VI GC 330/19

Sąd Rejonowy w RybnikuRybnik2019-08-29
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
transportfakturaVATwaluta obcazasada walutowościterminy zapłatykoszty procesuelektroniczne postępowanie upominawcze

Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę podatku VAT od usług transportowych, oddalając powództwo w zakresie wynagrodzenia netto z uwagi na niezgodność waluty żądania z umową.

Powódka dochodziła zapłaty za usługi transportowe, które miały być fakturowane w euro, z zastrzeżeniem zapłaty VAT w PLN. Pozwana wstrzymała płatności, zarzucając naruszenie warunków zlecenia i możliwość naliczenia kary umownej. Sąd uwzględnił powództwo jedynie w zakresie podatku VAT, uznając, że powódka nie mogła dochodzić wynagrodzenia netto w PLN, gdyż prawo do wyboru waluty zapłaty przysługuje dłużnikowi.

Powódka (...) w J. wniosła pozew o zapłatę 14 890,42 zł z tytułu wykonanych usług transportowych, powołując się na faktury wystawione w euro z VAT w PLN. Pozwana (...) w R. sprzeciwiła się, twierdząc, że powódka naruszyła warunki zlecenia, kontaktując się z jej klientem, co uzasadniało wstrzymanie płatności i możliwość naliczenia kary umownej. Sąd Rejonowy w Rybniku, po rozpoznaniu sprawy, zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2 747,51 zł tytułem podatku VAT, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych. Powództwo w pozostałym zakresie, dotyczącym wynagrodzenia netto, zostało oddalone. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na zasadzie walutowości (art. 358 k.c.), wskazując, że strony umówiły się na wynagrodzenie w euro, a jedynie VAT miał być płatny w PLN. Powódka, jako wierzyciel, nie mogła dochodzić spełnienia świadczenia (wynagrodzenia netto) w walucie polskiej, gdyż prawo do wyboru waluty zapłaty przysługuje dłużnikowi (pozwanemu) w ramach zobowiązania przemiennego. Zarzuty pozwanej dotyczące naruszenia warunków zlecenia i kary umownej nie zostały uwzględnione z powodu braku dowodów (nieprzetłumaczona korespondencja mailowa) oraz niepodniesienia zarzutu potrącenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wierzyciel nie może domagać się spełnienia świadczenia w walucie polskiej, jeżeli świadczenie pieniężne wyrażono w walucie obcej. Prawo do wyboru waluty zapłaty przysługuje dłużnikowi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na zasadę walutowości (art. 358 k.c.) i art. 365 § 1 k.c., wskazując, że zobowiązanie w walucie obcej jest zobowiązaniem przemiennym, a wybór waluty należy do dłużnika. Wierzyciel może żądać zapłaty w walucie polskiej jedynie w przypadku opóźnienia dłużnika, według kursu z dnia zapłaty, ale nie może domagać się pierwotnego świadczenia w PLN, jeśli umowa tego nie przewiduje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie częściowe i oddalenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowódka
(...)spółkapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 358 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej.

u.t.z.t.h. art. 7 § ust. 1

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Pomocnicze

k.c. art. 774

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna zastrzega inaczej.

k.c. art. 358 § § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonywana.

k.c. art. 365 § § 1

Kodeks cywilny

Wyraźnie wskazują, że świadczenia pieniężne wyrażone w obcych walutach są świadczeniami rodzajowo odmiennymi. Wynika z nich upoważnienie tylko dla dłużnika spełnienia świadczenia w walucie polskiej, jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej. Jego zobowiązanie jest zobowiązaniem przemiennym w rozumieniu art. 365 § 1 k.c.

k.c. art. 365 § § 2

Kodeks cywilny

co oznacza, że dokonuje on wyboru przez złożenie wierzycielowi odpowiedniego oświadczenia albo też przez samo spełnienie świadczenia w określonej walucie.

k.p.c. art. 256

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli dokument złożony do akt został sporządzony w języku obcym, a od jego treści zależał dalszy tok postępowania i rozstrzygnięcie, to należało dokonać jego oficjalnego tłumaczenia.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd był związany żądaniem pozwu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 100 zd. 1 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozdzielenia stosownie do wyniku postępowania.

r.o.c.p. art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka wykonała usługi transportowe. Należność z tytułu podatku VAT była wymagalna. Pozwana nie wykazała naruszenia warunków zlecenia ani nie podniosła skutecznego zarzutu potrącenia kary umownej.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o wynagrodzenie netto w walucie polskiej. Zarzut naruszenia warunków zlecenia przez kontakt z klientem. Uprawnienie do naliczenia kary umownej.

Godne uwagi sformułowania

Powódce nie przysługiwało jednak roszczenie tej treści. Nie była ona uprawniona do dochodzenia spełnienia świadczenia (jeśli chodzi o wynagrodzenie w kwocie netto) w złotych polskich, a jedynie kwoty wyrażonej w walucie euro. To pozwanej jako dłużnikowi przysługuje uprawnienie (zobowiązanie przemienne) do zapłaty w walucie polskiej sumy pieniężnej wyrażonej w walucie obcej, gdyż brak jest odmiennego zastrzeżenia wynikającego z umowy przewozu. Pozwana nie zdołała w myśl art. 6 k.c. wykazać, że powódka nie dotrzymała warunków zleceń poprzez podjęcie kontaktu z klientem.

Skład orzekający

Barbara Golec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady walutowości w kontekście zobowiązań przemiennych i możliwości dochodzenia roszczeń w walucie polskiej przez wierzyciela, a także wymogów dowodowych w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego ukształtowania umowy, gdzie VAT miał być płatny w PLN, a wynagrodzenie netto w EUR. Wymaga analizy konkretnych zapisów umownych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie zasady walutowości i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów, zwłaszcza w kontekście walut obcych i podatku VAT. Pokazuje też pułapki związane z dowodzeniem w postępowaniu cywilnym.

Czy można dochodzić zapłaty w złotówkach, gdy umowa mówi o euro? Sąd wyjaśnia, kto ma wybór waluty.

Dane finansowe

WPS: 14 890,42 PLN

podatek VAT: 2747,51 PLN

zwrot kosztów procesu: 722,76 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI GC 330/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Rybniku VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Barbara Golec Protokolant: Justyna Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 roku w Rybniku na rozprawie w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa (...) w J. przeciwko (...) w R. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej (...) w R. na rzecz powódki (...) w J. kwotę 2 747,51 zł (dwa tysiące siedemset czterdzieści siedem złotych pięćdziesiąt jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot: - 646,20 zł od dnia 14 lipca 2018 r., - 258,81 zł od dnia 19 czerwca 2018 r., - 256,08 zł od dnia 16 lipca 2018 r., - 249,98 zł od dnia 24 czerwca 2018 r., - 395,21 zł od dnia 19 lipca 2018 r., - 266,97 zł od dnia 22 lipca 2018 r., - 413,56 zł od dnia 23 lipca 2018 r., - 260,70 zł od dnia 25 czerwca 2018 r.; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 722,76 zł (siedemset dwadzieścia dwa złote siedemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VI GC 330/19 UZASADNIENIE Dnia 12 października 2018 r. powódka (...) w J. wniosła przeciwko pozwanej (...) w R. pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym o zapłatę kwoty 14 890,42 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot i dat wskazanych w pozwie, a także zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając wskazała, iż zgodnie z zawartymi umowami wykonała zlecone usługi transportowe i obciążyła pozwaną wynagrodzeniem. Podała, że należne świadczenia zostały przeliczone na walutę polską zgodnie z kursem NBP na dzień wniesienia pozwu (k. 2-3v). Nakazem zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym z dnia 5 listopada 2018 r. uwzględniono powództwo (k. 10). W sprzeciwie pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. Zarzuciła, że powódka nie dotrzymała warunków zlecenia, ponieważ kontaktowała się z jej klientem telefonicznie i mailowo, dlatego płatności za wykonane usługi zostały wstrzymane. Podała, że z uwagi na powyższe ma możliwość obciążenia powódki karą umowną w wysokości 25 000 euro (k. 14-17). Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2018 r. przekazano sprawę do tut. Sądu (k. 60). Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniach 11, 15, 18, 18, 22 maja 2018 r. i 18, 23, 24 kwietnia 2018 r. pozwana (...) w R. zleciła powódce (...) w J. wykonanie przewozów na trasach (...) W pkt 8 warunków zleceń transportowych pozwana zastrzegła, że obowiązuje ochrona prawna klienta przez okres 3 lat od chwili realizacji zlecenia. W przypadku kontaktu z klientem pozwana zastrzegła sobie prawo wkroczenia na drogę sądową i obciążenia powódki kwotą 25 000 euro. Strony umówiły się, że faktura zostanie wystawiona w walucie euro, a podatek VAT miał zostać zapłacony w złotych polskich według kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym rozładunek. dowód: zlecenia transportowe k. 18-19, 20-21, 22-23, 24-25, 26-27, 28-29, 30-31, 72, 75, 78, 81, 84, 87, 90, 93; listy przewozowe k. 70, 73, 76, 79, 82, 85, 88, 91 Powódka wykonała przewozy, za co wystawiła odpowiednio: - fakturę VAT nr (...) z dnia 14 maja 2018 r. na kwotę 811,80 euro (w tym 646,20 zł podatku VAT) płatną do dnia 13 lipca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) z dnia 9 kwietnia 2018 r. na kwotę 332,10 euro (w tym 258,81 zł podatku VAT) płatną do dnia 18 czerwca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) z dnia 16 maja 2018 r. na kwotę 319,80 euro (w tym 256,08 zł podatku VAT) płatną do dnia 15 lipca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) z dnia 24 kwietnia 2018 r., na kwotę 319,80 euro (w tym 249,98 zł podatku VAT) płatną do dnia 23 czerwca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) z dnia 19 maja 2018 r. na kwotę 492 euro (w tym 395,21 zł podatku VAT) płatną do dnia 18 lipca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) z dnia 22 maja 2018 r. na kwotę 332,10 euro (w tym 266,97 zł podatku VAT) płatną do dnia 21 lipca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) z dnia 23 maja 2018 r. na kwotę 516,60 euro (w tym 413,56 zł podatku VAT) płatną do dnia 22 lipca 2018 r., - fakturę VAT nr (...) 156 z dnia 25 kwietnia 2018 r. na kwotę 332,10 euro (w tym 260,70 zł podatku VAT) płatną do dnia 24 czerwca 2018 r. dowód: faktury k. 71, 74, 77, 80, 83, 86, 89, 92 Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty należności. Pozwana nie spełniła świadczenia. dowód: wezwanie do zapłaty k. 94-95 Oddalono wniosek pozwanej o przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej w języku niemieckim z uwagi na brak tłumaczenia na język polski. Sąd zważył, co następuje. Powództwo w zakresie należności z tytułu podatku VAT zasługiwało na uwzględnienie. W pozostałym powództwo należało oddalić. Powódka wywodziła swoje roszczenie z umowy przewozu, na mocy której zgodnie z art. 774 k.c. przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Między stronami bezsporne było zawarcie umowy, wykonanie przez powódkę przewozów oraz wysokość należnego z tego tytułu wynagrodzenia, a także data jego wymagalności. Pozwana podniosła jedynie, że wstrzymała płatności z uwagi na podjęcie przez powódkę kontaktu z klientem. Nadto podała, że przysługuje jej z tego tytułu względem powódki kara umowna. Pozwana nie zdołała w myśl art. 6 k.c. wykazać, że powódka nie dotrzymała warunków zleceń poprzez podjęcie kontaktu z klientem. Pozwana na tę okoliczność przedłożyła jedynie korespondencję mailową w języku niemieckim, lecz nie przeprowadzono z niej dowodu, ponieważ jeżeli językiem urzędowym postępowania cywilnego toczącego się przed sądem krajowym jest język polski, to wszystkie dowody sąd orzekający musi przeprowadzić w tym języku. Skoro zaś dokument złożony do akt został sporządzony w języku obcym, a od jego treści zależał dalszy tok postępowania i rozstrzygnięcie, to należało dokonać jego oficjalnego tłumaczenia ( art. 256 k.p.c. ). W interesie strony składającej wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu jest złożenie tego dokumentu w formie, która umożliwia wykorzystanie go jako materiału dowodowego. Strona powinna zadbać zatem o to, aby dokument sporządzony w języku obcym został przetłumaczony na język polski (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I ACa 1037/14). Ponadto, pozwana nie podniosła zarzutu potrącenia, ani nie złożyła oświadczenia o potrąceniu w toku procesu. Pozwana nie obciążyła powódki karą umowną, a samo powoływanie się na uprawnienie nie może stanowić skutecznej obrony przed roszczeniem powódki. Z uwagi na powyższe zarzutów pozwanej nie uwzględniono. Przechodząc do oceny zasadności roszczenia, przypomnieć należy zasadę walutowości, wyrażaną w art. 358 § 1 k.c. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia wymagalności roszczenia, chyba, że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna zastrzega inaczej ( art. 358 § 2 k.c. ). Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonywana ( art. 358 § 3 k.c. ). Przepisy art. 358 § 1 k.c. w związku z art. 365 § 1 k.c. wyraźnie wskazują, że świadczenia pieniężne wyrażone w obcych walutach są świadczeniami rodzajowo odmiennymi. Wynika z nich upoważnienie tylko dla dłużnika spełnienia świadczenia w walucie polskiej, jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej. Jego zobowiązanie jest zobowiązaniem przemiennym w rozumieniu art. 365 § 1 k.c. , co oznacza, że dokonuje on wyboru przez złożenie wierzycielowi odpowiedniego oświadczenia albo też przez samo spełnienie świadczenia w określonej walucie ( art. 365 § 2 k.c. ). Wierzyciel nie może domagać się spełnienia świadczenia w walucie polskiej, jeżeli świadczenie pieniężne wyrażono w walucie obcej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2015 r. II CSK 783/14). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć trzeba, że faktury przedłożone przez powódkę, zgodnie ze zleceniami przewozu, zostały wystawione w walucie euro, a jedynie podatek VAT miał zostać uiszczony w walucie PLN według kursu NBP na określony dzień - dzień poprzedzający dzień rozładunku. Strony w zleceniach transportowych wyraźnie zastrzegły wynagrodzenie w walucie euro, a jedynie zapłata podatku VAT miała nastąpić w złotych polskich. Powódka dochodziła należności w walucie polskiej, a świadczenia zostały przeliczone z waluty euro na złote według kursu NBP z dnia wniesienia pozwu. Powódce nie przysługiwało jednak roszczenie tej treści. Nie była ona uprawniona do dochodzenia spełnienia świadczenia (jeśli chodzi o wynagrodzenie w kwocie netto) w złotych polskich, a jedynie kwoty wyrażonej w walucie euro. To pozwanej jako dłużnikowi przysługuje uprawnienie (zobowiązanie przemienne) do zapłaty w walucie polskiej sumy pieniężnej wyrażonej w walucie obcej, gdyż brak jest odmiennego zastrzeżenia wynikającego z umowy przewozu. Powództwo oddalono zatem w zakresie wynagrodzenia w kwocie netto dochodzonego w walucie innej niż uzgodniona przez strony. Sąd był bowiem związany żądaniem pozwu zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt II CKN 512/97). Podsumowując, powództwo okazało się zasadne jedynie co do kwot odpowiadających podatkowi od towarów i usług. Strony umówiły się bowiem, że podatek VAT zostanie uiszczony w złotych polskich, według kursu euro z dnia poprzedzającego rozładunek. Na podstawie przywołanych przepisów, Sąd zasądził więc od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2 747,51 zł tytułem podatku VAT od wynagrodzenia za każde zlecenie transportowe (646,20 zł + 258,81 zł + 256,08 zł + 249,98 zł + 395,21 zł + 266,97 zł + 413,56 zł + 260,70 zł). O odsetkach orzeczono na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych . Jako datę początkową naliczania odsetek wskazano zgodnie z żądaniem pozwu daty wymagalności należności z każdej faktury VAT. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 100 zd. 1 k.p.c. , dokonując ich stosunkowego rozdzielenia stosownie do wyniku postępowania, które powódka wygrała w 19%. Koszty postępowania w sumie wyniosły 3 804 zł. Na wskazane koszty złożyły się: poniesione przez powódkę - opłata od pozwu 187 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 3 600 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powódki wynikała z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Pozwana winna ponieść koszty w wysokości 722,76 zł (19% z 3 804 zł), zatem taką kwotę należało zasądzić od pozwanej na rzecz powódki.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI