VI GC 194/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Powiat (...), pozwał pozwanych E. M. i J. M. (1) o zapłatę 751.342,73 zł tytułem kar umownych za nieusunięcie wad w okresie gwarancyjnym robót budowlanych polegających na powierzchniowym utrwalaniu dróg. Pozwani zobowiązali się do wykonania tych prac na podstawie umowy z dnia 23 marca 2017 r. Po odbiorze końcowym robót, w okresie gwarancji, stwierdzono liczne wady i usterki. Powód wielokrotnie wzywał pozwanych do ich usunięcia, jednak bezskutecznie. Pozwani w odpowiedzi na pozew wnosili o oddalenie powództwa, argumentując, że wady wynikły z przyczyn zewnętrznych, takich jak zły stan podłoża i niewłaściwa technologia zastosowana przez powoda, a także podnosili zarzut nieważności i rażącego wygórowania kary umownej. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa drogowego, ustalił, że wady wynikały w dużej mierze z nienależytego wykonania robót przez pozwanych, w tym z użycia niewłaściwych materiałów i niestaranności wykonania. Sąd uznał jednak, że kara umowna w dochodzonej przez powoda wysokości była rażąco wygórowana i na podstawie art. 484 § 2 k.c. dokonał jej miarkowania. Ostatecznie Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 141.115,13 zł, stanowiącą 20% wyliczonej przez powoda kary umownej, pomniejszoną o kwotę wypłaconą z gwarancji ubezpieczeniowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul umownych dotyczących kar umownych za wady robót budowlanych, odpowiedzialność wykonawcy w okresie gwarancji i rękojmi, miarkowanie kar umownych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z robotami drogowymi i specyfiką umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna za zwłokę w usunięciu wad stwierdzonych w okresie gwarancji została zastrzeżona ważnie i czy jej wysokość nie jest rażąco wygórowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kara umowna została zastrzeżona ważnie, jednak jej wysokość była rażąco wygórowana i podlegała miarkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula kary umownej jest zgodna z art. 483 k.c. i jest ważna. Jednakże, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym fakt znacznego wykonania zobowiązania przez pozwanych oraz dysproporcję między wysokością kary a interesem wierzyciela, Sąd zastosował instytucję miarkowania kary umownej na podstawie art. 484 § 2 k.c.
Czy wady stwierdzone w okresie gwarancji robót drogowych wynikają z przyczyn leżących po stronie wykonawcy (pozwanych), czy też z przyczyn zewnętrznych lub zaniedbań zamawiającego (powoda)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wady wynikły w dużej mierze z przyczyn leżących po stronie pozwanych, związanych z nienależytym wykonaniem robót.
Uzasadnienie
Opinia biegłego sądowego oraz zeznania świadków wskazały na szereg czynników związanych z wykonaniem robót przez pozwanych, takich jak użycie niewłaściwych materiałów, niestaranność wykonania, nieprawidłowe przygotowanie podłoża, które przyczyniły się do powstania wad. Pozwani, jako profesjonaliści, mieli świadomość stanu faktycznego dróg przed przystąpieniem do prac i nie zgłaszali zastrzeżeń.
Czy zamawiający (powód) ma prawo do żądania wykonania czynności polegających na usunięciu wad na koszt wykonawcy (pozwanych) w ramach wykonania zastępczego?
Odpowiedź sądu
Sąd częściowo uwzględnił żądanie powoda, zasądzając kwotę odpowiadającą części kary umownej, co pośrednio realizuje cel usunięcia wad.
Uzasadnienie
Choć sąd nie udzielił bezpośredniego upoważnienia do wykonania zastępczego, zasądzenie kary umownej ma na celu zrekompensowanie szkody wynikłej z nieusunięcia wad. Koszt usunięcia wad został oszacowany, a zasądzona kwota stanowi część kary umownej, która ma pokryć skutki wad.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiat (...) | instytucja | powód |
| E. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Możliwość zastrzeżenia kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 484 § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
k.c. art. 484 § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub gdy kara jest rażąco wygórowana.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Podstawowe obowiązki stron umowy o roboty budowlane (wykonawca - oddanie obiektu zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej; inwestor - przekazanie terenu, zapłata wynagrodzenia).
Pomocnicze
k.c. art. 577 § 1
Kodeks cywilny
Udzielenie gwarancji przez złożenie oświadczenia określającego obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego.
k.c. art. 577 § 3
Kodeks cywilny
Obowiązek gwaranta do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub dostarczenia rzeczy wolnej od wad w terminie gwarancji.
k.c. art. 638 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiednie stosowanie przepisów o rękojmi przy sprzedaży do odpowiedzialności za wady dzieła.
k.c. art. 556 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.
k.c. art. 561 § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie kupującego do żądania wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące konstrukcji nawierzchni dróg.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wady robót budowlanych powstały w okresie gwarancji i rękojmi. • Pozwani jako profesjonaliści mieli świadomość stanu dróg przed przystąpieniem do prac i nie zgłaszali zastrzeżeń. • Wady wynikły głównie z przyczyn leżących po stronie pozwanych (dobór materiałów, staranność wykonania, przygotowanie podłoża). • Kara umowna została zastrzeżona ważnie.
Odrzucone argumenty
Wady wynikły z przyczyn zewnętrznych (zły stan podłoża, niewłaściwa technologia zastosowana przez powoda). • Kara umowna jest nieważna z powodu braku określenia górnego limitu i końcowego terminu jej naliczania. • Kara umowna jest rażąco wygórowana i powinna podlegać miarkowaniu do 15% wynagrodzenia. • Pozwani nie byli obowiązani do wykonania generalnego remontu drogi, a jedynie powierzchniowego utrwalenia.
Godne uwagi sformułowania
pozorni próby usunięcia wad • wady i usterki istniały nadal, a ich działania miały charakter pozorny • kara umowna w kwocie 751.342,73 zł jest rażąco wygórowana i powinna podlegać miarkowaniu • konstrukcja spornych dróg jest nienośna • zasadnicze przyczyny powstania wad leżą po stronie pozwanych • kara umowna została zastrzeżona w sposób ważny i skuteczny, jednak jej wysokość była rażąco wygórowana
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących kar umownych za wady robót budowlanych, odpowiedzialność wykonawcy w okresie gwarancji i rękojmi, miarkowanie kar umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z robotami drogowymi i specyfiką umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wad w robotach budowlanych i odpowiedzialności wykonawcy, a także praktycznego zastosowania instytucji kary umownej i jej miarkowania przez sąd.
“Drogi z wadami: Sąd zasądził karę umowną, ale ją obniżył. Czy wykonawca zawsze odpowiada za stan podłoża?”
Dane finansowe
WPS: 751 342,73 PLN
kara_umowna: 141 115,13 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.