. W ocenie Sądu w obu sprawach toczących się przed tutejszym Sądem, tj. niniejszej sprawie oraz sprawie GC 959/14/1 zachodzi tożsamość zarówno stron, jak i przedmiotu postępowania, ale roszczenie powodów oparte jest na innej podstawie prawnej. Tożsamość stron obejmuje tylko skład w zakresie D. M. o J. K. (2) , ale strony te występują w odwrotnych pozycjach procesowych. Pozwana jest powódką w niniejszym postępowaniu wraz z J. M. , a podstawą roszczenia jest zarzut potrącenia w powództwie przeciwegzekucyjnym, podczas, gdy postępowanie o sygnaturze akt VI GC 959/14/1 dotyczyło powództwa pozwanego J. K. (2) o zapłatę. Wobec tego nie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej jako ujemna przesłanka procesowa. Biorąc pod uwagę wyżej poczynione rozważania, Sąd uznał dochodzone przez powodów roszczenie za bezzasadne i w związku z tym w punkcie 1 wyroku powództwo oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na łączną kwotę kosztów postępowania złożyły się kwoty, 17,00 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa, 2 400,00 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalona zgodnie z §6 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z dnia 3 października 2002r. ze zm.), co daje łączną kwotę 2417,00 zł. SSR Jolanta Brzęk