VI GC 1475/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. M. dochodziła zasądzenia od pozwanego (...) S.A. kwoty 2 656,80 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, które miały wynikać z umowy cesji wierzytelności od współwłaścicielek uszkodzonego pojazdu. Pozwany podniósł zarzut braku legitymacji procesowej czynnej powódki, argumentując, że umowa najmu pojazdu zastępczego została zawarta przez W. W., faktycznego użytkownika uszkodzonego pojazdu, we własnym imieniu i na własny rachunek, a nie przez współwłaścicielki. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, ustalił, że W. W. faktycznie korzystał z uszkodzonego pojazdu i to on zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego we własnym imieniu. Sąd uznał, że współwłaścicielki pojazdu, które nie korzystały z niego na co dzień i nie poniosły bezpośredniego uszczerbku w postaci niemożności korzystania z pojazdu, nie posiadały wierzytelności z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, a tym samym nie mogły skutecznie przenieść takiej wierzytelności na powódkę w drodze cesji. W związku z tym, sąd oddalił powództwo z powodu braku legitymacji czynnej powódki. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie legitymacji procesowej w sprawach o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, zwłaszcza gdy umowa cesji jest przedmiotem sporu.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie umowa najmu była zawarta przez użytkownika pojazdu, a nie jego właściciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powódka, która nabyła wierzytelność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego na podstawie umowy cesji od współwłaścicielek uszkodzonego pojazdu, posiada legitymację procesową czynną, jeśli faktycznym użytkownikiem uszkodzonego pojazdu i stroną umowy najmu pojazdu zastępczego był inny podmiot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie posiada legitymacji procesowej czynnej, ponieważ wierzytelność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego nie przysługiwała współwłaścicielkom uszkodzonego pojazdu, które nie korzystały z niego na co dzień, lecz faktycznemu użytkownikowi pojazdu, który zawarł umowę najmu we własnym imieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szkoda w postaci niemożności korzystania z pojazdu powstała w majątku faktycznego użytkownika pojazdu, a nie współwłaścicielek. W związku z tym to użytkownik był uprawniony do zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego we własnym imieniu i na własny rachunek, a także do przeniesienia wierzytelności z tego tytułu. Współwłaścicielki nie mogły skutecznie przenieść wierzytelności, której nie posiadały.
Jaka jest forma i skutki umowy cesji wierzytelności, gdy wierzytelność jest stwierdzona pismem?
Odpowiedź sądu
Dla ważności umowy cesji wierzytelności stwierdzonej pismem nie jest wymagana forma pisemna, a jedynie dla celów dowodowych (ad probationem). Umowa dochodzi do skutku w wyniku przyjęcia przez cesjonariusza aktu cesji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 511 k.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że kodeks cywilny nie wymaga formy pisemnej dla ważności cesji, a jej niedochowanie ogranicza jedynie dowodowe możliwości. Umowa jest zawarta, gdy cedent wręczy akt cesjonariuszowi, a ten go przyjmie.
Czy umowa najmu pojazdu zastępczego zawarta przez użytkownika pojazdu, który otrzymał go w użyczenie od właścicieli, jest ważna i czy powstała szkoda w jego majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa najmu pojazdu zastępczego zawarta przez użytkownika we własnym imieniu jest ważna, a szkoda polegająca na niemożności korzystania z pojazdu powstała w jego majątku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomiędzy właścicielami a użytkownikiem istniała umowa użyczenia. Użytkownik, pozbawiony możliwości korzystania z użyczonego pojazdu, poniósł szkodę we własnym majątku, co uzasadniało zawarcie przez niego umowy najmu pojazdu zastępczego we własnym imieniu i na własny rachunek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. | spółka | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | współwłaścicielka pojazdu |
| A. W. | osoba_fizyczna | współwłaścicielka pojazdu |
| W. W. | osoba_fizyczna | użytkownik pojazdu |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
W wyniku przelewu wierzytelności cesjonariusz nabywa wierzytelność w takim zakresie i stanie, w jakim istniała w chwili zawarcia umowy o jej przeniesienie. Stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie, zmienia się tylko osoba wierzyciela.
k.c. art. 511
Kodeks cywilny
Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien również być stwierdzony pismem. Forma ta jest zastrzeżona dla celów dowodowych (ad probationem).
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się zapłacić określone odszkodowanie za szkody wyrządzone osobom trzecim, a ubezpieczony zobowiązuje się zapłacić składkę.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § pkt 3
Określa wysokość opłat za zastępstwo procesowe radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej czynnej powódki, ponieważ wierzytelność z tytułu najmu pojazdu zastępczego nie przysługiwała współwłaścicielkom, lecz faktycznemu użytkownikowi pojazdu. • Umowa najmu pojazdu zastępczego została zawarta przez W. W. we własnym imieniu i na własny rachunek, a nie jako pełnomocnik właścicielek. • W. W. jako użytkownik pojazdu, który otrzymał go w użyczenie, poniósł szkodę w swoim majątku w postaci niemożności korzystania z pojazdu.
Odrzucone argumenty
Powódka posiada legitymację procesową czynną na podstawie umowy cesji wierzytelności od współwłaścicielek. • Umowa najmu pojazdu zastępczego została zawarta przez W. W. jako pełnomocnika właścicielek. • Współwłaścicielki pojazdu poniosły szkodę w postaci kosztów najmu pojazdu zastępczego.
Godne uwagi sformułowania
Legitymacja procesowa jest to określone normami prawa materialnego uprawnienie konkretnego powoda do dochodzenia sądowej ochrony określonego roszczenia materialnoprawnego przeciwko konkretnemu pozwanemu. • Wskazana w art. 511 k.c. forma prawna jest zatem zastrzeżona tylko dla celów dowodowych ( ad probationem ), a jej niedochowanie nie skutkuje nieważnością umowy przelewu, a jedynie określonymi ustawowo ograniczeniami dowodowymi ( art. 74 k.c. ). • Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie zaś wskazuje, że M. S. i A. W. jako osobom nie korzystającym z uszkodzonego pojazdu marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...) nie przysługiwała wierzytelność z tytułu zwrotów kosztów najmu pojazdu zastępczego, bo to nie w ich sferze majątkowej powstał uszczerbek w postaci niemożności korzystania z uszkodzonego pojazdu, tylko w majątku W. W. jako użytkownika tego pojazdu.
Skład orzekający
Justyna Supińska
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej w sprawach o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, zwłaszcza gdy umowa cesji jest przedmiotem sporu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie umowa najmu była zawarta przez użytkownika pojazdu, a nie jego właściciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ustalenie faktycznego kręgu podmiotów uprawnionych do dochodzenia roszczeń, szczególnie w kontekście umów cesji i szkód komunikacyjnych.
“Kto naprawdę jest poszkodowany? Sąd rozstrzyga o legitymacji w sprawie najmu pojazdu zastępczego.”
Dane finansowe
WPS: 2656,8 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.