VI GC 352/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy umorzył postępowanie w części i oddalił powództwo o zapłatę, uznając umowy o współpracy i poręczenia za nieważne z uwagi na obejście prawa i brak podstawy prawnej do zmiany wierzyciela.
Powód (...) S.A. domagał się od pozwanego (...) P. zapłaty 89.161 zł z tytułu umowy o współpracy i poręczenia zawartych z firmą trzecią, której pozwany był dłużnikiem. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po wcześniejszych przekazaniach sprawy przez inne sądy, umorzył postępowanie co do części roszczenia i oddalił pozostałą część. Sąd uznał umowy za nieważne, wskazując na brak podstaw do zmiany wierzyciela zgodnie z art. 518 k.c. oraz na naruszenie przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, a także na pozorność umowy w celu obejścia prawa.
Powód (...) S.A. w Ł. wniósł pozew o zapłatę kwoty 89.161 zł od pozwanego (...) P. w P., wywodząc roszczenie z umowy o współpracy i umowy poręczenia zawartych z firmą (...) Sp. z o.o. w W., która była kontrahentem pozwanego. Nakazem zapłaty Sąd Okręgowy w Łodzi nakazał pozwanemu zapłatę dochodzonej kwoty. Pozwany wniósł sprzeciw, kwestionując ważność umów i wnosząc o przekazanie sprawy do właściwego sądu. Po kolejnych przekazaniach sprawy, Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał sprawę. Powód ograniczył powództwo do kwoty 49.366,55 zł, w związku z czym postępowanie w części zostało umorzone. Sąd ustalił, że pozwany szpital był dłużnikiem firmy (...) Sp. z o.o. z tytułu umów o obsługę serwisową aparatury medycznej. Firma (...) zawarła z powodem (...) S.A. umowę o współpracy i umowę poręczenia, odwołując się do art. 518 k.c. Te umowy zostały zawarte bez wiedzy pozwanego. Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki do zmiany wierzyciela zgodnie z art. 518 k.c. Ponadto, zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej, zmiana wierzyciela w przypadku zobowiązań SPZOZ wymaga zgody podmiotu tworzącego. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego wskazującą, że pozorna umowa poręczenia zawarta w celu ukrycia umowy przelewu wierzytelności może naruszać zakaz przelewu. Sąd uznał umowy za pozorne (art. 83 k.c.) i zmierzające do obejścia prawa (art. 85 k.c.), a przez to nieważne. W konsekwencji, brak było stosunku zobowiązaniowego między powodem a pozwanym, a powództwo zostało oddalone jako bezzasadne. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpc, znosząc je wzajemnie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowy te są nieważne, ponieważ nie zaszły przesłanki do zmiany wierzyciela zgodnie z art. 518 k.c., naruszono przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, a umowy miały charakter pozorny i zmierzały do obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak było podstaw do zastosowania art. 518 k.c. Ponadto, ustawa o zakładach opieki zdrowotnej wymaga zgody podmiotu tworzącego na zmianę wierzyciela SPZOZ. Sąd powołał się na orzecznictwo SN wskazujące, że pozorna umowa poręczenia może być próbą obejścia prawa. W związku z tym umowy uznano za nieważne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania w części i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| (...) P. | instytucja | pozwany |
| (...) Sp. z o. o. | spółka | kontrahent pozwanego / dłużnik firmy trzeciej |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 518 § § 1
Kodeks cywilny
Osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty tylko w ściśle określonych przypadkach (płacenie cudzego długu, prawo pierwszeństwa, zgoda dłużnika, przepisy szczególne). W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zaszła.
u.z.o.z. art. 53 § ust. 6
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Czynność prawna mająca na celu zmianę wierzyciela, w przypadku zobowiązań samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, może nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot, który utworzył zakład.
Pomocnicze
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Umowa była pozorna, co oznacza, że strony złożyły oświadczenie woli dla pozoru, ukrywając inną czynność prawną (przelew wierzytelności).
k.c. art. 85
Kodeks cywilny
Umowy zawarte przez strony zmierzały do obejścia prawa, co powoduje ich nieważność.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umorzył postępowanie w części, w której powód ograniczył powództwo.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzekł o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do zmiany wierzyciela zgodnie z art. 518 k.c. Naruszenie przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (wymóg zgody podmiotu tworzącego) Pozorność umów w celu obejścia prawa (art. 83 i 85 k.c.)
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na ważnych umowach o współpracy i poręczenia.
Godne uwagi sformułowania
Zawierając umowę (...) strony odwołały się do art. 518 kc. W niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z wymienionych okoliczności, uprawniająca do zmiany wierzyciela. Pozorna umowa poręczenia, zawarta dla ukrycia umowy przelewu wierzytelności (...) może naruszać umowny zakaz przelewu wierzytelności. Zdaniem Sądu, zawarcie umowy poręczenia miało na celu ukrycie umowy przelewu wierzytelności, a więc umowa była pozorna w rozumieniu art. 83 kc , zmierzająca do obejścia prawa ( art. 85 kc ). Między powodem i pozwanym nie ma żadnego stosunku zobowiązaniowego i Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne.
Skład orzekający
Michalina Sanecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany wierzyciela w zobowiązaniach SPZOZ, ocena ważności umów poręczenia i współpracy w kontekście pozorności i obejścia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji SPZOZ i umów zawartych w określonym kontekście prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje finansowe między placówkami medycznymi a ich kontrahentami i jak sądy oceniają próby obejścia prawa poprzez pozorne umowy.
“Czy umowa poręczenia może ukrywać nielegalne przejęcie długu SPZOZ?”
Dane finansowe
WPS: 49 366,55 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI GC 352/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Michalina Sanecka Protokolant: st. sekr. sądowy Halina Ramska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) S.A. w Ł. przeciwko : (...) P. w P. o zapłatę I. umarza postępowanie co do kwoty 39.793,58 zł.( trzydzieści dziewięć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt osiem złotych), II. oddala powództwo w dalszej części, III. znosi wzajemnie koszty postępowania. Sygn. akt VI GC 352/13 UZASADNIENIE wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. Powód (...) S.A. w Ł. domagał się orzeczenia nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, by pozwany (...) P. w P. zapłacił mu kwotę 89.161 zł. wraz z odsetkami i kosztami postępowania. Swoje roszczenie wywodził powód z treści umowy o współpracy w zakresie analiz finansowych służb zdrowia i udzielania poręczeń z dnia 12 września 2012 r. zwanej umową ramową oraz umowy poręczenia z dnia 18 grudnia 2012 r. zwanej umowa poręczenia. Umowy te powód zawarł z firmą (...) Sp. z o. o. w W. , która była kontrahentem pozwanego. Nakazem zapłaty z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt I Nc-301/13 wydanym w postępowaniu upominawczym, Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny nakazał pozwanemu (...) P. w P. , aby zapłacił dochodzoną kwotę 89.160,13 zł. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania. Od nakazu zapłaty pozwany złożył sprzeciw w którym wniósł o oddalenie powództwa oraz przekazanie sprawy do rozpoznania przez właściwy miejscowo Sąd Okręgowy Wydział Cywilny w P. . Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając, że umowy zawarte pomiędzy powodem i (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. jako sprzeczne z prawem są nieważne i są nieskuteczne wobec pozwanego. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I C 4386/13 Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny uznał swą niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu. Sąd Okręgowy w Przemyślu I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt I C 721/13 uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie Sądowi Gospodarczemu, ponieważ obie strony procesu są przedsiębiorcami. Pismem procesowym z dnia 14 listopada 2013 r. powód ograniczył powództwo o kwotę 39.793,58 zł., podtrzymał pozew co do kwoty 49.366,55 zł. W tym stanie rzeczy Sąd umorzył postępowanie co do kwoty 39.793,58 zł. na podstawie art. 355 § 1 kpc . Sąd ustalił co następuje : W sprawie niespornym jest, że pozwany Szpital był dłużnikiem firmy (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. , a zobowiązania wynikały z realizacji umów : Nr (...) z dnia 26 października 2010 r. o świadczenie na rzecz (...) P. w P. obsługi serwisowej aparatury medycznej w okresie od 1 listopada 2010 r, na 12 miesięcy oraz umowy Nr (...) z dnia 23 listopada 2011 r. zawartej na okres 1 roku od 1 grudnia 2011 r. Dowód: odpisy umów. W dniu 12 września 2012 r. firma (...) zawarła z powodem (...) S.A. umowę o współpracy w zakresie analiz finansowych służb zdrowia i udzielania poręczeń. Strony tej umowy opierają swoje uprawnienia na treść art. 518 kc. Firma (...) zawarła z powodem (...) S.A. umowę z dnia 17 września 2012 r. umowę poręczenia, w której powód zobowiązuje się, w przypadku nie uregulowania należności przez zobowiązanego spłacić jego zobowiązania wobec firmy (...) . Dowód : odpis umów. Powyższe umowy zostały zawarte bez zgody i wiedzy pozwanego (...) . Pismem z dnia 18 września 2012 r. firma (...) poinformowała pozwanego o zawarciu umowy z firmą (...) S.A. w dniu 17 września 2012 r. S. wyznaczyła pozwanemu uregulowania zobowiązania na dzień 27 września 2012 r, gdyż w przeciwnym wypadku firma (...) S.A. ureguluje za pozwaną dług w kwocie 125.417,26 zł. Dowód : odpis pisma z 18 września 2012 r. Strona powodowa poinformowała pozwaną o zapłaceniu jej zobowiązań wobec firmy (...) pismem z dnia 3 października 2012 r. Dowód: odpis pisma z dnia 3 października 2012 r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych w uzasadnieniu dowodów z dokumentów których prawdziwość i treść nie budziły zastrzeżeń Sądu i nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Spór sprowadzał się do prawnej oceny niespornych okoliczności faktycznych. Sąd zważył co następuje : Zawierając umowę z dnia 12 września 2012 r. firma (...) i firma (...) S.A. o współpracy w zakresie analiz finansowych służb zdrowia i udzielaniu poręczeń, strony umowy odwołały się do art. 518 kc. Przepis ten znajduje się w Tytule IX kodeksu cywilnego dział I „ zmiana wierzyciela lub dłużnika”. Zgodnie z art. 518 § 1 kc osoba trzecia która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty: 1) jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi, 2) jeżeli przysługuje jej prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia, 3) jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela, zgoda dłużnika powinna być pod nieważnością wyrażona na piśmie, 4) jeżeli to przewidują przepisy szczególne. W niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z wymienionych okoliczności, uprawniająca do zmiany wierzyciela. Ponadto zgodnie z treścią art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. z 2007 r, Nr 14, poz. 89 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 października 2010 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 230 z dnia 7 grudnia 2010 r, poz. 1507) czynność prawna mająca na celu zmianę wierzyciela, w przypadku zobowiązań samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, może nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot który utworzył zakład. Podmiot, który utworzył zakład wydaje zgodę albo odmawia jej wydania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych oraz w oparciu o analizę sytuacji finansowej i wynik finansowy samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej za rok poprzedni. Sąd w pełni zgadza się z orzeczeniem Sądu Najwyższego który w uchwale z dnia 20 kwietnia 2012 r. III CZP 10/12 wyraził pogląd, że pozorna umowa poręczenia, zawarta dla ukrycia umowy przelewu wierzytelności przez wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej z podmiotem profesjonalnie zajmującym się obrotem wierzytelności i pozasądową windykacją wierzytelności może naruszać umowny zakaz przelewu wierzytelności. Zdaniem Sądu, zawarcie umowy poręczenia miało na celu ukrycie umowy przelewu wierzytelności, a więc umowa była pozorna w rozumieniu art. 83 kc , zmierzająca do obejścia prawa ( art. 85 kc ). Umowy zawarte pomiędzy firmą (...) a powodem (...) S.A. jako sprzeczne z przepisami są nieważne. Między powodem i pozwanym nie ma żadnego stosunku zobowiązaniowego i Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne. O kosztach Sąd orzekł w myśl art. 98 § 1 kpc . zarządzenie : - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. stron.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI